Bilgi Edinme Başvurusu Dilekçesi Yazdır: Cevap Gelmezse, Ret Gelirse

Bilgi edinme başvurusunu yapmak işin yarısıdır. Diğer yarısı, kurumun cevabını beklerken ve cevap geldikten sonra ne yapacağınızı bilmektir. Bizi arayanların çoğu ilk dilekçeyi zaten vermiş oluyor; elinde ya hiç gelmeyen bir cevap ya da "talebiniz karşılanamamıştır" yazan bir kâğıt var. Bu sayfa tam olarak o noktadan başlıyor.

Başvurudan sonra saat nasıl işler?

Dilekçeniz kuruma ulaştığı gün bir takvim başlar. 4982 sayılı Kanunun 11. maddesine göre kurum 15 iş günü içinde bilgiye ya da belgeye erişim sağlamak zorundadır. Başka bir birimin ya da kurumun görüşü gerekiyorsa bu süre 30 iş gününe çıkabilir, ama uzatmanın gerekçesiyle birlikte 15. iş günü dolmadan size yazılı olarak bildirilmesi şarttır.

Bu takvimin sonunda beş şeyden biri olur:

Başvurunun ilk aşamasında sorunuzu nasıl kuracağınızı ayrıca merak ediyorsanız bilgi edinme dilekçesinin soru kurgusunu anlattığım sayfaya bakın. Burada o kısmı tekrar etmiyorum.

Bu aşamadaki dilekçelerde dikkat edilmesi gerekenler

İlk başvurunuzu kanıtlanabilir hâle getirin

Ret ya da cevapsızlık hâlinde her şey ilk başvurunuzun tarihine bağlanır. Elden verdiyseniz evrak kayıt sayısını, elektronik verdiyseniz başvuru numarasını ve ekran görüntüsünü, postayla gönderdiyseniz iadeli taahhüt alındısını saklayın. Kurula ya da mahkemeye "şu tarihte başvurdum" derken bunu belgeyle göstermeniz gerekir.

Ret yazısını dikkatle okuyun

Kanun, ret kararının gerekçeli olmasını ve başvuru yollarının gösterilmesini ister (m.12). Ret yazısında şu üç şeye bakın: hangi gerekçe yazılmış, hangi kanun maddesine dayanılmış, itiraz yolu ve süresi gösterilmiş mi. Gerekçesiz ya da yalnızca "kapsam dışıdır" yazan bir ret, itirazınızın en güçlü dayanağıdır. Bir idari karara itiraz ederken süreyi ve kayıt numarasını nasıl güvenceye alacağınızı itiraz başvurusu sayfasında ayrıca anlattım.

Kısmi cevabı ret gibi değerlendirin

Kurum beş maddenin üçüne cevap verip ikisini sessizce geçtiyse bu iki madde için fiilen ret almışsınız demektir. İtirazınızda yalnızca cevap verilmeyen maddeleri sayın; verilenleri tartışmaya açmayın.

İtiraz dilekçesinde bulunması gereken dört parça

Kurula yazacağınız itiraz uzun olmak zorunda değil. Benim hazırladığım itirazlarda şu dört parça mutlaka bulunur:

1. Kimlik ve iletişim: Adınız, soyadınız, T.C. kimlik numaranız, adresiniz ve imzanız. Kurul size kararı bu adrese bildirecek.
2. Hangi başvuru, hangi ret: İlk başvurunuzun tarihi ve sayısı, başvurduğunuz kurumun adı, ret yazısının tarihi, sayısı ve size ulaştığı gün.
3. Ne istediniz, neden reddedildi: Sorduğunuz bilgiyi bir iki cümleyle anlatın, ardından kurumun gerekçesini olduğu gibi aktarın.
4. Neden ret yanlış: Gerekçeye tek tek cevap verin. Gerekçe yoksa bunu söyleyin. Son cümlede de tek bir talep yazın: ret kararının kaldırılması ve bilginin verilmesi.

Ek olarak ilk başvurunuzun ve ret yazısının birer örneğini koyun. Kurul dosyayı kurumdan isteyebilir, ama elinde baştan bulunması incelemeyi hızlandırır. Duygusal cümlelere, kurum çalışanları hakkındaki yorumlara yer vermeyin; Kurul yalnızca kararın kanuna uygun olup olmadığına bakar.

Süre: 15 gün

Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu'na itiraz süresi ret kararının tebliğinden itibaren 15 gündür (4982 m.13). Burada süre iş günü değil, gün olarak yazılmıştır. Ret yazısının size ulaştığı tarihi not edin; e-Devlet ya da e-posta ile geldiyse bildirimin tarihine bakın.

Ret geldiğinde: Kurula itiraz mı, doğrudan dava mı?

4982 m.13, reddedilen başvurucunun "yargı yoluna gitmeden önce" Kurula itiraz edebileceğini söyler. Bu bir zorunluluk değil, seçenektir. Hangisini seçeceğiniz biraz da işin aciliyetine bağlıdır.

• Kurula itiraz: Avukat gerektirmez. Kurul 9 üyeden oluşur ve kararını 30 iş günü içinde verir (m.13, m.14). Ret gerekçesi zayıfsa çoğu zaman en pratik yoldur.
• Doğrudan dava: Bilgiye mahkeme kararıyla ulaşmanız gerekiyorsa ya da başka bir davada delil olarak kullanacaksanız bu yolu düşünebilirsiniz. İdare mahkemesinde dava açma süresi kural olarak 60 gündür (İYUK m.7). Dava dilekçesinin yapısını idare mahkemesi dilekçesi sayfasında anlattım.

