Göç İdaresi Dilekçesi Yazdır: Hangi Talep Göç İdaresine, Hangisi Mahkemeye?

Göç idaresine dilekçe yazmak isteyenlerin çoğu, aslında birbirinden çok farklı işler için yola çıkar: biri ikamet izni uzatmasının neden sonuçlanmadığını sormak ister, biri yakını hakkında verilen sınır dışı kararından yeni haberdar olmuştur, bir diğeri geri gönderme merkezindeki eşine ulaşmaya çalışır. Bu işlerin her birinin mercii ve süresi ayrıdır. Bu sayfada önce o haritayı çiziyorum, sonra göç idaresine verilecek dilekçenin nasıl yazılacağını anlatıyorum.

Saat hangi işte, ne kadar hızlı işliyor?

Yabancılarla ilgili işlerde süreler kısadır ve bazıları kaçırıldığında telafi edilemez. 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'na göre başlıca süreler şunlardır:

Bu tablodaki en tehlikeli satır ikincisidir. Sınır dışı kararına karşı dava süresi, 7533 sayılı Kanunla değişen güncel metne göre 7 gündür; eski kaynaklarda hâlâ 15 gün yazar. Bu 7 gün içinde dilekçeyi göç idaresine vermek yetmez, davanın idare mahkemesinde açılması gerekir.

Göç idaresine dilekçeyle gerçekten ne istenir?

İkamet izni başvurusu, uzatması ve randevu işleri bugün büyük ölçüde e-İkamet sistemi üzerinden yürüyor. Yine de bazı konularda il göç idaresi müdürlüğüne yazılı başvuru yapmak gerekir ya da işe yarar:

• Sonuçlanmayan başvuru: İkamet izni başvurunuzun ya da uzatmanızın neden uzun süredir sonuçlanmadığını sormak ve eksik belge varsa öğrenmek.
• Belge tamamlama: Size bildirilen bir eksik belgeyi yazılı olarak sunmak ve dosyanıza işlenmesini istemek.
• Bildirim yükümlülüğü: Sınır dışı kararına karşı dava açtığınızı kararı veren makama bildirmek. Kanun, dava açıldığında bunun kararı veren makama da bildirilmesini ister.
• Kayıt düzeltme: İkamet izni kartınızdaki ya da yabancı kayıtlarınızdaki bir bilgi hatasının düzeltilmesini istemek.
• Bilgi talebi: Dosyanızdaki belgelerden kendinizle ilgili olanları istemek. Türkiye'de ikamet eden yabancılar, kendileriyle ilgili bilgiler için karşılıklılık esasıyla bilgi edinme hakkından da yararlanır; bunun ayrıntısı bilgi edinme dilekçesi sayfasında.

İkamet izninin kendisiyle ilgili ayrıntıları, yani hangi izin türüne nasıl başvurulduğunu oturma izni dilekçesi sayfasında ayrıca anlattım. Çalışma iznine dair yazışmalar ise göç idaresinin değil, ilgili bakanlığın konusudur.

Dilekçeden önce statünüzü bir cümleyle söyleyebilmelisiniz

Göç idaresindeki memurun ilk baktığı şey, sizin hangi statüyle Türkiye'de bulunduğunuzdur. Dilekçenin ilk paragrafında bunu net söylemezseniz, dosyanız doğru birime gitmeyebilir. Kanunun temel çerçevesi şöyle:

• Ne zaman izin gerekir? YUKK m.19'a göre vizenin ya da vize muafiyetinin tanıdığı süreden veya 90 günden fazla kalacak yabancı ikamet izni almak zorundadır.
• Hangi izinler var? YUKK m.30, kısa dönem, aile, öğrenci, uzun dönem, insani ve insan ticareti mağduru ikamet izinlerini sayar. Dilekçenizde izninizin türünü bu adlarla yazın.
• Verilen izin ne zaman geçersiz olur? İzin 6 ay içinde kullanılmaya başlanmazsa geçersiz olur. Uzun süre yurt dışında kaldıysanız dilekçeye bu bilgiyi eklemeyi unutmayın.
• Uluslararası koruma başvurusu yaptıysanız durumunuz ikamet izni sahiplerinden farklıdır; kararlar ve itiraz yolları başka hükümlere tabidir.

Örneğin "Aile ikamet izni ile Türkiye'de bulunan, Türk vatandaşı [ad soyad]'ın eşiyim" gibi tek bir cümle, memura dosyanızı nerede arayacağını hemen söyler.

Göç idaresi dilekçesinde dikkat edilmesi gerekenler

• Dilekçe Türkçe olmalı. 3071 sayılı Kanun'un 3. maddesine göre Türkiye'de ikamet eden yabancılar dilekçe hakkını karşılıklılık esasıyla ve Türkçe dilekçe vermek şartıyla kullanır. Kendi dilinizde yazdığınız bir metni yanına ekleyebilirsiniz, ama asıl dilekçe Türkçe olmalı.
• Kimlik bilgilerinizi eksiksiz verin. Pasaport numarası, yabancı kimlik numarası (99 ile başlayan numara), uyruk ve varsa başvuru numarası. Göç idaresinin dosyanızı bulması bu bilgilere bağlıdır.
• Türkiye'deki adresinizi ve telefonunuzu yazın. 3071 sayılı Kanun'un 4. maddesi adres ve imzayı zorunlu sayar. Cevap bu adrese gelir.
• Tek konu, tek talep. Hem uzatmanızın durumunu sorup hem bir kararı eleştirip hem de bir yakınınız için talepte bulunmayın. Her konu ayrı dilekçe.
• Tarihleri yazın. Başvuru tarihi, iznin bitiş tarihi, kararın tebliğ tarihi. Bu sürelerin hepsi hakkınızı doğrudan etkiler.

