İmar İtiraz Dilekçesi Yazdır: Yıkım, Mühürleme ve İmar Cezası Kararına Karşı

Belediyeden gelen bir imar kararı, çoğu zaman bir zarfın içinde, sade bir dille ve ağır sonuçlarla gelir: "yapınızın mühürlenmesine", "yıkılmasına", "idari para cezası verilmesine". İlk tepki genellikle belediyeye gidip konuşmaktır. Konuşmak zararsızdır; ama zarfın geldiği gün bir süre başlamıştır ve o süre konuşmalarla durmaz. Bu sayfada o sürenin nasıl kullanılacağını anlatıyorum.

Önce elinizdeki kararın ne olduğunu belirleyin

"İmar itirazı" denince iki farklı şey anlaşılıyor ve ikisinin yolu farklı.

• İmar planına itiraz: Bir bölgenin planı yapıldığında ya da değiştirildiğinde, plan askıya çıkarılır ve bu süre içinde itiraz edilir. Bu, genel bir düzenlemeye karşı yapılan itirazdır. Ayrıntısını imar planı itiraz dilekçesi sayfasında anlattım.
• Bireysel imar işlemine itiraz: Belediyenin doğrudan sizin yapınızı veya parselinizi hedef alan kararı: yapı tatil tutanağı ve mühürleme, yıkım kararı, encümenin verdiği imar para cezası, ruhsatın iptali, ruhsat veya iskân başvurusunun reddi. Bu sayfa bu kararlar hakkındadır.

Elinizdeki yazının başlığına, kararı veren organa (encümen, imar müdürlüğü, belediye başkanlığı) ve kararın sonundaki "başvuru yolu" bilgisine bakın. İdareler, işlemlerine karşı hangi yola, hangi sürede ve hangi mercie gidilebileceğini yazmakla yükümlüdür; bu bilgi sizin için ilk yol göstericidir.

İki yol: Belediyeye itiraz mı, doğrudan dava mı?

Bireysel bir imar işlemine karşı genel olarak iki yol vardır ve birbirini dışlamaz.

Belediyeye başvuru, idarenin hatasını kendisinin düzeltmesine fırsat verir. Örneğin tutanakta yapınızın ruhsatlı kısmı da kaçak gösterildiyse ya da cezada yanlış alan esas alındıysa, bu yol işe yarayabilir. İdare 30 gün içinde cevap vermezse ya da başvurunuzu reddederse, dava süresi kaldığı yerden işlemeye devam eder; başvuruya kadar geçen süre de hesaba katılır. Bu yüzden belediyeye başvurduğunuz tarihi ve ret cevabının tebliğ tarihini mutlaka kaydedin.

Kararın uygulanması yakınsa, örneğin yıkım için bir tarih verildiyse, sadece belediyeye başvurmakla yetinmeyin. Belediyeye başvuru işlemin uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz; yıkımı durdurabilecek tek yol mahkemeden alınacak bir yürütmeyi durdurma kararıdır.

Süre nasıl hesaplanır, harç ne kadar?

İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7'ye göre idare mahkemesinde dava açma süresi, özel bir kanunda ayrıca belirtilmedikçe, yazılı bildirimi izleyen günden itibaren 60 gündür. Süre hesabında şu kurallar geçerlidir (İYUK m.8):

• Resmî tatil günleri süreye dahildir; süre tatil yüzünden durmaz.
• Son gün resmî tatile denk gelirse, süre tatili izleyen ilk iş gününün sonunda biter.
• Son gün adli ara verme dönemine denk gelirse, süre ara vermenin bittiği günü izleyen günden itibaren 7 gün uzar.

Örneğin karar size 10 Mart'ta tebliğ edildiyse, süre 11 Mart'ta başlar ve 60. gün sonunda biter. Ben her zaman son haftayı beklememenizi, en geç 45. günde dilekçenin hazır olmasını öneririm.

2026 yılı için idare mahkemesinde başvurma harcı 732,00 TL'dir; buna ayrıca karar harcı ve mahkemenin istediği gider avansı eklenir. Mahkeme yerinde inceleme yapılmasına karar verirse 2026 için keşif harcı 5.188,00 TL'dir ve bilirkişi ücreti ayrıca istenir. İmar davalarında keşif sık başvurulan bir yöntemdir; bu masrafı baştan hesaba katın.

İmar itiraz dilekçesinde dikkat edilmesi gerekenler

• Kararı tam tanımlayın: Kararın tarihi, sayısı, kararı veren organ ve tebliğ tarihi. Birden fazla karar varsa (tutanak, encümen kararı, ceza) her birini ayrı ayrı sayın.
• Aykırılığı somut gösterin: "Haksız bir karar" demek yetmez. Yapınızın ruhsatlı olduğunu, aykırılığın ruhsat sonrası değil öncesi bulunduğunu, ölçümlerin hatalı yapıldığını belgeyle gösterin.
• Belgelerinizi toplayın: Yapı ruhsatı, onaylı proje, yapı kullanma izni (iskân), tapu kaydı, varsa daha önce belediyeyle yapılmış yazışmalar ve yapının fotoğrafları.
• Yürütmeyi durdurma isteyecekseniz gerekçesini yazın: İYUK m.27'ye göre bunun için iki şart birlikte aranır: işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız bir zarar doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması. Yıkım kararlarında birinci şart çoğu zaman kendiliğinden ortadadır; asıl iş ikinci şartı göstermektir.
• Tek dilekçede her şeyi istemeyin: Belediyeye başvuru dilekçesinde dava dilekçesinin tüm argümanlarını harcamak zorunda değilsiniz; ama yazdıklarınızın birbiriyle çelişmemesine dikkat edin.

