Belediyeye Şikayet Dilekçesi Yazdır: Bir Başkasını Belediyenin Denetimine Bildirmek

Kaldırımı masalarla kapatan bir kafe, her gün kapısının önüne kasa yığan bir manav, moloz döküntüsüyle dolan bir boş arsa. Bunların hepsi bir komşuluk meselesi gibi görünür ama aslında belediyenin denetim alanındadır. Siz şikâyet ettiğinizde belediye kendi yetkisiyle harekete geçer; siz karşı tarafla yüz yüze gelmek zorunda kalmazsınız. Yeter ki şikâyetiniz, zabıtanın gidip görebileceği ve tutanağa geçirebileceği kadar somut olsun.

Belediye neyi denetler, neyi denetlemez?

Belediyeye şikâyet etmeden önce konunun gerçekten belediyenin işi olup olmadığını düşünün. Yanlış adrese giden şikâyet, ne kadar haklı olursa olsun sonuçsuz kalır.

3071 sayılı Kanun'un 6. maddesine göre yargı mercilerinin görevine giren konulardaki dilekçeler idare tarafından incelenmez. Bu yüzden komşunuzla aranızdaki özel bir uyuşmazlığı belediyeye taşımak yerine doğru yola gitmek gerekir; apartman içindeki rahatsızlıklar için komşu rahatsızlığı şikâyet dilekçesi sayfasındaki seçenekler daha uygundur.

Bir de şunu ayırmak gerekiyor: Şikâyetiniz bir işyeri ya da bir arsa sahibi hakkında değil de belediyenin kendi ihmali hakkındaysa, örneğin belediye yolu kazıp bıraktıysa, bu başka bir dilekçedir. O durumu belediye şikâyet dilekçesi sayfasında anlattım.

Şikâyet dilekçesinde dikkat edilmesi gerekenler

Üçüncü kişiyi belediyeye şikâyet etmek için kanunda bir süre öngörülmemiştir; belirli bir süre yok. Aykırılık devam ettiği sürece şikâyet edebilirsiniz. Ama bir uyarım var: Gelip geçici bir aykırılık (bir günlük tezgâh, bir gecelik moloz) zabıta gelene kadar ortadan kalkabilir. Bu yüzden sürekli ya da tekrar eden durumlarda dilekçeye bir "delil günlüğü" eklemenizi öneririm.

Delil günlüğü nasıl tutulur?

Bir hafta ya da on gün boyunca, sorunu her gördüğünüzde tarih, saat ve kısa bir not yazın; mümkünse fotoğraf çekin. "12 Ekim, 08.30: Kaldırımın tamamı kasalarla kapalı, yayalar yola iniyor. Fotoğraf 1." Bu liste, zabıtaya ne zaman gelmesi gerektiğini de söyler. Sabah saatlerinde ortaya çıkan bir işgal, öğleden sonra yapılan bir denetimde görünmeyebilir.

Karşı tarafı tarif edin, suçlamayın

İşyerinin tabelasındaki adı, adresi, gerekiyorsa sahibinin adını yazın. Ama dilekçede hakaret, tahmin ya da kişisel değerlendirme olmasın. "Kafenin sahibi saygısız biri" değil, "kafenin önündeki kaldırımın tamamı masalarla kapatılmaktadır" yazın. Kişiye yönelik ifadeler dilekçenin gücünü azaltır, sizi de gereksiz bir tartışmaya sokabilir.

• Yerinde tespit isteyin. Talebinizi "denetim yapılarak aykırılığın tespit edilmesi ve gerekli işlemin yapılması" diye kurun. Zabıta tutanağı, belediyenin işlem yapabilmesi için gereken belgedir.
• Etkiyi yazın. Kaldırım kapalıysa yayalar yola mı iniyor? Arsadaki çöp haşere mi yapıyor? Etki, şikâyetin önceliğini belirler.
• Kimlik bilgilerinizin paylaşılmamasını isteyin. Karşı tarafla aranızın bozulmasından çekiniyorsanız, dilekçenize "kimlik bilgilerimin şikâyet edilen kişiyle paylaşılmamasını rica ederim" cümlesini ekleyin. Bu kesin bir güvence değildir, ama talebinizi kayda geçirir.
• İsimsiz yazmayın. Ad soyad, imza ve adres taşımayan dilekçe 3071 sayılı Kanun'un 4. ve 6. maddelerine göre incelenmez.

Şikâyet hangi belediyeye ve hangi birime gider?

Şikâyeti, aykırılığın yaşandığı yerin belediyesine verin; sizin oturduğunuz yerin değil. Denetim işleri genellikle zabıta biriminde yürür; işyeri ruhsatıyla ilgili konular ruhsat biriminde, kaçak yapılar imar ve yapı kontrol biriminde, çevre ve gürültü kirliliği ise çevre biriminde değerlendirilebilir. Birim adları belediyeden belediyeye değişir; dilekçeyi belediye başkanlığına hitaben yazarsanız havaleyi evrak birimi yapar.

• Acil ve geçici durumlar: Önce belediyenin çağrı merkezini ya da zabıta hattını arayın, ekip yerinde görsün. Ardından yazılı dilekçe verin.
• Süregelen durumlar: Elden iki nüsha dilekçe ya da belediyenin e-başvuru kanalı. Delil günlüğünü ve fotoğrafları ekleyin.
• CİMER: Belediyeden sonuç alamazsanız başvurunuzu CİMER üzerinden de yapabilirsiniz; CİMER şikâyetinizi ilgili belediyeye iletir.

