İzale-i Şuyu Dilekçesi Yazdır: Anlaşma Bitti, Dava Dilekçesi Nasıl Kurulur?

İzale-i şuyu, Osmanlıca kökenli bir terimdir ve bugün kanunlarda "ortaklığın giderilmesi" olarak geçer. Adliyede hâlâ iki ifade de kullanılır; aynı davayı anlatırlar. Bu dava, hisseli bir taşınmazda ortaklardan birinin artık ortak kalmak istemediği, ama diğerleriyle anlaşamadığı noktada açılır. Sonunda ya taşınmaz bölünür ya da satılıp bedeli paylaştırılır.

Dava dilekçesinden önce: arabulucu ve son tutanak

Bu davayı doğrudan mahkemeye açamazsınız. Taşınır ve taşınmazların paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda, 1 Eylül 2023'ten bu yana dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (HUAK m.18/B). Arabulucuya hiç gitmeden açılan dava usulden reddedilir.

• Başvuru, adliyedeki arabuluculuk bürosuna yapılır. Arabulucu, görevlendirildiği andan itibaren 3 hafta içinde süreci bitirmelidir; zorunlu hâlde süre 1 hafta uzatılabilir.
• 2026 tarifesine göre ortaklığın giderilmesinde arabulucu ücreti, iki taraflı işte taraf başına saatlik 1.170 TL, 3–5 taraflı işte saatlik toplam 2.540 TL'dir. Anlaşma olmazsa ilk 2 saatin ücreti Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir.
• Anlaşma çıkmazsa arabulucu bir son tutanak düzenler. Bu tutanağın aslı ya da onaylı örneği dava dilekçesine eklenir. Eklenmezse mahkeme 1 haftalık kesin süre verir; bu sürede de sunulmazsa dava usulden reddedilir.

Arabuluculukta anlaşma sağlanırsa dava açmanıza gerek kalmayabilir; anlaşma belgesine şerh alınarak tapuya gidilebilir. Bu yolu arsa paylaşım dilekçesi sayfasında anlattım. Bu sayfanın geri kalanı, anlaşmanın olmadığı durum içindir.

Davalı listesi: en çok hata burada yapılır

Ortaklığın giderilmesi davasında, davacı dışındaki bütün paydaşlar davalı gösterilmelidir. Tek bir paydaşın eksik olması, mahkemenin taraf teşkilini tamamlatmasına ve dosyanın aylarca beklemesine yol açar. Listeyi kurarken şu adımları izleyin:

1. Güncel tapu kaydını alın: Eski bir tapu fotokopisine güvenmeyin. Aradaki satışlar, intikaller ve hacizler ancak güncel kayıtta görünür.
2. Vefat etmiş paydaşları tespit edin: Tapuda adı geçen ama vefat etmiş biri varsa, onun yerine bütün mirasçıları davalı olur. Bunun için mirasçılık belgesi gerekir; mirasçılar başvurmadıysa davacı olarak siz de isteyebilirsiniz. Yolunu mirasçılık belgesi talep dilekçesi sayfasında anlattım.
3. Adresleri toplayın: Her davalının adresini yazın. Bilmediğiniz adresler için mahkemeden adres araştırması isteyin.
4. Payları kontrol edin: Taşınmazdaki toplam payların toplamı 1'e (ya da tam paya) eşit olmalı. Eşit değilse kayıtta bir eksik vardır.

Dava sürerken davalılardan biri vefat edebilir; özellikle yaşlı paydaşların olduğu dosyalarda bu sık yaşanır. Böyle bir durumda mahkeme vefat eden paydaşın mirasçılarını davaya dahil eder ve dosya, mirasçılık belgesi alınıp mirasçılara tebligat yapılana kadar bekler. Bu yüzden dava açarken paydaşlar arasında çok yaşlı ya da ağır hasta biri varsa, mirasçılarının kim olduğunu ve adreslerini şimdiden not etmenizi öneririm. Bu küçük hazırlık, dosyanın aylarca durmasını önleyebilir.

Taşınmaz elbirliği hâlinde, yani "iştirak hâlinde" mirasçılara kayıtlıysa, dava bir ortaklığın giderilmesi değil miras ortaklığının giderilmesi niteliği taşır ve kuralları biraz farklıdır; bunu miras ortaklığının giderilmesi dilekçesi sayfasında ayrıca ele aldım.

Satış mı, aynen taksim mi?

Kanunun öncelik verdiği yol, taşınmazın aynen, yani fiziken bölünerek paylaştırılmasıdır; bu mümkün değilse satış yoluyla ortaklık giderilir (TMK m.642). Dilekçede hangi yolu istediğinizi açıkça yazın, ama mahkemenin bununla bağlı olmadığını bilin. Mahkeme keşif ve bilirkişi incelemesiyle aynen taksimin mümkün olup olmadığına bakar.

Pratikte evler ve daireler neredeyse her zaman satışla sonuçlanır. Tarlalarda ise imar ve tarım arazisi kuralları belirleyicidir. Dilekçenize "öncelikle aynen taksim, mümkün değilse satış" yazmak, mahkemeye her iki yolu da açık bırakır.

İzale-i şuyu dilekçesinde dikkat edilmesi gerekenler ve masraflar

Ortaklığın giderilmesini istemek için belirli bir süre yok; paydaş ortaklığın sona ermesini her zaman isteyebilir. Ancak paylaşma, uygun olmayan bir zamanda istenirse sulh hâkimi paylaşmayı erteleyebilir (TMK m.642). Görevli mahkeme taşınmazın bulunduğu yerdeki sulh hukuk mahkemesidir.

