Oturma İzni Dilekçesi Yazdır: İkamet İzni Reddedildiğinde Hangi Yol, Hangi Süre?

Ret yazısını elinize aldığınız an, bir saat çalışmaya başlar. Bu saati görmeden bekleyen ya da "nasılsa yeniden başvururum" deyip süreyi kaçıran çok kişi gördüm. Bu sayfada oturma izniniz, yani ikamet izniniz reddedildiğinde ya da iptal edildiğinde hangi dilekçeyi, nereye ve ne kadar sürede vereceğinizi anlatıyorum. İlk başvuru ve uzatmayı ise kardeş sayfada ele aldım.

Ret yazısını okuyun: üç bilgi her şeyi belirler

Size tebliğ edilen karar yazısını açın ve şu üç bilgiyi bulun:

1. Tebliğ tarihi: Kararın size ulaştığı gün. Bütün süreler bu günden sonra işlemeye başlar.
2. Kararın gerekçesi: Eksik belge mi, şartların sağlanmaması mı, yoksa başka bir sebep mi? Dilekçenizin içeriğini bu belirler.
3. Gösterilen başvuru yolu ve süre: İdari kararlar, karara karşı hangi yola ve ne kadar sürede başvurulabileceğini göstermek zorundadır. Bu satırı kaçırmayın.

Kararda ikamet izni reddinin yanında bir sınır dışı etme kararı da varsa durum bambaşkadır. 6458 sayılı Kanun'un 53. maddesine göre sınır dışı kararına karşı dava süresi tebliğden itibaren yalnızca 7 gündür. Bu durumda bu sayfayı bırakıp göç idaresi dilekçesi sayfasındaki süre tablosuna ve hemen bir avukata başvurun.

Birinci yol: valilikten yeniden değerlendirme istemek

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 11. maddesine göre, dava açmadan önce işlemin kaldırılmasını, geri alınmasını ya da değiştirilmesini üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapan makamdan isteyebilirsiniz. İkamet izinlerinde bu, kararı veren valiliğe (il göç idaresi müdürlüğüne) verilen bir dilekçedir.

Bu yolun iki önemli kuralı var:

• Başvuru dava açma süresi içinde yapılmalıdır. Başvuru, işlemeye başlamış dava süresini durdurur.
• İdare 30 gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır. Ret hâlinde dava süresi kaldığı yerden işlemeye devam eder; başvuruya kadar geçen süre hesaba katılır.

Bu yol, ret sebebi eksik bir belgeyse ya da idarenin gözden kaçırdığı bir bilgi varsa işe yarar. Örneğin sağlık sigortanızın süresi yanlış hesaplanmışsa ya da kira sözleşmeniz dosyaya hiç girmemişse, belgeyi ekleyip yeniden değerlendirme istemek davadan çok daha hızlı sonuç verebilir.

İkinci yol: idare mahkemesinde iptal davası

Ret kararı hukuka aykırıysa ve idare kararından dönmüyorsa, idare mahkemesinde iptal davası açılır. İYUK m.7'ye göre özel kanunda ayrı bir süre yoksa idare mahkemelerinde dava açma süresi 60 gündür. Kararınızda farklı bir süre yazıyorsa, o süreyi esas alın ve emin değilseniz bir avukata sorun.

Dava açmak, kararın uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz (İYUK m.27/1). Kararın uygulanmasını durdurmak istiyorsanız dilekçenizde ayrıca yürütmenin durdurulmasını istemeniz gerekir. Mahkeme bunun için iki şartın birlikte varlığını arar: kararın uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız bir zarar doğması ve kararın açıkça hukuka aykırı olması. Bu talebin nasıl gerekçelendirileceğini yürütmeyi durdurma dilekçesi sayfasında anlattım.

Sürenin son günü nasıl hesaplanır?

İYUK m.8'e göre süre, kararın tebliğini izleyen günden başlar ve tatil günleri süreye dahildir. Son gün resmî tatile denk gelirse süre, tatilden sonraki ilk iş gününün bitimine uzar. Örneğin ret kararı 3 Mart'ta tebliğ edildiyse, 60 günlük süre 4 Mart'tan itibaren sayılır. Son günü takvimde işaretleyin ve son haftaya bırakmayın.

