Meslek Hastalığı Tazminat Dilekçesi Yazdır: Yıllara Yayılan Zararı Davaya Dökmek

İş kazasında zararın tarihi ve yeri bellidir; bir gün, bir saat, bir makine vardır. Meslek hastalığında ise zarar yıllara yayılır. Bir işçi aynı tozu üç farklı şirkette solumuş olabilir, işitme kaybı on beş yıllık bir sürecin sonucu olabilir. Bu yüzden meslek hastalığı tazminat davasında ilk sorun, dilekçeye kimin adını yazacağınızdır. Rakam ise ancak bundan sonra konuşulur.

Davayı kime karşı açacaksınız?

Tazminat davası, hastalığa yol açan çalışma koşullarından sorumlu tutulan işverene ya da işverenlere karşı açılır. Maruziyetin tamamı tek bir işyerinde geçtiyse iş kolaydır. Birden fazla işyerinde aynı etkene maruz kaldıysanız, dilekçeyi yazmadan önce şu tabloyu çıkarın:

Etkene maruz kalınan işyerleri, davalı olarak düşünülecek işverenlerdir. Maruziyetin olmadığı bir işyerini davaya dahil etmek, o işveren yönünden davanın reddine ve aleyhinize yargılama giderine yol açabilir. Hangi işverenin ne ölçüde sorumlu tutulacağı ise bilirkişi incelemesiyle belirlenir; siz dilekçede maruziyet dönemlerini doğru göstermekle yükümlüsünüz.

Alt işveren ilişkisi varsa (örneğin bir taşeron firmanın işçisi olarak başka bir şirketin tesisinde çalıştıysanız), asıl işvereni de dilekçede belirtin. Bu ilişkinin sorumluluğa etkisini bir avukatla değerlendirmenizi öneririm.

Dilekçede illiyet bağı nasıl kurulur?

Tazminat davasının belkemiği, hastalık ile çalışma koşulları arasındaki bağlantıdır. Bu bağlantıyı mahkeme tıbbi bilirkişi raporuyla değerlendirir, ama raporun neye bakacağını sizin dilekçeniz belirler. Açıklamalar bölümünü üç adımda kurun:

1. Ne yaptınız? Görevinizi ve çalıştığınız bölümü somut yazın: "Taşlama bölümünde, günde ortalama [x] saat, koruyucu maske verilmeden çalıştım."
2. Neye maruz kaldınız? Etkeni adlandırın ve varsa işyerindeki ölçüm sonuçlarına atıf yapın.
3. Ne oldu? Teşhisi, teşhis tarihini ve hastalığın çalışma gücünüze etkisini yazın.

Hastalığınızın meslek hastalığı olduğu SGK tarafından kabul edildiyse ya da bir mahkeme bunu tespit ettiyse, o kararı dilekçeye ekleyin. Henüz böyle bir tespit yoksa, tespit sürecini meslek hastalığı dilekçesi sayfasında anlattım. Tazminatın hangi kalemlerden oluştuğunu (maddi zararın türleri, manevi tazminat, kusur ve maluliyetin hesaba etkisi) ise iş kazası tazminat dilekçesi sayfasında ayrıntılı yazdım; o hesap mantığı meslek hastalığında da büyük ölçüde aynıdır.

Meslek hastalığı tazminat dilekçesinde dikkat edilmesi gerekenler

Arabulucuya gitmeyin, doğrudan dava açın

İşçilik alacaklarının çoğunda arabuluculuk dava şartıdır. Ancak iş kazası ya da meslek hastalığından doğan maddi ve manevi tazminat davalarında arabulucuya başvurma şartı aranmaz (7036 m.3/3). Bu yüzden doğrudan iş mahkemesine dava açabilirsiniz. Tazminat talebinize ek olarak ücret, kıdem gibi başka işçilik alacaklarınız da varsa, onlar için arabuluculuk şartı geçerlidir; iki talebi aynı dilekçede birleştirmeden önce bu ayrımı gözetin.

