Maaş Alamama Dilekçesi Yazdır: İşten Ayrılmadan Hakkınızı Kayda Geçirin

Maaşı gecikmeye başlayan bir işçi çoğu zaman sessiz kalır. İşini kaybetmekten korkar, patronla arasının bozulmasını istemez, "bu ay toparlarlar" diye düşünür. Aylar sonra iş yollar ayrılma noktasına geldiğinde ise elinde bir tane yazılı belge yoktur. Bu sayfayı tam olarak o sessiz dönem için yazdım: Ayrılmadan, kavga etmeden ama kaydı da sağlam tutarak neler yapabileceğinizi anlatıyorum.

Maaşınız gecikti: İlk hafta ne yapmalısınız?

Gecikmenin ilk günlerinde yapacağınız şey dilekçe yazmak değil, not tutmaktır. Maaşın normalde hangi gün yattığını, bu ay hangi gün yattığını ya da hiç yatmadığını, size ne söylendiğini tarihleriyle yazın. Sözlü açıklamaları mümkünse mesajla teyit edin: "Bugün muhasebeden maaşların ayın 20'sinde yatacağı söylendi, doğru anladım mı?" gibi kısa bir mesaj, ileride çok değerli bir belgeye dönüşür.

Sonra banka hesabınızın dökümünü alın. Maaşın hangi tarihte, hangi açıklamayla ve kaç parça hâlinde yattığı bu dökümde görünür. Parça parça ödeme yapılıyorsa her parçanın tarihi önemlidir.

Üç yol: Beklemek, şikâyet etmek ya da sözleşmeyi feshetmek

Maaşı ödenmeyen işçinin önünde kabaca üç yol vardır. Hangisinin size uyduğu, gecikmenin süresine, tekrar edip etmediğine ve sizin o işe ne kadar ihtiyacınız olduğuna bağlıdır.

Resmî şikâyet yolu ve hangi kurumun hangi konuya baktığı işveren şikâyet dilekçesi sayfasında ayrıntılı. Sözleşmeyi ücretin ödenmemesi gerekçesiyle sona erdirmeyi düşünüyorsanız, bu kararı vermeden önce haklı nedenle istifa dilekçesi sayfasını okuyun. İşçinin derhâl fesih hakkı 4857 sayılı İş Kanunu m.24'te düzenlenir ve ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılığa dayanan feshin süreleri m.26'da sınırlanmıştır. Bu yüzden "bir süre daha bakayım" diye aylarca beklemek, fesih kararını sonradan tartışmalı hâle getirebilir.

Maaş alamama dilekçesinde dikkat edilmesi gerekenler

İşverene yazacağınız ödeme talebi için kanunda bir süre yok. Maaş alacağınız, ödenmesi gereken tarihten itibaren 5 yıllık zamanaşımına tabidir (4857 m.32). Yani bugün sessiz kalmanız hakkınızı yok etmez; ama delillerinizi zayıflatır ve fesih seçeneğinizi daraltabilir.

• Tonu sakin tutun. Bu dilekçe, hâlâ birlikte çalıştığınız bir işverene gidiyor. Suçlama, tehdit ya da "sizi şikâyet edeceğim" cümlesi yazmayın. Tarih, tutar ve talep yeterlidir.
• Bir ödeme tarihi önerin. Kanun işverene cevap süresi vermediği için süreyi siz belirlersiniz. "Bu ayın 25'ine kadar" gibi makul ve somut bir tarih yazın.
• Kısmi ödemeyi sessizce kabul etmeyin. İşveren maaşın yarısını yatırdıysa, kalan kısmın hâlâ alacağınız olduğunu yazılı olarak belirtin. Aşağıdaki ikinci örnek tam olarak bunun içindir.
• Kendi imzanızı taşıyan bir nüshayı saklayın. İşyerine elden veriyorsanız ikinci nüshaya tarih ve teslim alan kişinin imzasını aldırın.
• Maaşın yanında başka eksik varsa ayrı satır açın. Örneğin primleriniz eksik yatırılıyorsa bunu aynı yazıda ayrı bir paragrafla belirtin; bir arada eritmeyin.

