Ayıplı Mal Dilekçesi Yazdır: Bozuk Ürün İçin Satıcıya Doğru Talebi Yazmak

Yeni aldığınız çamaşır makinesi ilk yıkamada su kaçırıyor, telefonun ekranı birkaç hafta içinde kararıyor, kanepenin dikişi sökülüyor. Böyle durumlarda insanlar genellikle mağazaya gider, birkaç kez servis kaydı açtırır ve aylar geçer. Oysa kanun size satıcıya karşı açık haklar tanıyor ve bu hakların en etkili kullanımı, doğru kurulmuş kısa bir yazılı bildirimden geçiyor.

Satıcı mı, servis mi, üretici mi? Muhatabı doğru seçin

İlk karışıklık genellikle burada çıkar. Mağaza "biz satıcıyız, servise gidin" der; siz de muhatabın servis olduğunu düşünürsünüz. Oysa 6502 sayılı Kanun'un 11. maddesine göre seçimlik hakların asıl muhatabı satıcıdır. Satıcı, tüketicinin seçtiği talebi yerine getirmek zorundadır.

Onarım ve değişim talepleri ayrıca üretici veya ithalatçıya karşı da ileri sürülebilir; bunlar satıcıyla birlikte (müteselsilen) sorumludur. Bu, size bir kolaylık sağlar: satıcı kapandıysa ya da ulaşılamıyorsa, onarım ve değişim için üreticiye yazabilirsiniz. Ama bedel iadesi ya da indirim istiyorsanız dilekçeyi satıcıya yazın.

Dört hak arasından seçim: hangi ürüne hangisi?

Kanun size dört seçenek veriyor: malı geri vermeye hazır olduğunuzu bildirerek sözleşmeden dönmek, malı alıkoyup ayıp oranında bedel indirimi istemek, masrafı satıcıya ait olmak üzere ücretsiz onarım istemek ya da imkân varsa ayıpsız bir benzeriyle değişim istemek. Hangisini seçeceğiniz, ürünün durumuna göre değişir. Benim pratikte kullandığım düşünme biçimi şöyle:

Onarım için bir sınır var: aşırı masraf gerektirmemesi. Değişim için de "imkân varsa" şartı aranır; model artık üretilmiyorsa satıcı değişimi yapamayabilir. Bu durumda diğer haklara geçersiniz.

Bu dilekçede dikkat edilmesi gerekenler

Süreler: 6 ay, 30 iş günü, 2 yıl

Ayıplı mal dilekçesinde üç süreyi bilmek gerekir. Kanunun 10. maddesine göre teslimden itibaren 6 ay içinde ortaya çıkan ayıpların teslim anında var olduğu kabul edilir. Bu, ispat yükünü sizden alır: ilk altı ayda satıcı "siz bozdunuz" diyorsa bunu onun ispatlaması gerekir. Bu yüzden ayıbı fark ettiğiniz anda, özellikle altı ay dolmadan yazın.

Onarım veya değişim talebi, kanunun 11/4 maddesine göre talepten itibaren en çok 30 iş günü içinde yerine getirilir; konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda bu süre 60 iş günüdür. Yerine getirilmezse diğer seçimlik haklara geçebilirsiniz. Dönme ve indirimde ise bedel derhal iade edilir.

Zamanaşımı kanunun 12. maddesinde: ayıp sonradan ortaya çıksa bile teslimden itibaren 2 yıl, konut ve tatil amaçlı taşınmazda 5 yıl. Ayıp ağır kusur veya hileyle gizlenmişse zamanaşımı uygulanmaz.

Garanti süresinde tekrar eden arıza

En çok sorulan durum bu: ürün garantide, servise gitti, döndü, yine bozuldu. Kanunun 56/3 maddesine göre onarımdan sonra garanti süresi içinde tekrar arıza çıkarsa, azami tamir süresi aşılırsa ya da tamir imkânsızsa, tüketici m.11'deki diğer seçimlik haklarını kullanır ve satıcı bunu reddedemez. Garanti süresinin teslimden itibaren asgari 2 yıl olduğunu da hatırlatayım. Yenilenmiş ürünlerde bu süre en az 1 yıldır.

Bu yüzden servis fişlerini atmayın. Dilekçede kaçıncı arıza olduğunu, servis tarihlerini ve fiş numaralarını tek tek yazmak, satıcının "bir kez daha bakalım" demesinin önüne geçer.

İkinci el ürün aldıysanız

İkinci el satışlarda da kanun uygulanır, yeter ki satıcı bu işi ticari olarak yapıyor olsun. Bu durumda satıcının sorumluluğu taşınırda 1 yıldan, taşınmazda 3 yıldan az olamaz. Bir bireyden, ticari olmayan bir satışla aldığınız ürünlerde ise tüketici kanunu değil, genel hükümler devreye girer; o durumda dilekçeden önce bir hukukçuya danışmanızı öneririm.

Eklenecek belgeler ve sık hatalar

• Fatura veya fiş, garanti belgesi, servis formları
• Arızanın fotoğrafı ya da kısa bir videosu
• Satıcıyla yapılan yazışmalar

En sık gördüğüm hata, dilekçede birden fazla hakkı aynı anda istemektir: "Onarım yapılmasını, olmazsa değişim yapılmasını, olmazsa paramın iadesini istiyorum." Satıcı bu durumda en ucuzunu seçer. Tek bir hak seçin; o hak karşılanmazsa diğerine sonra geçersiniz. Bir diğer hata da ürünü satıcıya teslim ederken teslim tutanağı almamaktır.

Dilekçe nereye ve nasıl verilir?

