İşe İade Başvuru Dilekçesi Yazdır: Arabuluculuk Bürosunda İlk Adım

İşe iade yolunda mahkemeye gitmeden önce uğramanız gereken bir durak var: adliyedeki arabuluculuk bürosu. Bu durağı atlayamazsınız, çünkü kanun arabulucuya başvurmayı dava şartı yapmıştır. İyi haber şu: Bu başvuru ücretsizdir ve dilekçesi kısadır. Kötü haber ise süresinin dar olması ve bazı ayrıntıların sonradan telafi edilememesi.

1 ay ne zaman başlar? Yazılı bildirim almadıysanız

4857 sayılı Kanun'un 20. maddesine göre işe iade için arabulucuya başvuru süresi fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 aydır. Kâğıt üzerinde basit görünen bu kural, uygulamada en çok "tebliğ ne zaman oldu?" sorusunda tartışılır.

• Yazılı bildirim elden verildiyse: Bildirimi imzaladığınız gün başlangıçtır. İmza atarken yanına tarihi kendi elinizle yazın.
• Noter ya da posta ile geldiyse: Tebligatın size ulaştığı gün başlangıçtır. Zarfın üzerindeki tarih değil, tebellüğ tarihi önemlidir.
• Hiç yazılı bildirim verilmediyse: "Yarın gelme" ya da telefonla yapılan bir çıkarmada, işyerine son kabul edildiğiniz günü esas alın. Yazılı bildirim olmaması işverenin aleyhinedir, ama sürenin hiç başlamadığı varsayımına güvenmeyin.
• e-Devlet'te çıkışınızı gördüyseniz: SGK'ya bildirilen işten çıkış tarihi de bir göstergedir. Bu tarihi not alın ve başvurunuzu ona göre planlayın.

Süre ayın aynı gününde biter. Örneğin bildirim 14 Mart'ta tebliğ edildiyse son gün 14 Nisan'dır. Bu tarih hafta sonuna denk geliyorsa adliyeye bir önceki iş günü gitmenizi öneririm; sürenin uzayıp uzamadığı tartışmasına girmeyin.

Hangi büroya, nasıl başvurulur?

Başvuru, işverenin yerleşim yerindeki ya da işi yaptığınız yerdeki adliye arabuluculuk bürosuna yapılır (7036 m.3/5). Birden fazla karşı taraf varsa birinin yerleşim yeri yeterlidir. Arabuluculuk bürosu kurulmamış küçük adliyelerde başvuruyu, bu iş için görevlendirilmiş sulh hukuk mahkemesinin yazı işleri müdürlüğü alır.

Büroya giderken yanınızda şunlar olsun:

• Kimlik kartınız
• Fesih bildirimi (varsa) ve tebliğ tarihini gösteren belge
• İşverenin tam ticari unvanı ve adresi; bilmiyorsanız bordronuzdaki ya da SGK kaydındaki unvan
• Telefon numaranız ve size ulaşılabilecek bir adres
• Varsa son bordronuz ve SGK hizmet dökümünüz

Büroda genellikle bir başvuru formu doldurursunuz; ayrıca yazılı dilekçe vermeniz de mümkündür. Hazırladığınız dilekçe, formu doldururken hangi bilgiyi nereye yazacağınızı netleştirir. Arabulucu listeden büro tarafından belirlenir; taraflar listedeki bir arabulucu üzerinde anlaşırsa o kişi görevlendirilir.

Elektronik başvuru konusunda net olayım: Adalet Bakanlığı'nın resmî açıklamaları adliyedeki büroya başvuruyu anlatıyor. Bazı kaynaklarda UYAP Vatandaş Portal üzerinden başvuru yapılabildiği yazılsa da bunu resmî bir kaynaktan doğrulayamadım. Elektronik yolu kullanmak istiyorsanız önce adliyenizdeki büroyu arayıp sorun.

