Oturma İzni Başvuru Dilekçesi Yazdır: Doğru Tür, Doğru Zaman, Net Açıklama

Bir yabancının Türkiye'de kalma hakkı, çoğu zaman tek bir formun doğru doldurulmasına bağlıdır. Ama hayat her zaman forma sığmaz: Öğrenciyken evlenen, turist olarak gelip ailesinin yanında kalmaya karar veren, işini değiştiren insanlar için standart başvuru ekranı yetersiz kalır. Bu sayfada oturma izni başvurusunu, uzatmayı ve dosyaya eklenecek açıklama dilekçesinin nasıl yazılacağını anlatıyorum.

Önce soru: hangi izne başvuruyorsunuz?

6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun 30. maddesi altı ikamet izni türü sayar: kısa dönem, aile, öğrenci, uzun dönem, insani ve insan ticareti mağduru ikamet izni. Başvurunuzun ilk ve en önemli kararı, kalış amacınıza uyan türü seçmektir. Yanlış türde yapılan başvuru, şartlarınız tam olsa bile reddedilebilir.

Tablodaki tür seçimleri bir başlangıç noktasıdır. Her türün şartlarını göç idaresi belirler ve şartlar zaman zaman değişir. Başvurmadan önce güncel şartları goc.gov.tr üzerinden kontrol edin.

Ne zaman başvurmalısınız? 90 gün, 60 gün ve 6 ay

Bu üç sayı, ikamet izni başvurusunun takvimidir. Hepsi YUKK'tan geliyor:

• 90 gün (m.19): Vizenin ya da vize muafiyetinin tanıdığı süreden veya 90 günden fazla kalacak yabancı ikamet izni almak zorundadır. Bu sürenin sonuna kalmadan başvurun.
• 60 gün (m.24/2): Mevcut izninizi uzatacaksanız, başvuru iznin bitmesine 60 gün kala yapılmaya başlanabilir ve her hâlde süre dolmadan yapılmalıdır. Başvuru belgesiyle, karar verilene kadar Türkiye'de kalabilirsiniz.
• 6 ay (m.19): Verilen izin 6 ay içinde kullanılmaya başlanmazsa geçersiz olur. Konsolosluktan izin alıp Türkiye'ye gelişinizi ertelediyseniz bu süreyi aklınızda tutun.

Nereye başvurulur: konsolosluk mu, valilik mi?

YUKK m.21'e göre ikamet izni başvurusu kural olarak yabancının vatandaşı olduğu ya da yasal olarak bulunduğu ülkedeki Türk konsolosluğuna yapılır. Kanunun 22. maddesinde sayılan istisnai hâllerde başvuru Türkiye'de valiliğe yapılır. Uygulamada yurt içindeki başvurular e-İkamet sistemi üzerinden yürür: ön kayıt, başvuru formu, randevu ve harç ödemesi buradan yapılır.

Yani "dilekçe" dediğimiz şey, çoğu durumda başvurunun kendisi değil, e-İkamet'te oluşturduğunuz dosyaya eklenen ya da randevuda il göç idaresi müdürlüğüne teslim edilen yazılı açıklamadır. Durumunuz standartsa buna ihtiyacınız olmayabilir. Ama şu hâllerde bir açıklama dilekçesi dosyanızı güçlendirir:

• Kalış amacınız tablodaki tiplere tam uymuyorsa,
• Bir izin türünden diğerine geçiyorsanız,
• Belgelerinizden birinde açıklama gerektiren bir farklılık varsa, örneğin adres ya da ad yazılışı,
• Önceki bir izninizde kesinti olduysa.

Başvuru sürecinde il göç idaresiyle yapacağınız diğer yazışmaları, örneğin uzun süredir sonuçlanmayan bir başvurunun durumunu sormayı, göç idaresi dilekçesi sayfasında anlattım.

Oturma izni başvuru dilekçesinde dikkat edilmesi gerekenler

• Türkçe yazın. Türkiye'de ikamet eden yabancılar dilekçe hakkını Türkçe dilekçeyle kullanır (3071 s.K. m.3). Kendi dilinizde yazıp tercüme ettirebilirsiniz; teslim edilen metin Türkçe olmalıdır.
• Başvuru numaranızı yazın. e-İkamet'te aldığınız başvuru numarası, dilekçenizi dosyanıza bağlar.
• Kalış amacını tek cümlede söyleyin. "Türk vatandaşı eşimle birlikte yaşamak amacıyla aile ikamet iznine başvuruyorum" gibi. Uzun bir hayat hikâyesi değil, net bir amaç.
• Pasaportunuzun süresine bakın. İzin süresi pasaport geçerliliğiyle bağlantılı değerlendirilebilir. Pasaportunuz bitmek üzereyse önce onu yenileyin; Türk vatandaşı eşiniz ya da çocuğunuz için pasaport işlemleri gerekiyorsa pasaport dilekçesi sayfasına bakabilirsiniz.
• Belgelerin tercümesini ekleyin. Yabancı dildeki belgeler noter onaylı tercümeyle sunulur; yurt dışından gelen resmî belgelerde apostil gerekebilir.

Öğrenci ikamet izni için okulunuzdan alacağınız öğrenci belgesi ya da kayıt yazısı dosyanın temelidir. Üniversiteden belge isterken kullanacağınız yazının yapısını üniversite dilekçesi sayfasında anlattım.