İkamet izni süresi dolmak üzereyse

Uzatma başvurusunu iznin bitmesine 60 gün kala yapmaya başlayabilirsiniz ve süre dolmadan yapmak zorundasınız. Başvurunuzu yaptığınızda verilen belgeyle, karar verilene kadar Türkiye'de kalabilirsiniz. Bu belgeyi kaybetmeyin; dilekçenize de bir örneğini ekleyin.

Nereye ve nasıl verilir?

Göç idaresine verilecek dilekçenin muhatabı, ikamet ettiğiniz ilin İl Göç İdaresi Müdürlüğü'dür. Genel bilgi ve duyurular için Göç İdaresi Başkanlığı'nın resmî sitesine bakabilirsiniz.

• Elden: İki nüsha hazırlayın; birini teslim edin, diğerine evrak kayıt tarihi ve sayısını yazdırın. Pasaportunuzu ve ikamet izni kartınızı yanınızda bulundurun.
• Posta: İadeli taahhütlü gönderin. Alındı kartı, süreli işlerde başvuru tarihinizin tek kanıtıdır.
• Elektronik: İkamet başvurusu ve randevu işleri e-İkamet'te yürür. Yazılı talepleriniz için müdürlüğün kabul ettiği elektronik kanalı önceden sorun.

İl göç idaresinin şubeleri ve yabancılar işlerine bakan diğer birimlerle ilgili dilekçe türlerini yabancılar şube dilekçesi sayfasında topladım. Yanlış kuruma verilen dilekçe 3071 sayılı Kanun'un 5. maddesi gereği yetkili makama gönderilir; ama süreli işlerde bu aktarma size zaman kaybettirir. Dava gerektiren bir işi göç idaresine dilekçeyle çözmeye çalışmak ise süreyi tamamen kaçırmanıza yol açabilir.

Cevap ne kadar sürede gelir?

Göç idaresine verilen genel nitelikteki dilekçelerde 3071 sayılı Kanun'un 7. maddesi uygulanır: İdare, sonucu ya da işlemin hangi aşamada olduğunu en geç 30 gün içinde gerekçeli olarak bildirmek zorundadır. İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesine göre 30 gün içinde cevap verilmeyen istek reddedilmiş sayılır ve dava yolu açılır.

Mahkeme tarafında ise tablo farklı. Sınır dışı kararına karşı açılan davada mahkeme, dosyanın tamamlanmasından itibaren 15 gün içinde karar verir ve karar kesindir. İdari gözetime karşı sulh ceza hâkimliğine yapılan başvuru 5 gün içinde incelenir. Genel olarak 2025 adalet istatistiklerine göre idare mahkemelerinde yabancılar ve uluslararası koruma davaları ortalama 113 günde sonuçlanıyor. Bu süreler bir garanti değildir; iş yüküne ve dosyaya göre değişir.

Kim verebilir, kime yazdırabilirsiniz?

Dilekçeyi ilgili yabancının kendisi verir. Ergin olmayan çocuk için veli, vekâletnamesi olan kişi ya da avukat da verebilir. Bir yakınınız idari gözetim altındaysa ve kendisi dilekçe veremiyorsa, onun adına başvurunun nasıl yapılacağını önce bir avukata danışmanızı öneririm.

Hangi işte arzuhalci, hangi işte avukat?

Dürüst olayım: Bu alanın bir kısmı arzuhalciliğin, bir kısmı avukatlığın işidir. Başvurunun durumunu sormak, belge tamamlamak, kayıt düzeltmek gibi yazılı talepleri biz hazırlayabiliriz; çoğu zaman kendiniz de yazabilirsiniz. Ama sınır dışı kararı, idari gözetim ya da uluslararası koruma reddi söz konusuysa, süreler çok kısa ve karar çoğu zaman kesin olduğu için bir avukatla çalışmanızı açıkça tavsiye ederim. O durumlarda dilekçeyi yazabiliriz, ama dava takibi ve temsil avukatlık mesleğinin işidir.

Türkçe dilekçe şartı, pek çok yabancının yalnız kaldığı noktadır. Bizler göç idaresine verilecek dilekçenizi Türkçe, kısa ve tek talepli olarak hazırlıyoruz. Dilekçe yazdırmak için durumunuzu bize anlatın; hangi mercie gitmeniz gerektiğini birlikte netleştirelim. Bize 0551 837 30 04 numarasından ulaşabilirsiniz; ön görüşme ücretsizdir.

İşvereniniz, ev sahibiniz ya da Türk eşiniz sizin adınıza araştırma yapıyorsa da aynı yolu kullanabilir. Doğru mercii bulmak için dilekçe uzmanına yazdır seçeneğiyle bize yazmaları yeterli; ilk değerlendirmeyi ücretsiz yapıyoruz.

Göç idaresi dilekçesi örnekleri

İlk örneği, ikamet izni uzatma başvurusunu süresinde yapmış ama uzun süredir sonuç alamamış biri kullanır. Amaç, dosyanın durumunu ve varsa eksiği öğrenmektir.

Bu örnekte şuna dikkat edin: "Süresi içinde başvurdum" cümlesi bilinçli. Başvurunun zamanında yapıldığını kayda geçirir; ilerideki her işlemde bu sizin lehinize olur.

İkinci örnek, sınır dışı kararına karşı 7 gün içinde idare mahkemesinde dava açan birinin bunu kararı veren makama bildirmesi içindir. Bu dilekçe davanın yerine geçmez; davayı açtıktan sonra verilir.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Dilekçede kararı eleştiren tek cümle yok. Gerekçeler mahkemeye verilen dava dilekçesinde yer alır; burada yalnızca bildirim yapıyoruz.

Sık sorulan sorular