İşe iade başvuru dilekçesinde dikkat edilmesi gerekenler

• Karşı tarafın unvanı tam olsun. "X Market" değil, "X Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş." Unvan yanlışsa arabulucu karşı tarafa ulaşamaz, toplantı gecikir.
• Uyuşmazlık konusu açıkça "işe iade" yazsın. Ödenmemiş ücret, fazla mesai gibi alacaklarınız da varsa bunları da belirtin; ayrı bir başvuru gerekip gerekmediğini büroya sorun. Alacak kalemlerini nasıl listeleyeceğinizi işçilik alacağı dilekçesi sayfasında anlattım.
• Tebliğ tarihini yazın. Süreye uyduğunuzu gösteren tek satır budur.
• İletişim bilgileriniz güncel olsun. Arabulucu sizi telefonla ya da e-postayla toplantıya çağırır. Ulaşılamayan başvurucu toplantıyı kaçırır.

Aynı gün birden fazla kişi çıkarıldıysa

Toplu çıkarmalarda işçiler çoğu zaman birlikte adliyeye gider ve tek bir dilekçe vermek ister. Bunu yapmayın. Her işçinin işe giriş tarihi, kıdemi, ücreti ve fesih tarihi farklıdır; iş güvencesi şartları da kişiye göre ayrı ayrı değerlendirilir. Herkes kendi başvurusunu yapsın. Aynı gün başvurmanız, büronun dosyaları aynı arabulucuya vermesini kolaylaştırabilir; bunu büroya sorabilirsiniz. Ortak delilleri, örneğin işyerinde yapılan duyuruyu ya da toplu çıkarma yazısını, her başvurunun ekine koyun.

İlk toplantıya gitmemenin bedeli

Bu konuda 2024'te önemli bir değişiklik oldu. İlk toplantıya geçerli bir mazereti olmadan katılmayan taraf, sonra açılan davada haklı çıksa bile karşı tarafın yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur ve lehine hükmedilecek vekâlet ücreti de yarıya iner (7036 m.3/12). Bu kural 7531 sayılı Kanunla 14.11.2024'ten itibaren uygulanıyor; önceki metin yargılama giderlerinin tamamını öngörüyordu.

Başvurudan sonra ne kadar beklenir?

Arabulucu, görevlendirildiği tarihten itibaren 3 hafta içinde süreci sonuçlandırır. Zorunlu hâllerde bu süre en fazla 1 hafta uzatılabilir (7036 m.3/10). Yani işe iade arabuluculuğu kanunen en fazla 4 haftada biter. İşe iade için ayrıca kısa bir süre öngörülmemiştir; aynı kural uygulanır.

Büroya başvurduğunuz tarihten son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur, hak düşürücü süre işlemez (7036 m.3/17). Bu, arabuluculuk aşamasında geçen haftaların dava süresinden yemediği anlamına gelir.

Süreç iki şekilde biter:

• Anlaşma: İşe başlatma konusunda anlaşılırsa belgede işe başlama tarihi, boşta geçen süre ücretinin tutarı ve işe başlatmama tazminatının tutarı yazmalıdır.
• Anlaşamama: Arabulucu son tutanağı düzenler. Bu tarihten itibaren 2 hafta içinde iş mahkemesinde dava açmalısınız. Dava dilekçesini, harçları ve ekleri işe iade dava dilekçesi sayfasında anlattım.

Arabuluculuk bürosuna başvuru ücretsizdir. Anlaşma sağlanamazsa arabulucunun ilk 2 saatlik ücretini Adalet Bakanlığı öder (7036 m.3/14).

İşe iade başvuru dilekçesi örnekleri

Standart başvurunun bir örneğini haksız fesih dilekçesi sayfasında vermiştim. Burada iki ayrı durumu ele aldım: yazılı bildirim almadan işten çıkarılan işçinin başvurusu ve ilk toplantıya katılamayacak başvurucunun mazeret dilekçesi.

Örnek 1'i ne zaman kullanırsınız? Size hiçbir yazı verilmedi. Bir gün işyerine alınmadınız ya da "artık gelmene gerek yok" denildi.

Bu örnekte şuna dikkat edin: İki tarih yazdım: işyerine alınmadığınız gün ve SGK'daki çıkış tarihi. İkisi farklıysa bu fark da bir delildir. Yazılı bildirim verilmediğini açıkça belirttim, çünkü bu bilgi davada işverenin aleyhine değerlendirilebilir. E-posta adresinizi eklemek, arabulucunun size hızlı ulaşmasını sağlar.

