İşveren Şikayet Dilekçesi Yazdır: Konuya Göre Doğru Kurumu Seçmek

İşvereninizden şikâyetçi olduğunuzda ilk yapılan hata, her şeyi tek bir dilekçeye yazıp rastgele bir kuruma göndermektir. Oysa ödenmeyen ücret, sigortasız çalıştırma, iş güvenliği eksikliği ve işyerinde hakaret ayrı kurumların işidir. Doğru kuruma giden kısa bir şikâyet, yanlış kuruma giden uzun bir şikâyetten her zaman daha çok iş görür.

Şikâyetiniz hangi kurumun konusu?

Aşağıdaki tablo, en sık karşılaştığım şikâyet konularını ve ilk başvurulacak yeri gösteriyor:

Sigortayla ilgili şikâyetlerin ayrıntısını SGK şikayet dilekçesi sayfasında, CİMER başvurusunun işleyişini CİMER şikayet dilekçesi sayfasında anlattım. Bu sayfada işçinin işverene karşı başvurabileceği yolların bütününe bakıyorum.

Şikâyet ne sağlar, ne sağlamaz?

Bunu baştan dürüstçe söylemem gerekiyor: İşvereni idari bir kuruma şikâyet etmek, alacağınızı tahsil etmez. İş müfettişi işyerinde ücretlerin ödenmediğini tespit edebilir, işverene idari para cezası uygulanmasını sağlayabilir. Ama sizin hesabınıza para yatmasını sağlayan yol, işçilik alacağı için arabuluculuk ve gerekirse iş mahkemesidir.

Kanun da bu ayrımı yapar. Kamu kurumlarına yapılan başvurularda, yargı mercilerinin görevine giren konular incelenmez (3071 m.6). Bir uyuşmazlığın parasal çözümü mahkemenin işidir; idare yalnızca denetler.

Peki şikâyet neden yine de yapılır? Çünkü bazı sorunlar para ile değil, denetimle çözülür: iş güvenliği eksikliği, işyerinde süregelen düzensiz ödeme, aynı anda pek çok çalışanı etkileyen bir uygulama. Ayrıca müfettişin tutacağı tutanak, ileride açılacak bir davada önemli bir delil olabilir.

İşveren şikâyet dilekçesinde dikkat edilmesi gerekenler

Hâlâ çalışıyorsanız: Gizlilik

Hâlâ aynı işyerinde çalışıyorsanız, şikâyetinizde kimliğinizin işverene açıklanmamasını açıkça isteyin. Dilekçenin en başına, konunun hemen altına "Kimliğimin gizli tutulmasını talep ederim" cümlesini yazın. Kurumlar kimliğinizi bilmek ister; adı ve imzası olmayan dilekçeler incelenmeyebilir (3071 m.4 ve m.6). Gizlilik, kimliğinizi kuruma vermeyip işverenden saklamakla sağlanır.

Somut olun

• "Haklarımız ödenmiyor" yerine: "Ocak, şubat ve mart aylarına ait ücretler, ayın 15'inden sonra ve eksik ödenmektedir."
• "Fazla mesai yaptırılıyor" yerine: "Hafta içi her gün 08.00–20.00 arasında, cumartesi 08.00–14.00 arasında çalıştırılıyoruz." Fazla çalışma, haftalık 45 saati aşan çalışmadır ve yıllık 270 saati geçemez (4857 m.41).
• Kaç kişinin aynı durumda olduğunu yazın. Müfettiş için bu, incelemenin kapsamını belirler.

Birlikte şikâyet etmek

Aynı sorunu yaşayan birkaç çalışan varsa, ortak bir dilekçe imzalamak güçlü görünebilir. Ama her çalışanın gizlilik ihtiyacı farklıdır ve ortak dilekçe, işverenin şikâyetçileri kolayca tespit etmesine yol açabilir. Bunun yerine her çalışanın kısa ve ayrı bir dilekçe vermesi, ya da birinin dilekçesinde "aynı durumda [..] çalışan daha bulunmaktadır" diye yazması çoğu zaman daha güvenlidir. Müfettiş inceleme sırasında diğer çalışanlarla zaten görüşür.

Delillerinizi saklayın

Şikâyeti verdikten sonra işyerinde kayıtların değiştirilmesi ihtimali vardır. Bordrolarınızın, banka hesap dökümünüzün, çalışma saatlerinizi gösteren mesajların ve vardiya listelerinin bir kopyasını kendinizde tutun. Bu belgeler hem incelemede hem de ileride açabileceğiniz bir alacak davasında işinize yarar. Başka çalışanlara ait kişisel bilgileri ise dilekçeye eklemeyin.

Ceza gerektiren durumlarda süre

İşyerinde hakarete, tehdide ya da cinsel tacize uğradıysanız bu bir idari şikâyet değil, suç duyurusudur. Hakaret, cinsel taciz, iş ve çalışma hürriyetinin ihlali gibi şikâyete bağlı suçlarda, fiili ve failin kim olduğunu öğrendiğiniz günden itibaren 6 ay içinde şikâyet etmezseniz soruşturma yapılamaz (TCK m.73). Hakarette ayrıca, öğrenme tarihi ne olursa olsun fiilden itibaren 2 yıl geçmişse şikâyet hakkı düşer. Bu yolun ayrıntısı hakaret şikayet dilekçesi sayfasında.

İşveren şikâyet dilekçesi örnekleri

İki örnek hazırladım. İlki, hâlâ çalışan bir işçinin ücret ve fazla mesai konusunda iş müfettişi incelemesi istemesi için. İkincisi, işyerindeki iş güvenliği eksikliğinin bildirilmesi için.