Zamanaşımına dikkat

İşverene karşı açılan tazminat davalarında Yargıtay'ın, işverenin sorumluluğunu sözleşmeye aykırılık olarak nitelediği ve Türk Borçlar Kanunu m.146 uyarınca 10 yıllık zamanaşımı uyguladığı belirtiliyor. Bu bilgi resmî bir metinden değil, hukuk kaynaklarındaki aktarımdan geliyor. Meslek hastalığında sürenin hangi tarihten başlayacağı da ayrıca tartışma konusu olabilir. Bu yüzden hastalığınızın teşhisinden ya da maluliyetinizin kesinleşmesinden uzun süre geçtiyse, süreyi kendi dosyanız için bir avukata hesaplatmanızı tavsiye ederim.

Kısmi dava ve talep artırma

Meslek hastalığında zararın tutarını dava açarken kesin olarak bilmek çoğu zaman mümkün değildir; maluliyet oranı ve hesap bilirkişi raporuyla netleşir. Belirsiz alacak davası 31 Temmuz 2026'da kaldırıldı. Bugün bu durumda kısmi dava açılır ve talep bir kez artırılabilir (HMK m.109/4). Dilekçenin sonuç kısmına "fazlaya ilişkin haklarım saklı kalmak kaydıyla" ibaresini yazmayı unutmayın.

Nereye verilir, 2026'da ne kadar masraf çıkar?

Dava iş mahkemesinde açılır. İş mahkemesi bulunmayan yerlerde bu davalara iş mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemesi bakar. Dilekçeyi adliyenin tevzi bürosuna, mahkeme için bir ve her davalı için birer nüsha olacak şekilde verirsiniz. e-imza veya mobil imzanız varsa UYAP Vatandaş Portal üzerinden de dava açabilirsiniz.

• Başvurma harcı: 2026 yılı için 732 TL.
• Peşin karar harcı: Nispi karar harcı binde 68,31'dir. Normalde bunun dörtte biri peşin alınır; ancak ölüm ve cismani zarar nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat davalarında peşin alınan oran yirmide birdir (492 s. Harçlar Kanunu m.28/a). Meslek hastalığı tazminatı bu kapsamda değerlendirilir.
• Gider avansı: Taraf sayısının 5 katı tebligat ücreti artı 530 TL. Davalı sayısı arttıkça gider avansı da artar; üç işverene karşı açılan bir davada taraf sayısı dörttür.
• Bilirkişi ücreti: Tıbbi ve hesap bilirkişisi için mahkeme ayrıca avans isteyebilir.

Bu masrafları karşılayamıyorsanız adli yardım talep edebilirsiniz. Kendinizin ve ailenizin geçimini önemli ölçüde zorlaştırmadan giderleri ödeyemiyorsanız ve talebiniz açıkça dayanaktan yoksun değilse, mahkeme sizi giderlerden geçici olarak muaf tutabilir (HMK m.334). Nasıl isteneceğini adli yardım dilekçesi sayfasında anlattım.

Dava ne kadar sürer, karardan sonra ne olur?

Bu davalarda kanunda belirlenmiş bir karar süresi yoktur. Adalet İstatistikleri 2025'e göre iş mahkemelerinde bir dosya ortalama 505 günde, hukuk mahkemelerindeki tazminat davaları ise ortalama 509 günde sonuçlanıyor. Meslek hastalığı dosyalarında tıbbi incelemeler ve birden fazla bilirkişi raporu gerektiği için süre bu ortalamaların üzerine çıkabilir; bu rakamlar geçmiş yılın ortalamasıdır, söz değildir.