Örnek 2'yi ne zaman kullanırsınız? Arabulucu sizi toplantıya çağırdı, ama o gün hastanede yatıyorsunuz, şehir dışında zorunlu bir işiniz var ya da benzeri geçerli bir engeliniz çıktı.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Mazeretinizi belgeyle gösterdim ve katılma iradenizin sürdüğünü yazdım; mazeretsiz katılmama yaptırımından korunmak için bu iki unsur gerekir. "Kanuni süre içinde kalmak kaydıyla" ifadesi, arabulucunun 3+1 haftalık süresini aşmayacak bir tarih istediğinizi gösterir. Uzaktan görüşme imkânını büroya ayrıca sorun.

Toplantıya nasıl hazırlanırsınız?

Arabuluculuk toplantısı bir duruşma değildir. Hâkim yoktur, tanık dinlenmez, kimse sizi sorguya çekmez. Arabulucu tarafları dinler ve ortak bir noktada buluşup buluşamayacaklarını yoklar. Bu yüzden toplantıya gitmeden önce kafanızda üç sorunun cevabı net olmalıdır.

1. Gerçekten işe dönmek istiyor musunuz? İşveren sizi geri almayı teklif ederse kabul edecek misiniz? Bu sorunun cevabı, masadaki tutumunuzu baştan belirler.
2. Dönmeyecekseniz alt sınırınız ne? Boşta geçen süre ücreti en fazla 4 aylık ücretiniz, işe başlatmama tazminatı ise 4 ile 8 aylık ücretiniz arasındadır. Kıdem ve ihbar tazminatınız ödenmediyse onları da hesaba katın. Bu toplamı bilmeden bir teklifi değerlendiremezsiniz.
3. Davayı göze alıyor musunuz? Anlaşma olmazsa iş mahkemesine gidilecek. Davanın süresini, masrafını ve avukat ihtiyacını şimdiden düşünün.

Toplantıya ücret bordrolarınızı, banka dökümünüzü ve fesih yazısını götürün. İşverenin temsilcisi genellikle bir avukat ya da insan kaynakları yöneticisi olur. Size bir rakam söylendiğinde hemen cevap vermek zorunda değilsiniz; arabulucudan kısa bir ara isteyebilir, telefonla danışabilirsiniz. Toplantı uzaktan yapılacaksa bağlantı bilgilerini önceden test edin.

Tutanağı imzalamadan önce içinde yazanları tek tek okuyun. Anlaşma belgesi bir sözleşmedir; imzaladıktan sonra "yanlış anlamışım" demenin bir karşılığı yoktur.

Başvuruyu kim yapar, kime yazdırırsınız?

Başvuruyu işten çıkarılan işçi kendisi yapar. Avukatınız varsa vekâletnameyle o da başvurabilir. Bir yakınınızın sizin adınıza büroya gitmesi ise vekâletname olmadan mümkün değildir; zorunlu bir durum varsa büroyu önceden arayın.

Kimden destek alırsınız?

Bu başvuruyu kendiniz yapabilirsiniz; büro personeli formda yardımcı olur. Arzuhalci ya da dilekçe hizmeti size başvuru dilekçesini ve mazeret yazısını hazırlar. Toplantıda işverenin avukatı karşınızda olacaksa ve teklif edilen tutarı değerlendiremeyecekseniz, toplantıya bir avukatla gitmenizi tavsiye ederim. Arabulucu tarafsızdır; sizin adınıza pazarlık yapmaz.

Bizler fesih durumunuzu dinleyip başvuru dilekçenizi size özel hazırlıyoruz. Süreniz daralmışsa acil dilekçe yazdır talebinizi öncelikli değerlendiririz. Tarihlerinizi birlikte kontrol etmek için 0551 837 30 04 numarasını arayabilirsiniz; ön görüşme ücretsizdir. Dilekçeyi kendiniz yazmak isterseniz de neyi eksik bıraktığınızı söyleriz.

Çıkarılırken işverenin bildirdiği ayrılış nedeni yanlışsa, bu konuyu işten çıkış kodu itiraz dilekçesi ile ayrıca takip edin. Çıkış belgelerinizi işverenden isteyemediyseniz çalışma belgesi talep dilekçesi ile yazılı talepte bulunabilirsiniz. Hangi yazının önce gerektiğini bilmiyorsanız, durumunuzu anlatın, dilekçe yaz talebinizi sırayla birlikte planlayalım.

Sık sorulan sorular