Örnek 1'i ne zaman kullanırsınız? Hâlâ çalışıyorsunuz, ücretler düzensiz ve fazla mesai karşılıksız; aynı durumda başka çalışanlar da var ve işyerinin denetlenmesini istiyorsunuz.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Gizlilik talebini konunun hemen altına yazdım; dilekçenin sonuna yazılırsa gözden kaçabilir. Çalışma saatlerini somut verdim. Bu dilekçe sizin ücret alacağınızı tahsil etmez; birikmiş ücretleriniz için maaş alamama dilekçesi sayfasındaki yolu ayrıca izleyin.

Örnek 2'yi ne zaman kullanırsınız? İşyerinde koruyucu ekipman verilmiyor, makinelerin koruyucuları sökülmüş ya da acil çıkışlar kapalı; bir kaza olmadan önlem alınmasını istiyorsunuz.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Her eksikliği yeriyle birlikte ayrı madde yaptım; denetçi işyerinde neye bakacağını buradan bilir. Fotoğraf çekmek işyeri kurallarına aykırıysa, eksikliği yazıyla tarif etmeniz yeterlidir. Bir kaza zaten yaşandıysa bu bir şikâyetten öte, tazminat ve bildirim konusudur; o süreci iş kazası dilekçesi sayfasında anlattım.

Nereye, hangi kanaldan verilir?

• Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı: Dilekçeyi bakanlığın il düzeyindeki birimine elden verebilir ya da posta ile gönderebilirsiniz. Kurumun elektronik başvuru kanalları da kullanılabilir.
• SGK: İşyerinin bağlı olduğu sosyal güvenlik il müdürlüğüne ya da merkezine elden.
• CİMER: cimer.gov.tr, e-Devlet, ALO 150 ya da posta yoluyla. Hangi kuruma gideceğinizi bilmiyorsanız en pratik yoldur; başvurunuz yetkili kuruma iletilir.
• Savcılık: Adliyedeki Cumhuriyet başsavcılığına elden ya da kolluğa sözlü olarak. e-imza ya da mobil imzanız varsa UYAP Vatandaş Portal üzerinden de gönderebilirsiniz.

Yanlış kuruma verdiğiniz dilekçe kaybolmaz. Kanun, yanlış makama verilen dilekçenin yetkili makama gönderilmesini ve size bilgi verilmesini öngörür (3071 m.5). Savcılık dışındaki bir makama yapılan suç şikâyeti de başsavcılığa iletilir. Ama bu yönlendirme zaman alır; ceza gerektiren durumlarda 6 aylık süre işlemeye devam eder.

Ne zaman cevap alırsınız?

İdari kurumlara 3071 sayılı Kanun kapsamında yapılan başvurulara, sonuç ya da işlemin hangi aşamada olduğu hakkında en geç 30 gün içinde gerekçeli cevap verilmesi gerekir (3071 m.7). CİMER de başvuruların en geç 30 gün içinde sonuçlandırılacağını açıklıyor. Bu süre bir ara cevap da olabilir: "İnceleme başlatılmıştır" gibi. Denetimin kendisinin ne zaman yapılacağı için kanunda bir süre yoktur; işyerinin büyüklüğü, konunun aciliyeti ve kurumun iş yükü belirler.

Savcılığa yapılan şikâyetlerde Adalet İstatistikleri 2025'e göre başsavcılıklarda bir dosyanın ortalama işlem süresi 155 gündür (daimi arama dosyaları hariç). Bu bir ortalamadır; dosyanın niteliğine göre kısalıp uzayabilir. Hiçbir süre bir garanti değildir.

Kimler şikâyet edebilir, kime yazdırabilirsiniz?

İşvereni, o işyerinde çalışan ya da çalışmış olan herkes şikâyet edebilir. İdari kurumlara yapılan şikâyetlerde işyerinde hiç çalışmamış biri de bildiği bir eksikliği iletebilir. Ceza gerektiren durumlarda ise şikâyet hakkı, suçtan zarar gören kişiye aittir. Bir avukat vekâletnameyle sizin adınıza şikâyette bulunabilir.

Kimden destek alırsınız?

Kısa ve somut bir şikâyet dilekçesini kendiniz yazabilirsiniz. Bir arzuhalci ya da dilekçe hizmeti, konuyu doğru kuruma yönlendirmenize ve olayları düzenli bir sırayla anlatmanıza yardım eder. Alacak talebiniz varsa arabuluculuk ve dava aşamasında, suç duyurusunda bulunduysanız soruşturma ve kovuşturmada bir avukatla çalışmanızı tavsiye ederim; dilekçe hizmeti sizi temsil etmez.

Bizler şikâyet konunuzu dinleyip hangi kuruma, hangi sırayla başvurmanız gerektiğini birlikte belirliyor, dilekçenizi buna göre hazırlıyoruz. Arzuhalci dilekçe yazdır talebiniz için ya da yalnızca doğru kurumu sormak için 0551 837 30 04 numarasını arayabilirsiniz; ön görüşme ücretsizdir.

Fazla mesainizin karşılığını da istiyorsanız, hesabı ve talebi fazla mesai dilekçesi sayfasında bulabilirsiniz. Birden fazla kuruma ayrı ayrı yazmanız gerekiyorsa, metinlerin birbiriyle çelişmemesi önemlidir; dilekçe yaz sürecinde hepsini tek elden ve tutarlı bir dille hazırlarız.

Sık sorulan sorular