Kendi dosyanızı hazırlayın

Dilekçeye ek koymak zorunda değilsiniz; işveren zaten bordroları elinde tutuyor. Ama kendiniz için küçük bir dosya oluşturmanızı öneririm. İleride arabulucunun ya da hâkimin önüne gittiğinizde ne olduğunu hatırlamaya çalışmak yerine bu dosyayı açarsınız. İçinde şunlar bulunsun:

1. İş sözleşmenizin bir kopyası ya da işe giriş tarihinizi gösteren SGK kaydı.
2. Son 12 aya ait maaş hesabı dökümü; geciken ve eksik yatan ayları işaretleyin.
3. Bordrolar, varsa imzaladığınız ücret pusulaları.
4. Maaşla ilgili mesajlar, e-postalar ve duyurular; tarihli ekran görüntüleriyle.
5. İşverene verdiğiniz her yazının alındı imzalı nüshası ya da posta makbuzu.
6. Aynı dönemde maaşı geciken iş arkadaşlarınızın adları; ileride tanık olabilirler.

Bu dosya, ayrıldığınız gün işyerindeki bilgisayara ya da ortak klasörlere erişiminiz kesildiğinde elinizde kalan tek kayıt olabilir. Bu yüzden kopyaları kişisel bir yerde saklayın, ama işyerine ait gizli belgeleri dosyanıza koymayın.

Nereye ve nasıl verilir?

Bu dilekçenin muhatabı işverendir: şirketin yönetimi ya da varsa insan kaynakları birimi. Mahkemeye ya da arabulucuya giden bir dilekçe değildir. Üç gönderme yolu var:

• Elden, iki nüsha: En hızlı yoldur. İkinci nüshaya alındı imzası ve tarih şarttır. İmza atmaktan kaçınılırsa, teslim anında yanınızda bir iş arkadaşınızın bulunması işinizi kolaylaştırır.
• İadeli taahhütlü posta: Şirketin ticaret sicilindeki adresine gönderin. Postanın teslim bilgisi ile dilekçenin kopyasını birlikte saklayın.
• Noter ihtarnamesi: Daha masraflıdır ama tebliğ tarihi tartışmasız kayda geçer. Gecikme uzun sürdüyse ve fesih ihtimalini düşünüyorsanız bu yolu tercih edin.

Kamu kurumuna şikâyet etmeyi seçerseniz kanal değişir. Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi üzerinden yapılan başvurularda kamu kurumu 30 gün içinde cevap vermek zorundadır; nasıl yazılacağını CİMER şikâyet dilekçesi sayfasında anlattım.

Cevap ne zaman gelir, gelmezse ne olur?

Özel bir işverenin size cevap vermesi için kanunda bir süre yok. Bu nedenle dilekçede kendi belirlediğiniz tarih, bekleme süresinin sınırıdır. O tarih geçtiğinde iki ihtimal kalır: Ya işveren ödeme planı önerir ve siz bunu yazılı olarak kabul edersiniz, ya da sessizlik sürer.

Kamu kurumuna yaptığınız şikâyetlerde durum farklıdır. 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun'un 7. maddesine göre kurum en geç 30 gün içinde gerekçeli cevap verir; işlem sürüyorsa size ara bilgi verilir. Cevap gelmezse CİMER'e "cevap alamadım" başvurusu yapılabilir. Bunlar kanuni azami sürelerdir; kurumun iş yüküne göre cevap daha önce de gelebilir.