İmar itiraz dilekçesi örnekleri

İki aşama için iki örnek hazırladım: belediyeye yapılacak itiraz ve idare mahkemesine verilecek iptal ve yürütmeyi durdurma istemli dava dilekçesi. İkinci örnek bir iskelettir; dava dilekçesinin gerçek bir dosyada çok daha ayrıntılı kurulması gerekir.

Örnek 1'i ne zaman kullanırsınız? Encümen yapınızın bir kısmı için yıkım ve para cezası kararı verdi ve kararın maddi bir hataya dayandığını düşünüyorsunuz; örneğin ruhsatlı bir bölüm de kaçak sayıldıysa.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Kararın tamamına değil, hatalı olduğunu belgeyle gösterebildiğim kısmına itiraz ettim. Yapıda gerçekten ruhsatsız bir bölüm varsa, onu yok saymak dilekçenin inandırıcılığını yok eder. Bu başvuruyu verdikten sonra dava süresinin durduğunu, ama ret ya da 30 günlük sessizlikten sonra kaldığı yerden işleyeceğini unutmayın.

Örnek 2'yi ne zaman kullanırsınız? Yıkım kararı uygulanmak üzere ve kararın hukuka aykırı olduğunu düşünüyorsanız. Bu metni bir avukatla birlikte geliştirmenizi tavsiye ederim.

Bu örnekte şuna dikkat edin: "Yürütmeyi durdurma taleplidir" ibaresini başlığın hemen altına yazdım; mahkemenin bu talebi ilk bakışta görmesi gerekir. Yürütmeyi durdurma talebi reddedilirse, ret kararının tebliğinden itibaren 7 gün içinde bir defaya mahsus bölge idare mahkemesine itiraz edilebilir (İYUK m.27/7). Bu talebin ayrıntısını yürütmeyi durdurma dilekçesi sayfasında anlattım.

Belediye ve mahkeme ne kadar sürede karar verir?

Belediyeye yaptığınız m.11 başvurusunda süre bellidir: İdare 30 gün içinde cevap vermezse isteğiniz reddedilmiş sayılır. Mahkeme aşaması için kanunda bir karar süresi yok; Adalet İstatistikleri 2025'e göre idare mahkemelerinde "imar plân ve uygulama işleri" türündeki bir dosya ortalama 195 günde sonuçlanıyor. Kararın istinafı tebliğden itibaren 30 gün içinde bölge idare mahkemesine yapılır; bölge idare mahkemelerinde ortalama süre aynı istatistiğe göre 111 gündür. Bu rakamlar ortalamadır, tek bir dosya için tahmin değildir; keşif ve bilirkişi incelemesi süreyi belirgin biçimde uzatabilir. Yürütmeyi durdurma talebi ise kural olarak idarenin savunması alındıktan sonra, esastan önce karara bağlanır.

Bu dilekçeyi kimler verebilir, kime yazdırabilirsiniz?

İtirazı ve davayı, kararın muhatabı olan yapı maliki ya da parsel maliki yapar. Hisseli bir taşınmazda her paydaş kendi hakkını korumak için başvurabilir. Kararın muhatabı vefat ettiyse mirasçılar, şirket mülkiyetinde ise şirketi temsile yetkili kişi başvurur. Kiracı, kararın kendisini doğrudan etkilediği durumlarda menfaatini gösterebilir; ama kiracının dava açma imkânı ayrıca değerlendirilmelidir. Komşunuzun yapısına verilen bir ruhsata itiraz etmek istiyorsanız konu farklıdır; o durumda kaçak yapı şikâyeti sayfası size yol gösterir.

Arzuhalci ile avukat arasındaki sınır

Belediyeye verilecek m.11 başvurusunu kendiniz ya da bir arzuhalci yardımıyla yazabilirsiniz; bu bir idari başvurudur ve dilekçe kısa ve belgeye dayalı olduğunda işe yarar. İdare mahkemesindeki dava ise farklıdır. Yürütmeyi durdurma, keşif, bilirkişi raporuna itiraz ve istinaf aşamaları teknik bir takip gerektirir. Açık konuşayım: Bir yıkım kararına karşı davayı avukatsız yürütmenizi tavsiye etmem. Dilekçeyi biz hazırlayabiliriz, ama duruşma ve dosya takibi avukatlık işidir.

Bizler imar itiraz dilekçenizi, elinizdeki kararın türüne ve tebliğ tarihine göre sizin için hazırlıyoruz. Kararın ve tebligatın fotoğrafını, ruhsat ve proje belgelerinizi göndermeniz yeterli; süre hesabını birlikte yapalım. Dilekçe yazdırma bürosu aramadan, Türkiye'nin her yerinden 0551 837 30 04 numarasıyla bize ulaşabilirsiniz; ön görüşme ücretsizdir ve hangi yolun size uygun olduğunu dürüstçe söyleriz.

Belediyeye başvuru mu, dava mı diye kararsız kaldıysanız, kararın tebliğ tarihinden kaç gün geçtiğini bilmeniz yeterli bir başlangıçtır. Süre henüz başlarındaysa, önce m.11 başvurusunu verip ardından dava hazırlığına geçmek mümkündür. Dilekçe yazdırmak için bu bilgilerle bize gelin; dava aşaması gerekiyorsa sizi bunun için bir avukatla çalışmaya yönlendiririz. Dava dilekçesinin genel yapısını da idare mahkemesi dava dilekçesi sayfasında bulabilirsiniz.

Sık sorulan sorular