Ürünü mağazadan aldıysanız dilekçeyi mağazaya iki nüsha olarak verin ve birine kaşe, tarih, imza aldırın. Kaşe vurmayı reddederlerse iadeli taahhütlü posta ile faturadaki adrese gönderin. İnternetten aldıysanız satıcının sipariş ekranındaki iletişim kanalı ve resmî e-posta adresi kullanılabilir; gönderdiğiniz mesajın ekran görüntüsünü saklayın. Altı aylık süre dolmak üzereyse ya da satıcı oyalıyorsa beklemeyin; hızlı dilekçe yazdır seçeneğiyle metni hazırlatıp kendiniz gönderebilirsiniz.

Ürünü geri vermeniz gereken durumlarda (dönme veya değişim), ürünün nasıl teslim edileceğini dilekçede sorun ya da kargo ile göndereceğinizi bildirin. Ürün iadesinin pratik tarafları için ürün iade dilekçesi sayfamıza bakabilirsiniz. Dönme hakkını kullandıktan sonra para bir türlü yatmıyorsa, bu ayrı bir takip gerektirir ve bedel iadesi dilekçesi başlığında ele aldık.

Ayıplı ürün yüzünden başka bir zarar doğduysa, örneğin su kaçıran makine yüzünden parke şiştiyse, seçimlik hakkınızla birlikte bu zararın tazminini de isteyebilirsiniz (m.11/6). Zararın büyük olduğu durumlar için maddi tazminat dilekçesi sayfamız fikir verir.

Ürün elinizden çıkarken nelere dikkat etmelisiniz?

Onarım ya da değişim için ürünü satıcıya veya servise teslim ettiğiniz anda, elinizdeki en önemli delil de elinizden çıkar. Bu yüzden teslim sırasında birkaç basit şey yapın. Ürünün teslim anındaki hâlini fotoğraflayın; seri numarasının görünmesine dikkat edin. Servis formuna arızanın sizin anlattığınız şekilde yazıldığını kontrol edin; "kullanıcı hatası" gibi bir not düşülmüşse imzalamadan önce itiraz edin.

Teslim formunda tarih mutlaka yazsın. 30 iş günlük süre talebinizden itibaren işlediği için bu tarih, ileride "süre doldu, diğer hakkıma geçiyorum" diyebilmenizin dayanağıdır. Ürün size geri geldiğinde de aynı titizliği gösterin: arızanın giderildiğini gösteren servis raporunu alın ve ürünü orada çalıştırarak teslim alın.

Satıcı ne zaman cevap vermek zorunda?

Satıcı bir kamu kurumu olmadığı için genel dilekçe cevap süreleri burada geçerli değildir. Bağlayıcı süre, seçtiğiniz hakka göre kanunda yazar: onarım ve değişimde en çok 30 iş günü, dönme ve indirimde bedelin derhal iadesi. Bu sürelerin sonunda bir sonuç yoksa, artık bir kurum kararına ihtiyacınız var demektir. Satıcı cevap vermiyor ama ürünle ilgili genel bir sorunu, örneğin yanıltıcı etiket ya da garanti belgesi verilmemesini de bildirmek istiyorsanız bu, tüketici şikâyeti olarak ayrıca yapılabilir. Uyuşmazlığın kendisi için ise hakem heyetine ya da mahkemeye gidersiniz; bunu ayıplı mal şikâyet dilekçesi sayfasında anlattım.

Bu dilekçeyi kim verir, kime yazdırırsınız?

Dilekçeyi ürünü satın alan tüketici verir. Ürünü hediye olarak aldıysanız ve fatura sizin adınızaysa siz, hediye edilen kişi adınaysa o verir. Vekil ve kanuni temsilci de verebilir.

Bu yazıyı kendiniz hazırlayabilirsiniz; aşağıdaki iki örnek yol gösterir. Avukat bu aşamada gerekmez. Ancak ürün bir otomobil ya da konut gibi yüksek değerliyse, işin mahkemeye gitme ihtimali yüksektir ve başından bir avukatla çalışmanız daha doğru olur.

Seçeneklerinizi sayayım: il ticaret müdürlükleri bilgi verir, arzuhalciler metni yazar, avukat davayı takip eder. Bizler bu dilekçeyi sizin için hazırlıyoruz; fatura, servis fişleri ve yazışmalarınıza bakıp hangi hakkı seçmenin sizin için mantıklı olduğunu birlikte konuşuyoruz. Mağazaya gitmeden online dilekçe yazdır yoluyla bize ulaşabilirsiniz. Önce durumu anlatmak isterseniz 0551 837 30 04 numarasını arayın; ön görüşme ücretsizdir.

Ayıplı mal dilekçesi örnekleri

İlk örnek, garanti süresi içinde aynı arızanın tekrar ettiği bir beyaz eşya için. Burada kanunun tekrar arıza kuralına dayanarak değişim istenir.

Bu örnekte şuna dikkat edin: servis tarihleri sırayla yazılmış ve kanunun tekrar arıza maddesi açıkça anılmış. Satıcının bu talebi reddetme imkânı olmadığı için uzun açıklamaya gerek yok.

İkinci örnek, ürün çalışıyor ama satın alırken fark edilmeyen bir kusur varsa uygundur. Ürünü elinizde tutup indirim istersiniz.

Bu örnekte şuna dikkat edin: indirim tutarı rakamla yazılmamış, "ayıp oranında" denmiş. Tutarda anlaşamazsanız heyet ya da bilirkişi bu oranı belirler. Bir tutar biliyorsanız (örneğin aynı ürünün kusurlu indirimli satış fiyatı) onu da yazabilirsiniz.

Sık sorulan sorular