Bir işyerinin ruhsat durumu, çalışma saatleri ya da faaliyetinin ruhsatına uygunluğu sizi rahatsız ediyorsa, şikâyetin ayrıntıları işyeri şikâyet dilekçesi sayfasında. Sokağınızda izinsiz bir inşaat ya da kat çıkılıyorsa, bunu bildirmenin yolu kaçak yapı ihbar dilekçesi sayfasında anlatılıyor; bu tür ihbarlarda yapının ilerlemesini beklemeden hızlı davranmak önemlidir.

Zabıta ne zaman gelir, sonucu nasıl öğrenirsiniz?

Üçüncü kişiler hakkındaki şikâyetler için ayrı bir kanuni süre bulunamadı. Belediyenin size cevap verme yükümlülüğü 3071 sayılı Kanun'un 7. maddesinden gelir: en geç 30 gün içinde, sonucu ya da işin hangi aşamada olduğunu gerekçeli olarak bildirmek. Zabıta ekibinin yerinde denetime ne zaman çıkacağını ise şikâyetin aciliyeti, ekip sayısı ve belediyenin iş yükü belirler. Bunlar belediyeden belediyeye değişir ve bir garanti değildir.

Belediye size "denetim yapılmış, gerekli işlem uygulanmıştır" diye kısa bir cevap verebilir. Hangi işlemin yapıldığını, örneğin bir tutanak tutulup tutulmadığını öğrenmek istiyorsanız, bunu yazılı olarak sorabilirsiniz; işlemin ayrıntılarını isterken bilgi edinme başvurusu da bir seçenektir. Kurum bu başvuruya 15 iş günü içinde cevap vermek zorundadır (4982 sayılı Kanun m.11). Ancak karşı tarafın kişisel bilgilerini içeren bazı ayrıntılar size verilmeyebilir.

Aykırılık denetimden sonra da sürüyorsa, ilk dilekçenizin kayıt sayısını belirterek kısa bir tekrar dilekçesi verin ve sorunun devam ettiğini yeni fotoğraflarla gösterin. Tekrarlanan şikâyetler, belediyenin daha ağır bir işlem yapmasına zemin hazırlar.

Kimler şikâyet edebilir, kime yazdırabilirsiniz?

Bir aykırılıktan etkilenen herkes belediyeye şikâyette bulunabilir: o sokakta oturan, oradan geçen, yakında işyeri olan herkes. Mülk sahibi olmanız, hatta aykırılığın tam karşısında oturmanız gerekmez. Apartman yöneticisi, site yönetimi ya da mahalle derneği de kurumsal olarak şikâyet edebilir; birden fazla kişinin imzaladığı dilekçe daha fazla ağırlık taşır. Türkiye'de oturan yabancılar da dilekçeyi Türkçe yazmak koşuluyla başvurabilir.

Kendiniz mi yazmalısınız?

Belediyeye şikâyet dilekçesini kendiniz rahatlıkla yazabilirsiniz; çoğu zaman bir sayfayı geçmez. Belediyenin beyaz masası ya da zabıta birimi size yol gösterir. Bu iş için avukata ihtiyacınız yoktur. Ancak aykırılık size bir zarar verdiyse ve karşı taraftan tazminat istemeyi düşünüyorsanız, iş artık bir şikâyet değil bir uyuşmazlıktır ve avukatla görüşmeniz gerekir.

Bizler belediyeye şikâyet dilekçenizi sizin için hazırlıyoruz. Fotoğraflarınızı, delil günlüğünüzü ve aykırılığın yerini gönderin; şikâyeti zabıtanın işlem yapabileceği somut bir dile birlikte çevirelim. Ana sayfadaki dilekçe yaz bölümünü kullanabilir ya da 0551 837 30 04 numarasından bize ulaşabilirsiniz; ön görüşme ücretsizdir ve Türkiye'nin her yerinden online çalışıyoruz.

Belediyeye şikâyet dilekçesi örnekleri

İki örneği iki farklı aykırılık için kurdum: biri bir işyerinin kamusal alanı işgal etmesi, diğeri bakımsız bir arsanın çevreye verdiği rahatsızlık.

Örnek 1 ne zaman işinize yarar? Bir işyeri kaldırımı masa, sandalye, tezgâh ya da malzemeyle kapatıyorsa ve yayalar yola inmek zorunda kalıyorsa.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Saat aralığını yazmak çok önemli. Zabıta işgalin olmadığı bir saatte gelirse "aykırılık tespit edilmemiştir" diye tutanak tutar ve dosya kapanır. Saat aralığı, ekibi doğru zamanda yönlendirir.

Örnek 2 hangi durumda kullanılır? Sokağınızdaki boş bir arsaya moloz ve çöp dökülüyorsa, arsa haşere ve koku kaynağına dönüştüyse ve arsa sahibi temizlik yapmıyorsa.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Arsa sahibinin adını bilmeniz gerekmez; ada ve parsel numarası yeter, belediye malike kendisi ulaşır. Ada parsel numarasını bilmiyorsanız konumu bitişik binaların numaralarıyla tarif edin. Sorun arsadan taşıp genel bir çevre kirliliğine dönüştüyse, çevre şikâyet dilekçesi sayfası size ek yollar gösterir.

Arzuhalci mi, kendiniz mi, online mı?

Belediye önündeki arzuhalcilerin en çok yazdığı dilekçelerden biri budur. Kısa bir metin için arzuhalci dilekçe yazdır seçeneği pratiktir; yalnız arzuhalcinin sizin gözlem listenizi ve fotoğraflarınızı görmeden yazdığı genel bir metin, "denetim yapıldı, aykırılık görülmedi" cevabıyla dönme riski taşır. Benim tavsiyem şu: Kim yazarsa yazsın, dilekçenin içinde yer, saat ve somut etki olsun. Bunlar varsa, metnin kısa olması bir eksiklik değil, bir avantajdır.

Sık sorulan sorular