Çalışma İzni Başvuru Dilekçesi Yazdır: İşverenin Masasından Başvuru Hazırlığı

Yabancı bir çalışanla anlaştınız, iş teklifi kabul edildi, maaş belli. Şimdi o çalışanın yasal olarak işe başlayabilmesi için çalışma izni gerekiyor. Bu noktada pek çok işveren, başvuruyu yabancının kendisinin yapacağını düşünür; oysa sürecin yükü büyük ölçüde sizdedir. Bu sayfa, işverenin masasından başlayan başvuru hazırlığı için.

Başvuruyu kim yapar? En sık yanılgı

Uygulamada çalışma izni başvurusu, yabancıyı çalıştıracak işveren tarafından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın elektronik başvuru sistemi üzerinden yapılır. Yabancı çalışanın rolü, kendi belgelerini hazırlamak ve bulunduğu yere göre kendisine düşen adımı atmaktır.

Bu tablo genel bir çerçevedir; başvuru türüne göre ayrıntılar değişebilir. Güncel başvuru şartlarını ve belge listesini başvurudan önce Bakanlığın resmî sayfasından kontrol edin. Ben bu sayfada şartları değil, şartları karşılayan bir dosyanın nasıl hazırlanacağını anlatıyorum.

İkamet izniyle bağlantısını baştan kurun

Çalışma izni ve ikamet izni ayrı kavramlardır ama birbirine bağlıdır. 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun 19. maddesine göre, vizenin ya da vize muafiyetinin tanıdığı süreden veya 90 günden fazla Türkiye'de kalacak yabancı ikamet izni almak zorundadır. Türkiye'de bulunan bir yabancı için başvuru yapacaksanız, önce onun ikamet durumuna bakın.

İkamet izninin süresi bitmek üzereyse yabancı, iznin bitmesine 60 gün kala uzatma başvurusu yapabilir ve bunu her hâlde süre dolmadan yapmak zorundadır (YUKK m.24/2). Çalışma izni başvurusu sürerken ikamet izninin süresiz kalması, bütün süreci tehlikeye atar. İkamet tarafındaki başvuruyu oturma izni başvuru dilekçesi sayfasında ayrıca anlattım.

Çalışma izni başvuru dilekçesinde dikkat edilmesi gerekenler

Elektronik başvuruda bilgilerin çoğu form alanlarına girilir. Dilekçe, formun anlatamadığını anlatır: Bu kişiyi neden, hangi görevde ve hangi koşullarla çalıştırmak istediğinizi. Başvuru türüne göre sistem işveren imzalı bir dilekçe isteyebilir; isteniyorsa şunlara dikkat edin:

• Pozisyonu somut tanımlayın. "Uzman" ya da "eleman" demeyin. Görev unvanını, yapacağı işi ve bağlı olacağı birimi yazın.
• Neden bu kişi? Yabancının sahip olduğu ve görev için gerekli olan dil, uzmanlık, deneyim ya da teknik bilgiyi bir iki cümleyle açıklayın. Abartılı övgü değil, işle bağlantılı somut nitelik.
• Çalışma koşullarını yazın. Ücret, çalışma süresi ve işyeri adresi, iş sözleşmesiyle uyumlu olmalı. Dilekçe ile sözleşme arasındaki çelişki, en sık eksik belge sebebidir.
• Yabancının kimlik bilgilerini eksiksiz verin. Ad soyad, uyruk, pasaport numarası, Türkiye'de ise yabancı kimlik numarası.
• İmza yetkisini gösterin. Dilekçeyi şirketi temsile yetkili kişi imzalamalı; imza sirkülerini hazır tutun.
• Türkçe yazın. Yabancı dildeki belgelerin Türkçe tercümelerini ekleyin.

Bu dilekçe için kanunda size yüklenmiş bir son gün yok; belirli bir süre yok. Ama zamanlamayı yöneten başka süreler var: yabancının ikamet izninin bitiş tarihi ve işe başlatmak istediğiniz tarih. İkisini yan yana koyup başvuruyu buna göre erkene alın.

Başvurudan önce kontrol listesi

İlk başvuruyu eksiksiz yapmak, sonradan yazılacak her dilekçeden daha değerlidir. Başvuruyu göndermeden önce şu listeyi tek tek işaretleyin:

1. Yabancının pasaportunun geçerlilik süresi yeterli mi?
2. Türkiye'deyse ikamet izni geçerli mi, bitiş tarihi ne zaman?
3. İş sözleşmesi iki tarafça imzalandı mı, ücret ve unvan dilekçeyle aynı mı?
4. Diploma ve meslekî belgelerin tercümesi hazır mı, yurt dışı belgelerde gereken onay var mı?
5. Şirketin güncel ticaret sicili bilgileri ve imza sirküleri hazır mı?
6. Bakanlığın güncel belge listesi başvuru günü yeniden kontrol edildi mi?

Çalışma izni çıktıktan sonra yabancının sigorta girişini yapmak işverenin görevidir; yabancı çalışan, sosyal güvenlik bakımından Türk çalışanlarla aynı bildirim düzenine tabidir. SGK ile ilgili yazışmalar için SGK dilekçesi sayfasına bakabilirsiniz.

Yabancı adaydan neleri, ne zaman isteyin?

İşverenlerin en çok vakit kaybettiği yer, belgelerin adaydan parça parça gelmesidir. Bir hafta diploma beklenir, sonraki hafta tercüme, ondan sonra pasaportun okunaklı bir kopyası. Bu gecikmeleri önlemek için iş teklifini yaptığınız gün adaya tek bir liste verin ve belgeleri bir arada isteyin.

