Kaçak Yapı Şikayet Dilekçesi Yazdır: Komşunuzun Yapısı Size Zarar Veriyorsa

Kaçak yapıyı bildiren herkes aynı durumda değildir. Mahallede bir inşaat gören kişi bir gözlem bildirir. Ama yan parseldeki yapı salonunuzun penceresinin bir metre önüne kadar gelmişse, üst kattaki komşu çatıya bir oda ekleyip sizin tavanınızdan su sızdırıyorsa, siz bir ihbarcı değil, doğrudan zarar gören bir ilgilisiniz. Bu fark, kullanabileceğiniz yolları genişletir. Bu sayfa, kaçak yapıdan kendisi etkilenen okurlar için.

Önce yapının sizi nasıl etkilediğini yazıya dökün

Zarar gören komşunun dilekçesi, ihbarcınınkinden bir adım fazlasını içerir: yapının size olan etkisi. Belediye için de, ileride gidebileceğiniz mahkeme için de bu etki, sizin bu işte neden söz sahibi olduğunuzu gösterir. Aşağıdaki sorulara yazılı cevap hazırlayın:

• Yapı sizin parselinize ya da dairenize ne kadar yakın? Metreyle ölçün ya da tahmin ettiğinizi belirtin.
• Işığınızı, havanızı, manzaranızı kesiyor mu? Hangi odanız etkileniyor?
• Güvenlik riski var mı? Ortak duvarda çatlak, çatıda ek yük, temel kazısının sizin binanıza yakınlığı.
• Ortak alanı kullanıyor mu? Çatı, bahçe, sığınak, otopark gibi bütün maliklere ait bir alana yapılmış bir ek.
• Maddi bir zarar oluştu mu? Su sızıntısı, çatlak, kırılan bir şey.

Kaçak yapı şikâyet dilekçesinde dikkat edilmesi gerekenler

• Etkiyi ve menfaatinizi açıkça yazın: "Yapı, [..] numaralı dairemin salon penceresinin 1,2 metre önüne kadar inşa edilmiştir" gibi. Sizinle yapı arasındaki bağı ilk paragrafta kurun.
• Ruhsatı sorun: Komşunun yapısının ruhsatı olup olmadığını bilmiyorsanız, belediyeden yapının ruhsatlı olup olmadığını ve ruhsata uygunluğunu incelemesini isteyin. Ruhsatı varsa ama yapı ruhsatı aşıyorsa, şikâyetiniz "ruhsata aykırılık" şikâyetidir.
• Kendi parselinizin imar bilgilerini bilin: Çekme mesafesi gibi kuralları bilmek, şikâyetinizi somutlaştırır. Kendi parseliniz ve komşu parsel için geçerli koşulları imar durumu başvurusu ile öğrenebilirsiniz.
• Bir sonuç isteyin: "Yerinde inceleme yapılmasını, aykırılık varsa yapı tatil tutanağı düzenlenmesini ve mevzuatta öngörülen işlemlerin yapılmasını ve sonucun tarafıma tebliğini" gibi. Sonucun size tebliğini istemek, ileride dava süresinin ne zaman başladığını belirler.
• Süre: Belediyeye şikâyet için kanunda bir süre yok. Ama komşuya verilmiş bir ruhsatın iptalini istiyorsanız durum değişir; idari işlemlere karşı dava süresi kural olarak 60 gündür ve sürenin ne zaman başladığı tartışmalı olabilir. Ruhsatı öğrendiğiniz anda harekete geçin.

Belediye harekete geçmezse: İdari yargı yolu

Zarar gören komşunun ihbarcıdan en önemli farkı burada ortaya çıkar. Belediye şikâyetinize 30 gün içinde cevap vermezse, isteğiniz reddedilmiş sayılır (İYUK m.10). Bu zımni ret, ya da açıkça verilmiş bir ret, idare mahkemesinde dava konusu yapılabilir. Davayı açabilmeniz için işlemle aranızda kişisel, güncel ve meşru bir menfaat ilişkisi bulunması gerekir; yapıdan doğrudan etkilenen komşu bu ilişkiyi çoğu zaman kurabilir. Dilekçenizde etkiyi baştan yazmanızı bu yüzden istiyorum.

Bu aşamada iki farklı dava söz konusu olabilir:

1. Belediyenin işlem yapmamasına karşı dava: Belediyenin şikâyetinizi reddetmesine ya da sessiz kalmasına karşı açılır. Zımni retten itibaren dava süresi 60 gündür (İYUK m.7, m.10).
2. Komşuya verilen ruhsatın iptali davası: Yapı ruhsatlıysa ama ruhsat imar mevzuatına aykırı verildiyse, ruhsatın kendisinin iptali istenir. Uygulanmasıyla telafisi güç zarar doğacaksa yürütmenin durdurulması da talep edilir (İYUK m.27).

2026 yılı için idare mahkemesinde başvurma harcı 732,00 TL'dir; yerinde inceleme yapılırsa 2026 keşif harcı 5.188,00 TL'dir ve bilirkişi ücreti ayrıca istenir. Dava dilekçesinin genel yapısını idare mahkemesi dilekçesi sayfasında bulabilirsiniz. Belediyenin bir yapıya verdiği yıkım ya da ceza kararına yapı sahibi tarafından itiraz edildiğinde dosyanın nasıl ilerlediğini merak ediyorsanız, karşı tarafın gözünden yazdığım imar itiraz dilekçesi sayfasına da bakabilirsiniz.