Başvuru dosyalarında en sık gördüğüm üç hata

İkamet izni dosyaları çoğu zaman büyük bir eksiklik yüzünden değil, küçük ve önlenebilir bir hata yüzünden reddedilir ya da uzar. Benim en sık karşılaştıklarım şunlar:

1. Belgelerin süresi başvuru sırasında yeterli, karar sırasında yetersiz. Sağlık sigortası poliçesi ya da kira sözleşmesi, başvuru günü geçerlidir ama talep ettiğiniz izin süresinin tamamını kapsamaz. İstediğiniz izin süresi ile belgelerinizin süresi uyumlu olmalıdır.
2. Formdaki adres ile belgelerdeki adres farklı. Kira sözleşmesinde bir adres, formda başka bir adres yazılıysa dosya ek araştırmaya takılır. Taşındıysanız bunu açıklama dilekçesinde bir cümleyle belirtin.
3. Ad yazılışı belgeler arasında farklı. Pasaportta Latin harfleriyle yazılan ad, tercüme belgelerde farklı biçimde Türkçeleştirilebilir. Tüm tercümelerde pasaporttaki yazılışın birebir kullanılmasını isteyin.

Bu üç hata, dilekçenin değil dosyanın hatasıdır. Ama iyi yazılmış bir açıklama dilekçesi, böyle bir farklılık varsa onu memur sormadan açıklar ve dosyanızın gereksiz yere beklemesini önler. Başvuruyu göndermeden önce bütün belgeleri yan yana koyup ad, adres ve tarih bilgilerini bir kez de bu gözle kontrol etmenizi tavsiye ederim.

Başvurudan sonra: ne kadar sürer, ne olur?

İkamet izni başvurusunun karara bağlanması için kanunda bir süre öngörülmemiş. Süreyi; başvurunun türü, belgelerin eksiksizliği, il göç idaresinin iş yükü ve gerekirse yapılacak araştırmalar belirler. Uzatma başvurularında başvuru belgesi elinizde olduğu sürece karar beklenirken Türkiye'de kalabilirsiniz.

Yazılı bir dilekçe verdiyseniz, 3071 sayılı Kanun'un 7. maddesindeki genel kural gereği idare size en geç 30 gün içinde gerekçeli bir cevap ya da işlemin hangi aşamada olduğunu bildiren ara cevap vermek zorundadır. Başvurunuz reddedilirse ne yapacağınızı oturma izni dilekçesi sayfasında, sürelerle birlikte anlattım.

Türkiye'de çalışacaksanız ikamet izni tek başına yetmez; çalışma izni ayrı bir başvurudur ve işvereniniz tarafından yapılır. Bu tarafı çalışma izni başvuru dilekçesi sayfasında ele aldım.

Kim başvurabilir, kime yazdırabilirsiniz?

Başvuruyu ve dilekçeyi ikamet izni isteyen yabancının kendisi yapar. Ergin olmayan çocuklar için veli başvurur. Avukat vekâletnameyle başvuru sürecinde sizi temsil edebilir. Türk vatandaşı eşiniz, aile ikamet izni dosyasında belgelerin hazırlanmasına yardım edebilir; ama başvuru sizin adınıza ve sizin imzanızla yapılır.

Kimden destek alırsınız?

Standart bir kısa dönem ya da öğrenci izni başvurusunu çoğu kişi e-İkamet'te kendisi yapar. İl göç idaresi müdürlüklerinin danışma birimleri de hangi belgenin gerektiğini söyler. Açıklama dilekçesi ise Türkçe yazılmak zorunda olduğu için yabancıların en çok zorlandığı kısımdır. Bir arzuhalci bu metni sizin için hazırlayabilir. Durumunuz karmaşıksa, örneğin önceki izinlerde kesinti, ret geçmişi ya da sınır dışı kaydı varsa, bir avukatla çalışmanızı öneririm.

Bizler oturma izni başvurunuza eklenecek açıklama dilekçesini Türkçe, kısa ve kalış amacınızı net söyleyen bir dille hazırlıyoruz. Belgelerinizi gönderin, hangi izin türünün size uyduğunu ve dilekçede neyin öne çıkacağını birlikte netleştirelim; ön görüşme ücretsizdir. Bize 0551 837 30 04 numarasından ulaşabilir ya da online dilekçe yazdır seçeneğini kullanabilirsiniz.

Oturma izni başvuru dilekçesi örnekleri

İlk örnek, Türkiye'de taşınmaz satın almış ve yılın bir bölümünü burada geçirmek isteyen bir yabancının, kısa dönem ikamet izni başvurusuna eklediği açıklama dilekçesidir.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Kalış amacını ve süresini tek paragrafta, somut bilgilerle yazdık. Memurun "bu kişi neden burada, ne kadar kalacak?" sorusuna dilekçe kendisi cevap veriyor.

İkinci örnek, öğrenci ikamet izni devam ederken Türk vatandaşıyla evlenen ve aile ikamet iznine geçmek isteyen bir yabancı içindir. Tür değişikliğinde açıklama dilekçesi neredeyse zorunlu hâle gelir.

Bu örnekte şuna dikkat edin: "Mevcut iznimin süresi dolmadan" ifadesini bilerek kullandık. Tür değişikliğinin zamanında yapıldığını kayda geçirmek, ileride Türk vatandaşlığına başvururken kesintisiz ikamet hesabında işinize yarar. Vatandaşlık tarafını vatandaşlık başvuru dilekçesi sayfasında ele aldım.

Belgeleriniz hazırsa ve dilekçenin Türkçesinde yardım istiyorsanız, dilekçe hazırlama hizmetleri hakkında bilgiyi ana sayfamızda bulabilirsiniz.

Sık sorulan sorular