Bilirkişi raporu tebliğ edildiğinde itiraz süresi 2 haftadır (HMK m.281/1). Karara karşı istinaf süresi de kararın tebliğinden itibaren 2 haftadır (HMK m.345); 2026 yılı için istinaf başvurma harcı 2.002 TL'dir. Rapora itirazın nasıl yazılacağını bilirkişi raporu itiraz dilekçesi sayfasında bulabilirsiniz.

Lehinize karar çıkar ve tazminat ödenirse, bir noktayı bilmenizde fayda var: Vücut ya da sağlık zararı nedeniyle ödenen tazminatlar haczedilemez (İİK m.82/1-11). Başka bir borcunuz nedeniyle icra takibi olsa bile bu tazminat korunur.

Meslek hastalığı tazminat dilekçesi örnekleri

Birinci örnek dava dilekçesi, ikinci örnek dava sırasında verilen bir ara dilekçe. Meslek hastalığı davalarında delillerin büyük kısmı işverenin elinde olduğu için ikincisi en az birincisi kadar önemlidir.

Örnek 1'i ne zaman kullanırsınız? Aynı etkene iki ayrı işyerinde maruz kaldınız, hastalığınızın meslek hastalığı olduğu tespit edildi ve iki işverene karşı tazminat davası açacaksınız.

Bu örnekte şuna dikkat edin: 1. madde iki işyerindeki dönemleri ayrı ayrı gösteriyor; bilirkişinin sorumluluğu paylaştırabilmesi için bu ayrım şart. Manevi tazminat tutarını hâkim takdir eder; talebinizi yazarken hastalığın günlük hayatınıza etkisini somut cümlelerle anlatın. Rakamın nasıl belirleneceğini avukatınızla ayrıca konuşun.

Örnek 2'yi ne zaman kullanırsınız? Dava açıldı, ama işyeri sağlık dosyanız, periyodik muayene sonuçlarınız ve ortam ölçüm raporları işverenin elinde. Mahkemenin bunları getirtmesini istiyorsunuz.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Belgeleri dönem ve tür olarak tek tek saydım. "İşyerindeki tüm kayıtlar" gibi genel bir talep, mahkemenin neyi isteyeceğini belirsiz bırakır. Başka delillerinizi sunarken izleyeceğiniz yol için delil sunma dilekçesi sayfasına bakabilirsiniz.

Bu davayı kim açar, dilekçeyi kime hazırlatabilirsiniz?

Davayı meslek hastalığına yakalanan işçi açar. İşçi hastalık nedeniyle vefat ettiyse, eşi, çocukları ve desteğinden yoksun kalan diğer yakınları kendi zararları için dava açabilir. Kanunen avukat zorunlu değildir; dava dilekçesini kendiniz verebilirsiniz.

Kimden destek almalısınız?

Dürüst olayım: Meslek hastalığı tazminat davası, avukatsız yürütmenizi tavsiye etmeyeceğim davalardandır. Birden fazla davalı, tıbbi bilirkişi raporları, kusur paylaşımı ve talep artırma zamanlaması gibi adımlar, her biri ayrı bir uzmanlık ister. Dilekçeyi biz yazabiliriz; ama duruşma takibi, tanık dinletme ve raporlara itiraz avukatlık işidir. Avukat ücretini karşılayamıyorsanız, adli yardım kapsamında avukat temini de istenebilir.

Bizler dava dilekçenizi, maruziyet tablonuzu ve tıbbi belgelerinizi temel alarak hazırlıyoruz; ara dilekçeler için de dilekçe yazdırma desteği veriyoruz. Belgelerinizi gözden geçirip hangi işverenlerin davaya dahil edilmesi gerektiğini birlikte konuşalım: 0551 837 30 04. Ön görüşme ücretsizdir.

Avukatınız varsa ve yalnızca belirli bir ara dilekçe ya da rapora itiraz metni için yardım istiyorsanız, "dilekçe yazdırmak istiyorum" diye bize yazmanız yeterli; metni avukatınızın stratejisine uygun hazırlarız.

Sık sorulan sorular