Aynı binada kaçak ek: Kat malikleri yolu

Kaçak yapı bazen sizinle aynı binadadır: üst kattaki malik çatıya oda ekler, giriş katındaki malik bahçeyi kapatıp kış bahçesi yapar, bir başkası sığınağı dükkâna çevirir. Bu durumda iki ayrı yol birlikte işler. Belediye, yapının imar mevzuatına aykırılığına bakar. Kat malikleri ise ortak alanın izinsiz kullanılmasına ve binanın ortak yapısına müdahaleye karşı kendi yollarını kullanır.

Ortak alana yapılan ekler için önce yöneticiye ve kat malikleri kuruluna başvurulur; sonuç alınamazsa sulh hukuk mahkemesinde dava açılabilir. Bu konuyu ortak alan işgali dilekçesi sayfasında anlattım. Yönetime vereceğiniz dilekçenin biçimi için apartman yönetimine dilekçe sayfasına bakabilirsiniz.

Kaçak yapı şikâyet dilekçesi örnekleri

Birinci örnek kimin için? Yan parselde yükselen yeni bina, sizin binanızın yan cephesine çok yakın inşa ediliyor; salonunuz ve yatak odanız gün ışığını kaybetti.

Bu örnekte neye dikkat ettim? Birinci maddede yapıyla benim aramdaki bağı kurdum, ikinci maddede aykırılığı ölçüyle somutlaştırdım. "Uyumlu görünmemektedir" dedim, "kesin aykırıdır" demedim; ölçüm benim değil belediyenin işidir. Sonucun tebliğini özellikle istedim; ileride dava gerekirse süre buradan hesaplanır.

İkinci örnek kimin için? Binanızın en üst katındaki malik, ortak alan olan çatı üzerine betonarme bir oda inşa etti; kısa süre sonra sizin dairenizin tavanından su sızmaya başladı.

Bu örnekte neye dikkat ettim? Sızıntıyı yazdım ama belediyeden zararımın ödenmesini istemedim; o başka bir yolun konusu. Kat maliklerinin onayının alınmadığını belirttim, çünkü bu bilgi belediyenin ruhsat değerlendirmesinde önemlidir. Aynı gün yöneticiye de yazılı bildirimde bulunmanızı öneririm.

Cevap ne zaman gelir, dava ne kadar sürer?

Şikâyeti belediyenin evrak kayıt birimine elden veriyorsanız bir nüshasına evrak numarası ve tarih yazdırın. Zarar gören komşu için bu nüsha, sıradan bir alındı belgesinden fazlasıdır: 30 günlük cevap süresinin ve dolayısıyla olası bir davanın süresinin başlangıcını gösterir. Elektronik başvuruda da başvuru numarasını ve gönderim tarihini gösteren ekranı saklayın.

Belediye şikâyetinize en geç 30 gün içinde gerekçeli cevap vermekle yükümlüdür (3071 m.7). Cevap gelmezse 30 günün sonunda isteğiniz reddedilmiş sayılır ve dava süresi işlemeye başlar. Dava aşamasında kanunda bir karar süresi yok; Adalet İstatistikleri 2025'e göre idare mahkemelerinde "imar plân ve uygulama işleri" türündeki dosyalar ortalama 195 günde, "belediye işleri" türündekiler ortalama 164 günde sonuçlanıyor. Bu rakamlar ortalamadır; keşif ve bilirkişi süreci dosyanızı uzatabilir.

Kimler şikâyet edebilir, kime yazdırabilirsiniz?

Belediyeye şikâyeti herkes yapabilir; ama dava açabilmek için menfaat ilişkisi gerekir. Komşu parselin maliki, aynı binadaki kat maliki ve yapıdan doğrudan etkilenen kiracı bu ilişkiyi kurabilir. Kiracıysanız, kat malikleri kurulu ve yönetim planına dayalı yolların ev sahibinizle birlikte kullanılması gerektiğini unutmayın.

Belediyeye verilecek şikâyeti kendiniz yazabilirsiniz; yukarıdaki iki örnek iyi bir başlangıçtır. İdare mahkemesinde dava ya da zarar için tazminat davası söz konusu olduğunda ise bir avukatla çalışmanızı tavsiye ederim. Ruhsat iptali davaları keşif, bilirkişi ve yürütmeyi durdurma gibi teknik aşamalar içerir; dilekçeyi biz yazabiliriz ama dava takibi avukatlık işidir.

Bizler kaçak yapı şikâyetinizi, yapının size etkisini ilk paragrafta kuracak biçimde sizin için hazırlıyoruz; aynı binadaki eklerde belediyeye ve yönetime gidecek iki ayrı metni birlikte düzenliyoruz. İstanbul dilekçe yazdır diye arayıp adliye çevresinde dolaşmanız gerekmez; bulunduğunuz şehirden bize online ulaşabilirsiniz. Telefonla anlatmayı tercih ederseniz 0551 837 30 04 numarasından arayın; ön görüşme ücretsizdir.

Belediyeye ilk şikâyeti kendiniz verdiyseniz ve cevap gelmediyse, zımni ret tarihini birlikte hesaplayalım. Dilekçe yazdırmak için bize ulaştığınızda elinizdeki önceki dilekçelerin evrak numaralarını da gönderin. Yapıdan doğrudan etkilenmiyor, sadece bildirmek istiyorsanız kaçak yapı ihbar dilekçesi sayfası size daha uygun düşer.

Sık sorulan sorular