Kuruma İtiraz Dilekçesi Yazdır: Kararın Neresi Yanlış?

Bir kurumun aleyhinize verdiği karar elinize geçtiğinde ilk tepki genellikle "bu haksızlık" olur. Ama itiraz dilekçesinde "haksızlık" kelimesinin bir karşılığı yoktur. Kararı inceleyen kişi, kararın hangi bilgiye ya da hangi kurala dayandığına ve bu dayanağın nerede çöktüğüne bakar. Bu sayfada kararı okumayı ve hatayı bulup göstermeyi anlatacağım.

Önce kararı okuyun: dört soru

Kurumdan gelen yazıyı masaya koyun ve şu dört soruyu sırayla sorun. Her birinin cevabını kâğıda yazın; itiraz dilekçenizin iskeleti bu cevaplardan çıkacak.

1. Karar neye dayanıyor? Yazıda bir olgu (geliriniz, adresiniz, hane sayınız) ya da bir kural (yönetmelik maddesi, kurul kararı) mutlaka geçer. Bulun ve altını çizin.
2. O olgu doğru mu? Kurumun kayıtlarında sizinle ilgili yanlış ya da eski bir bilgi olabilir.
3. Gerekçe yazılmış mı? "Şartları taşımadığınızdan" diye biten ve hangi şartı taşımadığınızı söylemeyen bir karar, itirazın en kolay hedefidir.
4. Kararı veren makam yetkili mi, size usulüne uygun bildirilmiş mi? Bu sorunun cevabı nadiren "hayır" olur ama olduğunda itirazın en güçlü dayanağı olur.

Bu sorulardan hangisine "hayır" ya da "belirsiz" dediyseniz, itirazınızın konusu odur. Hepsine "evet" diyorsanız, kararın kendisi değil, uyguladığı kural sorunludur; o durumda itiraz yerine dava ya da mevzuatın değiştirilmesi için başka yollar konuşulur.

Hata türüne göre itiraz nasıl kurulur?

Olgu hatası

Kurum sizin hakkınızda yanlış bir bilgiye dayanmışsa, itirazın tamamı o bilginin düzeltilmesi üzerine kurulur. Örneğin hanede yaşayan kişi sayısı eksik, gelir eski bir döneme göre hesaplanmış ya da adresiniz başka bir ilçede görünüyor. Dilekçede önce kurumun dayandığı bilgiyi kendi kelimeleriyle yazın ("kararda hanemizin aylık gelirinin ... TL olduğu belirtilmiştir"), sonra doğrusunu söyleyip belgesini ekleyin.

Hesap ya da belge hatası

Puan, tutar, gün sayısı gibi hesaplamaya dayalı kararlarda hatayı rakamla gösterin. Kurumun hesabını bir satırda, sizin hesabınızı bir satırda yazın ve farkın nereden çıktığını açıklayın. Okuyanın hesap makinesine uzanmasına gerek bırakmayın.

Gerekçesizlik ve usul

Bir uyarı: Kurumun kaydı sizin beyanınıza dayanıyorsa, yani yanlış bilgiyi başvuru formuna siz yazdıysanız, itirazda bunu saklamayın. "Başvuru formunda hane sayısını sehven eksik yazdım, doğrusu şudur" demek, kurumu hata yapmakla suçlamaktan çok daha hızlı sonuç verir. İtirazı okuyan kişi kimin hata yaptığından çok, doğru bilginin ne olduğuyla ilgilenir.

Karar gerekçe içermiyorsa itirazın ilk talebi gerekçenin bildirilmesi olabilir. 3071 sayılı Kanunun 7. maddesi kurumların dilekçelere gerekçeli cevap vermesini ister. Gerekçeyi bilmeden esasa itiraz etmek, karanlıkta yürümek gibidir. Kararın size hiç tebliğ edilmediğini, başkasından ya da sistemden öğrendiğinizi de dilekçede belirtin; bu, süre tartışmasında işinize yarar.

Kuralın yanlış uygulanması

Kurum doğru olguya yanlış kuralı uyguladıysa ya da kuralı sizin durumunuzu kapsamayacak şekilde dar yorumladıysa, kuralın metnini dilekçeye birebir alıntılayın ve sizin durumunuzun neden o metnin içinde kaldığını anlatın. Burada emin değilseniz madde numarası uydurmayın; yanlış madde, doğru itirazı zayıflatır.

Kuruma itiraz dilekçesinde dikkat edilmesi gerekenler

Süreye nereden bakılır?

Kuruma itiraz için tek bir genel süre yoktur. Önce kararın kendisine bakın: Kurumlar genellikle kararın altına itiraz süresini ve itiraz merciini yazar. Özel bir kanun süre koymuşsa o uygulanır; örneğin memurların disiplin cezalarında süre kararın tebliğinden itibaren 7 gündür (657 m.135) ve ayrıntısı disiplin cezasına itiraz sayfasında. Özel bir süre yoksa üst makama itiraz, dava açma süresi içinde (İYUK m.7'ye göre genel olarak 60 gün) yapılır ve işlemeye başlamış dava süresini durdurur (İYUK m.11). Üst makam usulünü ve son gün hesabını itiraz başvuru dilekçesi sayfasında ayrıntılı anlattım; burada tekrarlamıyorum.

İtiraz, kararın uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz

Bunu çoğu kişi bilmiyor. Kanunda özel bir hüküm yoksa itiraz etmeniz kararın uygulanmasını durdurmaz; dava açmak bile kendiliğinden durdurmaz (İYUK m.27/1). Karar uygulanırsa telafisi zor bir zarar doğacaksa, itirazınızda kararın uygulanmasının itiraz sonuçlanana kadar ertelenmesini ayrıca isteyin. Kurum bunu kabul etmek zorunda değildir ama istemezseniz hiç düşünmez. Mahkemeden yürütmeyi durdurma istemenin şartları ise ayrı bir konudur; yürütmenin durdurulması dilekçesi sayfasında anlattım.