Dava açarken ve dava sürerken karşınıza çıkacak 2026 yılı kalemleri şunlar:

• Başvurma harcı: Sulh mahkemesinde 335,20 TL.
• Gider avansı: Taraf sayısının 5 katı tebligat ücreti artı 530 TL. 1 Ekim 2026'dan itibaren tebligat 300 TL olduğuna göre, örneğin 5 taraflı bir davada 5 × 5 × 300 + 530 = 8.030 TL. Kullanılmayan kısım dava sonunda iade edilir.
• Keşif harcı: 5.188 TL; buna bilirkişi ücretleri eklenir.
• Karar ve ilam harcı: Yukarıdaki tabloda yazan oranlar; satışta bedel belli olduktan sonra hesaplanır.
• Avukatlık ücreti: Avukatla çalışırsanız, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde ortaklığın giderilmesi davası için öngörülen asgari ücret 40.000 TL'dir.

İzale-i şuyu dilekçe örnekleri

İki örnek hazırladım; biri bölünmesi mümkün olmayan bir daire için, diğeri bölünebilecek büyüklükte bir tarla için.

Örnek 1'i ne zaman kullanırsınız? Mirasla kardeşlerle ortak olduğunuz bir daire ya da ev var, bölünmesi mümkün değil ve kimse diğerlerinin payını satın almıyor.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Satış talebimi gerekçelendirirken uzun bir aile hikâyesi yazmadım. Mahkeme kimin haklı olduğuna değil, malın bölünüp bölünemeyeceğine bakar. Kardeşinizin evi neden yıllarca tek başına kullandığı bu davanın konusu değildir.

Örnek 2'yi ne zaman kullanırsınız? Paydaşı olduğunuz tarla geniş, bölünmesi ekonomik olarak mantıklı ve parsel ölçüleri bölünmeye uygun görünüyor.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Aynen taksim talep edilen tarlalarda imar ve tarım arazisi bölünme kuralları mahkemenin önüne gelecektir. Bölünmeye engel bir kural varsa mahkeme satışa karar verir; dilekçedeki ikinci talep bu yüzden önemlidir.

Dava açıldıktan sonra ne olur, ne kadar sürer?

Dilekçe verildikten sonra mahkeme davalılara tebligat yapar, ardından keşif ve bilirkişi incelemesi yapılır. Bilirkişi raporuna kanunda tanınan süre en fazla 3 aydır, basit yargılamaya tabi işlerde 2 aydır (HMK m.274). Rapora itiraz için tebliğden itibaren 2 haftanız vardır; itirazı nasıl kuracağınızı bilirkişi raporu itiraz dilekçesi sayfasında anlattım. 2026 itibarıyla HMK m.147/3, iki duruşma arasının kural olarak 3 ayı geçemeyeceğini düzenliyor.

Adalet İstatistikleri 2025'e göre sulh hukuk mahkemelerinde bir dosyanın ortalama görülme süresi 120 gündür. Ortaklığın giderilmesi davaları, çok sayıda davalı ve keşif nedeniyle bu ortalamanın üzerine çıkabilir; ayrıca bu davalar için açıklanmış resmî bir hedef süre bulunmuyor. Karara karşı tebliğden itibaren 2 hafta içinde istinaf yoluna gidilebilir (HMK m.345); karar kesinleşmeden satış yapılmaz. Kesinleşen satış kararı satış birimince ihaleyle uygulanır. İhalede usulsüzlük olduğunu düşünüyorsanız yolu ihalenin feshi dilekçesi sayfasında bulabilirsiniz. Bu süreler bir garanti değildir; mahkemenin iş yüküne göre değişir.

Kim açabilir, kime yazdırabilirsiniz?

Davayı tapudaki paydaşlardan herhangi biri açabilir; payınızın küçük olması bir engel değildir. Paydaşın yerine noter vekâletnamesiyle vekili, küçük veya kısıtlı paydaş adına velisi ya da vasisi davayı açabilir; vasinin bu davayı açması için ayrıca izin gerekebilir. Paydaşınızın borcu nedeniyle payına haciz koyan alacaklı da bazı durumlarda icra yoluyla ortaklığın giderilmesini isteyebilir.

Kimden destek alırsınız?

Dava dilekçesini kendiniz yazabilirsiniz; bu sayfadaki örnekler yol gösterir. Ama dürüst olmam gerekirse: davalı sayısı fazlaysa, mirasçı tespiti gerekiyorsa ya da aynen taksim tartışması çıkacaksa, keşif ve bilirkişi aşamalarını bir avukatla yürütmenizi tavsiye ederim. Arzuhalci dilekçe metnini ve ekleri hazırlar; duruşmalarda temsil ve dava takibi avukatlık işidir.

Bizler arabuluculuk başvurunuzdan dava dilekçenize kadar izale-i şuyu sürecinin yazılı kısmını sizin için hazırlıyoruz. Güncel tapu kaydını ve paydaşlar hakkında bildiklerinizi göndermeniz yeterli; davalı listesini birlikte kontrol ederiz. Taşınmaz başka şehirdeyse online dilekçe yazdır yoluyla süreci uzaktan yürütebiliriz. Hangi talebin size uyduğundan emin değilseniz 0551 837 30 04 numarasından arayın; ön görüşme ücretsizdir.

Satış kararı çıktıktan sonra paydaşlardan birinin bu kararı istinafa götürmesi ihtimali varsa, cevap ve istinaf aşamasında da yanınızdayız; istinafın genel kurallarını istinaf dilekçesi sayfasında anlattım. Belgeleri telefonunuzdan iletmek isterseniz internetten dilekçe yazdır bağlantısını kullanabilirsiniz.

Sık sorulan sorular