İşten ayrılmanız gerekirse, alacağınızın tahsili için arabuluculuk ve dava süreci başlar. O aşamanın nasıl yürüdüğünü maaş alacağı dilekçesi sayfasında ay ay anlattım. Sözleşmenin işveren tarafından feshedilmesi ya da sizin haklı nedenle feshetmeniz hâlinde işsizlik ödeneği şartlarını da kontrol edin; başvuru süresi feshi izleyen günden itibaren 30 gündür (4447 m.48), ayrıntısı işsizlik maaşı başvuru dilekçesi sayfasında.

Maaş alamama dilekçe örnekleri

İki örneği, çalışmaya devam eden bir işçinin en sık yaşadığı iki anı düşünerek hazırladım. İkisinde de işvereni suçlayan bir cümle yok; amaç kayıt oluşturmak.

Örnek 1'i ne zaman kullanırsınız? Maaşınız en az bir aydır ödenmedi ya da sürekli geç yatıyor. Hâlâ çalışıyorsunuz ve şimdilik ayrılmayı düşünmüyorsunuz.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Geçmişteki gecikmeleri de tarihleriyle yazdım; çünkü sorunun tek seferlik değil tekrar eden bir durum olduğunu gösteren şey bu satırdır. Ödeme tarihini işverenin makul şekilde uyabileceği bir gün olarak seçin.

Örnek 2'yi ne zaman kullanırsınız? İşveren maaşınızın bir kısmını yatırdı ve "kalanı ileride" dedi. Ödemeyi kabul ediyorsunuz ama kalan kısmın unutulmasını istemiyorsunuz.

Bu örnekte şuna dikkat edin: "Mahsuben kabul" ifadesi, yatan paranın hangi aya ait olduğunu sabitler. İşveren ileride bu ödemeyi başka bir ayın ücreti gibi göstermeye çalışırsa bu yazı karşısına çıkar. Birden fazla ay için kısmi ödeme yapıldıysa her ayı ayrı satırda gösterin.

Bu dilekçeyi kim yazmalı, kimden destek alırsınız?

Bu yazıyı maaşı ödenmeyen işçi kendisi verir. Aynı işyerinde maaşı geciken birden fazla kişi varsa, her biri kendi adına ayrı dilekçe vermelidir; ortak dilekçe imzalamak mümkündür ama herkesin kendi tutarı ve tarihi ayrı satırda yer almalıdır. Sendika üyesiyseniz işyeri temsilcisinden de destek isteyebilirsiniz.

Kime yazdırabilirsiniz?

Örnek 1 ve Örnek 2 gibi kısa yazıları çoğu kişi kendisi hazırlayabilir. İşin hassas tarafı dilin tonudur: Fazla sert bir yazı işyerinde sorun çıkarır, fazla yumuşak bir yazı ise ileride delil değeri taşımaz. Bir başka seçenek, "arzuhalciye dilekçe yazdır" diyerek adliye çevresinde bir arzuhalciden destek almaktır; ancak durumunuzu ayrıntılı dinlemeyen biri size hazır bir metin verebilir. Fesih kararı vermeyi düşünüyorsanız, kararı vermeden önce bir iş hukuku avukatından görüş almanızı tavsiye ederim; sonraki dava sürecinde temsil avukatlık işidir.

Bizler maaş gecikmesi yaşayan işçiler için yazıyı işyerindeki durumunuza göre, ne eksik ne fazla hazırlıyoruz. Gecikme tarihlerinizi ve hesap dökümünüzü paylaşmanız yeterli. 0551 837 30 04 numarasından bize ulaşın; hangi aşamada olduğunuzu birlikte netleştirelim, ön görüşme ücretsizdir.

Ayrılmanız kesinleştiyse ve tüm alacaklarınızı birlikte istemek istiyorsanız, tek bir dilekçe yazdır talebiyle maaş, izin ve diğer kalemleri birlikte ele alabiliriz. Hangi kalemlerin olabileceğini görmek için işçilik alacağı dilekçesi sayfasına da göz atabilirsiniz.

Sık sorulan sorular