Ekler ve karşı belge

İtirazın eki, kurumun dayandığı bilgiyi çürüten belgedir: güncel gelir belgesi, yerleşim yeri belgesi, sağlık raporu, ödeme dekontu. Kararın kendisinin bir örneğini de ekleyin; itirazı inceleyen kişi her zaman ilk kararı veren birimde oturmuyor olabilir. Ekleri numaralayın ve dilekçe metninde "Ek-2'de görüleceği üzere" diye gösterin.

Kimler itiraz edebilir, kime yazdırırsınız?

Kurum kararına, o karardan doğrudan etkilenen kişi itiraz eder: başvurusu reddedilen, hakkı kesilen, kaydı değiştirilen kişi. Karar bir aile ya da hane için verildiyse başvuruyu yapan kişi imzalar. Kısıtlı ya da küçük biri adına vasi ya da veli itiraz eder; vekil olarak itiraz edecekseniz vekâletnamenizi ekleyin.

Kimden destek alabilirsiniz?

Olgu hatasına dayanan, tek belgeyle çürütülebilen bir kararda itirazı kendiniz yazabilirsiniz. Gerekçesiz bir kararı nasıl ele alacağınızı ya da birden fazla hatayı hangi sırayla anlatacağınızı kestiremiyorsanız arzuhalci desteği yeterli olur. İtirazın reddi hâlinde dava açılacaksa ve kararın sonucu sizin için büyükse (bir meslekten çıkarılma, ciddi bir ödeme kesintisi) bir avukatla görüşün; biz dilekçeyi hazırlarız, dava takibi ve temsil avukatlık işidir.

Bizler kuruma itiraz dilekçelerini, elinizdeki kararı birlikte okuyup hatayı bulduktan sonra hazırlıyoruz. Kararın fotoğrafını ve elinizdeki belgeleri gönderin, itirazın dayanağını birlikte netleştirelim; Türkiye'nin her yerinden online olarak dilekçe yazdırabilirsiniz. Ön görüşme ücretsizdir; 0551 837 30 04 numarasından bize ulaşabilirsiniz.

İtirazı nereye verirsiniz, cevap ne zaman gelir?

Kararın altında itiraz mercii yazıyorsa oraya verin. Yazmıyorsa itirazı, kararı veren birimin bağlı olduğu üst makama hitaben yazıp kararı veren birim aracılığıyla teslim etmek pratik bir yoldur; böylece dosya eksiksiz biçimde üst makama gider. Elden verirken iki nüsha hazırlayın, birine kayıt tarihi ve sayısı yazdırın.

Cevap süresi itirazın dayandığı kurala göre değişir. Özel bir kanun karar süresi koymuşsa o geçerlidir (disiplin itirazlarında 30 gün gibi). Özel bir süre yoksa kurum 3071 m.7 uyarınca en geç 30 gün içinde gerekçeli cevap vermek zorundadır. Üst makama yapılan itiraz 30 gün içinde cevaplanmazsa reddedilmiş sayılır ve dava süresi kaldığı yerden işlemeye devam eder (İYUK m.11). Bunlar kanuni azami sürelerdir; cevabın ne zaman geleceğini kurumun iş yükü ve dosyanın başka birimden görüş gerektirip gerektirmediği belirler.

İtiraz ettiğiniz şey bir karar değil de kurumun yapmadığı bir işse, aslında itiraz değil talep yazmanız gerekir; o ayrımı kuruma talep dilekçesi sayfasında anlattım. Ücret tarafını merak ediyorsanız, dilekçe yazdırma ücreti ne kadar sorusunun cevabı ana sayfamızda yer alıyor.

Kuruma itiraz dilekçesi örnekleri

İlk örneği, kurumun sizinle ilgili yanlış bir bilgiye dayanarak başvurunuzu reddettiği durumda kullanabilirsiniz. Örneğin sosyal yardım başvurunuz, evden ayrılmış bir çocuğunuzun geliri hanenize eklendiği için reddedilmiş.

Bu örnekte şuna dikkat edin: kurumun dayandığı bilgiyi ilk paragrafta kendi kelimeleriyle yazdık; böylece okuyan kişi hangi hatadan söz ettiğimizi hemen anlıyor. İtiraz tek bir olguya odaklandı ve o olguyu iki resmî belgeyle gösterdi. Talep, kararın kaldırılmasıyla bitmiyor; yardımın bağlanmasını da istiyor.

İkinci örnek, kararın gerekçe içermediği durum için. Örneğin İŞKUR'un bir programına başvurdunuz ve size yalnızca "başvurunuz şartları taşımadığından reddedilmiştir" diye bir bildirim geldi.

Bu örnekte şuna dikkat edin: gerekçe bilinmediği için esasa uzun bir itiraz yazmadık. Önce gerekçenin bildirilmesini istedik, ardından şartları taşıdığımızı belgeyle gösterip yeniden değerlendirme talep ettik. Gerekçe geldiğinde, gerekirse o gerekçeye yönelik ikinci bir itiraz yazılır.

Elinizdeki kararın bir kurum kararı mı, yoksa ceza, icra ya da tüketici hakem heyeti kararı mı olduğundan emin değilseniz süreler ve merciler tamamen değişir; hepsinin haritasını itiraz dilekçesi sayfasında bir tabloda topladım. SGK'nın verdiği kararlarda ise kurumun kendi itiraz komisyonları ve süreleri vardır; onları SGK itiraz dilekçesi sayfasında bulabilirsiniz.

Sık sorulan sorular