İtirazı doğrudan Kurula yazılı olarak yaparsınız. Kurumun ret yazısında başvuru yollarının gösterilmesi zorunlu olduğu için itirazın gönderileceği yer de genellikle o yazıda yer alır. Yazıda gösterilmemişse bu eksikliği itiraz dilekçenizde ayrıca belirtin.

Hiç cevap gelmediyse ne yaparsınız?

15 iş günü geçti, uzatma bildirimi de gelmedi. Bu durumda kurum kanuni süresini aşmış demektir. Benim önerdiğim sıra şöyle:

1. Hatırlatma dilekçesi verin. İlk başvurunuzun tarih ve sayısını yazarak sürenin dolduğunu kayda geçirin. Aşağıda bunun bir örneği var.
2. Üst kanala taşıyın. Kurumdan yine ses çıkmazsa CİMER üzerinden "cevap alamadım" başvurusu yapabilirsiniz. CİMER'in işleyişini CİMER dilekçesi sayfasında anlattım.
3. Dava seçeneğini değerlendirin. İdareye yapılan bir başvuruya 30 gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır (İYUK m.10). Bu sessiz ret de dava yoluyla ileri taşınabilir.

15 iş gününü hesaplarken başvurunuzun kuruma ulaştığı günü esas alın ve yalnızca iş günlerini sayın. Örneğin başvurunuz bir pazartesi kayda girdiyse hafta sonları ve resmî tatiller hariç tutulduğunda süre yaklaşık üç hafta sonra dolar. Arada bayram varsa bu süre uzar. Hatırlatma yazısını sürenin dolduğundan emin olduktan sonra verin; erken verirseniz kurum "süre henüz dolmamıştır" diye cevap verebilir.

Cevapsızlık sizin hakkınızı yok etmez ama süreleri bulanıklaştırır. O yüzden hatırlatma yazısını gecikmeden verin; tarih zinciriniz kopmasın.

Kimler başvurabilir, bu dilekçeleri kime yazdırırsınız?

İlk başvuruyu kim yaptıysa itirazı da o yapar. Başvuruyu bir şirket ya da dernek adına yaptıysanız itirazı da aynı tüzel kişi adına, yetkilinin imzasıyla verin. Vekâletle de yapılabilir; vekâletnamenin bir örneğini eklemeyi unutmayın. Yabancılar, kendileriyle ilgili bilgiler için karşılıklılık esasına göre bu yollardan yararlanır (m.4).

Destek seçenekleri

Kurula itiraz dilekçesini kendiniz yazabilirsiniz; ret gerekçesine tek tek cevap vermek yeterlidir. Ret gerekçesi karmaşık bir hukuki kavrama dayanıyorsa (ticari sır, devam eden soruşturma gibi) bir arzuhalciden ya da hukukçudan destek almak işinizi kolaylaştırır. İdare mahkemesine dava açacaksanız ve bilgi sizin için önemli bir hakka bağlıysa dürüst olayım: dava takibi avukatlık işidir; dilekçeyi biz hazırlayabiliriz ama duruşma ve dosya takibini avukatla yürütmenizi öneririm.

Bizler hatırlatma, Kurula itiraz ve gerekirse dava aşamasındaki dilekçeleri sizin dosyanıza göre hazırlıyoruz. İlk başvurunuzu ve gelen cevabı bize gönderin, sürenizi birlikte hesaplayalım. Arzuhalci dilekçe hizmetimiz Türkiye genelinde online çalışıyor; ön görüşme için 0551 837 30 04 numarasını arayabilirsiniz, ücretsizdir.

Ortalama kaç günde sonuç alırsınız?

Burada üç farklı süre var ve birbirine karıştırılmamalı:

• Kurumun ilk cevabı: Kanuni azami süre 15 iş günü, görüş gerekiyorsa 30 iş günü (4982 m.11).
• Kurulun itiraz kararı: Kanuni azami süre 30 iş günü (4982 m.13).
• İdare mahkemesi: Kanunda bir karar süresi yok. Adalet İstatistikleri 2025'e göre idare mahkemelerinde bir dosya ortalama 178 günde sonuçlanıyor. Bu bir ortalamadır, sizin dosyanız için bir tahmin değildir.

Kurumlar ve mahkemeler bu sürelere iş yüküne göre bazen erken, bazen son gün uyar; hiçbiri bir garanti değildir.

Örnek dilekçeler: Kurula itiraz ve hatırlatma

İlk örnek, kurumun "talebiniz kanun kapsamında değildir" diyerek tek cümleyle reddettiği bir başvuru için. Bir öğretmenin atama puanlarına ilişkin listeyi istediği ve reddedildiği durumu düşündüm. Tayin dönemine dair başvuruları ayrıca memur tayin dilekçesi sayfasında anlattım.

Bu örnekte şuna dikkat edin: kişisel veri istenmediğini ilk paragrafta açıkça söyledik. Kurumun "kişisel veri" gerekçesine sığınmasını baştan önlemek gerekiyor. Dilekçe de yalnızca bir talep içeriyor.

İkinci örnek, kurumun 15 iş gününde hiçbir şey yazmadığı durum için. Amacı sürenin dolduğunu kayda geçirmek ve sonraki adımlara zemin hazırlamaktır.

Bu örnekte şuna dikkat edin: yeni bir soru sormadık, ilk başvuruyu ek yaptık. Hatırlatma yazısına yeni sorular eklerseniz kurum bunu yeni bir başvuru gibi işler ve 15 iş günü baştan başlar.

Sık sorulan sorular