• Kimlik belgeleri: Pasaportun kimlik sayfası, Türkiye'deyse ikamet izni kartı ve giriş damgasının bulunduğu sayfa.
• Eğitim belgeleri: Diploma ve gerekiyorsa not dökümü, yeminli tercümeleriyle birlikte. Yurt dışından alınan belgelerde onay gerekip gerekmediğini adaya baştan söyleyin.
• Deneyim belgeleri: Önceki işverenlerden alınmış çalışma belgeleri. Dilekçede "deneyimli" dediğiniz bir adayın deneyimi belgeyle desteklenmelidir.
• İletişim bilgisi: Adayın Türkiye'deki ya da yurt dışındaki güncel adresi ve telefonu. Bakanlık ya da dış temsilcilik adaya ulaşmak isteyebilir.

Belgeleri teslim aldığınızda adayın adının bütün belgelerde aynı yazıldığını kontrol edin. Latin harflerine çevrilen adlar, pasaportta bir türlü, diplomada başka türlü yazılmış olabilir. Böyle bir fark varsa adaydan, iki yazımın aynı kişiye ait olduğunu gösteren bir açıklama ya da belge isteyin; aksi hâlde eksik belge yazısı neredeyse kesindir.

Nereye verilir, ne zaman sonuçlanır?

Başvuru, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın elektronik başvuru sistemi üzerinden yapılır; dilekçe ve diğer belgeler bu sisteme yüklenir. Yurt dışındaki yabancı ayrıca bulunduğu ülkedeki Türk dış temsilciliğine başvurur. Göç idaresi ya da valilik, çalışma izni başvurusunun mercii değildir; ikamet işleri için oraya, çalışma izni için Bakanlığa gidersiniz. Yabancılarla ilgili işlerde hangi birimin neye baktığını yabancılar şube dilekçesi sayfasında ayrıca anlattım.

Ne kadar sürede sonuçlanır? Çalışma izni başvurusunun karar süresine dair bu sayfada rakam vermiyorum; doğrulanmış resmî kaynağa dayanmayan bir süre yazmak istemiyorum. Süreyi belirleyen etkenler bellidir: dosyanın ilk seferde eksiksiz olması, eksik belge yazısına verilen cevabın hızı, yurt dışı başvurularda dış temsilciliğin işlemleri ve Bakanlığın iş yükü. Başvurunun durumunu elektronik sistemden izleyin. Bakanlığa ayrıca verdiğiniz yazılı dilekçelerde ise 3071 sayılı Kanun'un 7. maddesi uygulanır; idare en geç 30 gün içinde gerekçeli cevap vermek zorundadır.

Başvuruya eksik belge yazısı ya da ret kararı gelirse sürecin ikinci aşamasına geçersiniz. O yazışmaların nasıl yapılacağını çalışma izni dilekçesi sayfasında ayrıntılı olarak anlattım.

Kim hazırlar, kimden destek alırsınız?

Başvurunun tarafı işverendir; dilekçeyi şirketi temsile yetkili kişi imzalar. Pek çok işveren bu işi kendi insan kaynakları birimiyle ya da mali müşaviriyle yürütür. Yabancı çalışan, belgelerini hazırlar ve bulunduğu yere göre kendi başvuru adımını atar. Yabancı çalışan için hazırlanacak özgeçmiş ya da işe giriş evrakının genel mantığını iş başvurusu dilekçesi sayfasında bulabilirsiniz.

Arzuhalci, danışman, avukat: hangisi ne zaman?

Düz bir başvuruda dilekçeyi kendiniz yazabilirsiniz. Pozisyonun gerekçesini anlatmakta zorlanıyorsanız ya da önceki başvurunuz eksik belge yüzünden geri döndüyse, metni düzenli kurmak için destek almak işinizi kolaylaştırır. Ret kararı alınmış ve dava düşünülüyorsa ise bir avukatla çalışmanız gerekir; dilekçeyi biz hazırlayabiliriz, ama idari yargıda dava takibi ve temsil avukatlık işidir.

Bizler başvuru dilekçesini, iş sözleşmesi ve diğer belgelerle uyumlu olacak biçimde kişiye özel hazırlıyoruz. Pozisyonu, yabancının niteliklerini ve sözleşme koşullarını anlatın; dilekçenin neyi söylemesi gerektiğini birlikte netleştirelim. Dilekçe yaz sayfamızdan bilgilerinizi iletebilir ya da 0551 837 30 04 numarasından bize ulaşabilirsiniz; ön görüşme ücretsizdir.

İlk kez yabancı çalışan istihdam eden küçük işletmeler genellikle sürecin tamamında yalnız kalıyor. Böyle bir işletmeyseniz, dilekçe yazdırma desteği ile hem başvuru dilekçesini hem de sonradan gelebilecek yazışmaları birlikte planlayabiliriz.

Çalışma izni başvuru dilekçesi örnekleri

İlk örnek, Türkiye'de geçerli ikamet izniyle bulunan bir yabancıyı ilk kez işe alacak bir işverenin başvuruya ekleyeceği dilekçedir. Pozisyon ve gerekçe kısa ama somut.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Ücret dilekçede değil, sözleşmede. Rakamı iki yere yazmak, iki belge arasında çelişki doğurma riskini ikiye katlar.

İkinci örnek, çalışma izni süresi bitmek üzere olan ve aynı işverende çalışmaya devam edecek bir yabancı için yapılan uzatma başvurusuna eklenir.

Bu örnekte şuna dikkat edin: "Aynı görevde ve aynı işyerinde" ifadesi önemli. Görev ya da işyeri değiştiyse bu bir uzatma değil, yeni bir değerlendirme konusudur; dilekçeyi ona göre yazın.

Sık sorulan sorular