Oturma izni dilekçesinde dikkat edilmesi gerekenler

• Dilekçe Türkçe olmalıdır. 3071 sayılı Kanun'un 3. maddesine göre Türkiye'de ikamet eden yabancılar dilekçe hakkını karşılıklılık esasına göre ve Türkçe dilekçeyle kullanır. Kendi dilinizde yazdığınız metni tercüme ettirip Türkçe hâlini verin.
• Kimlik bilgilerinizi eksiksiz yazın. Pasaport numarası, yabancı kimlik numarası, uyruk ve ikamet izni başvuru numarası. Bu dört bilgi olmadan idare dosyanızı bulamaz.
• Ret gerekçesine tek tek cevap verin. Kararda üç gerekçe varsa, dilekçede üç ayrı paragraf olmalıdır. Gerekçeye değinmeyen genel bir "lütfen yeniden değerlendirin" yazısı sonuç vermez.
• Türkiye'deki adresinizi yazın. Cevap ve tebligat bu adrese gelir. Adresiniz değiştiyse önce adres kaydınızı güncelleyin.
• Belgelerin tercümelerini ekleyin. Yabancı dildeki belgeler noter onaylı tercümeyle sunulmalıdır.

Ret gerekçesini tam anlayamıyorsanız, dosyanızdaki belgeleri ve kararın dayanağını öğrenmek için bir bilgi edinme dilekçesi verebilirsiniz. 4982 sayılı Kanun'a göre Türkiye'de ikamet eden yabancılar da kendileriyle ilgili bilgiler için karşılıklılık ilkesiyle bu haktan yararlanır; kurum 15 iş günü içinde cevap verir. Ancak bu başvuru dava süresini durdurmaz.

Nereye ve nasıl verilir?

Yeniden değerlendirme dilekçesi: Kararı veren valiliğe, yani il göç idaresi müdürlüğüne. Elden iki nüsha verip birine evrak kayıt sayısı aldırın ya da iadeli taahhütlü posta ile gönderin. Müdürlüğün elektronik başvuru kabul edip etmediğini önceden sorun; sistemde sadece başvuru ekranı olması, itiraz dilekçesinin de oradan alınacağı anlamına gelmez.

Dava dilekçesi: Kararı veren idarenin bulunduğu yerdeki idare mahkemesine. Adliyedeki idari yargı ön bürosuna elden ya da e-imzanız varsa UYAP Vatandaş Portal üzerinden verilir. Dilekçeyi karşı taraf sayısı kadar fazla nüsha ile hazırlayın. 2026 yılı için idare mahkemesinde başvurma harcı 732,00 TL'dir; buna karar harcı ve tebligat giderleri için posta ücreti eklenir. Kesin tutarı ön büro hesaplar.

Ne kadar sürede sonuç alırsınız?

İdareye başvuruda: İYUK m.11'e göre idare 30 gün içinde cevap vermezse isteğiniz reddedilmiş sayılır. Bu sürenin dolmasını beklemek zorunda değilsiniz; ama 30 gün geçtiyse ve cevap yoksa, kalan dava sürenizi hemen hesaplayın.

Mahkemede: Kanunda bu davalar için bir karar süresi yok. Adalet İstatistikleri 2025'e göre idare mahkemelerinde "yabancılar ve uluslararası koruma" konulu davalarda bir dosya ilk derecede ortalama 113 günde sonuçlanıyor. Bu ortalama bir garanti değildir; mahkemenin iş yükü ve idarenin savunma süresi dosyanızın süresini belirler.

Kim verebilir, kime yazdırabilirsiniz?

Dilekçeyi kararın muhatabı olan yabancı verir. Ergin olmayan çocuk için veli verir. Bir avukat vekâletnameyle hem idareye başvurabilir hem dava açabilir. İşvereniniz ya da Türk vatandaşı eşiniz sizin adınıza bilgi toplayabilir, ama dilekçenin sizin imzanızla verilmesi gerekir.

Hangi işte arzuhalci yeter, hangisinde avukat şart?

Yeniden değerlendirme dilekçesi kısa bir idari başvurudur; eksik belge kaynaklı retlerde bir arzuhalci bu dilekçeyi sizin için hazırlayabilir. Dürüst olayım: İdare mahkemesinde iptal davası ve yürütmeyi durdurma talebi ise ciddi bir hukuki iştir. Bu davayı avukatsız yürütmenizi tavsiye etmem. Dilekçenin taslağında yardımcı olabiliriz, ama dava takibi avukatlık işidir.

Bizler oturma izni ret kararınızı sizinle birlikte okuyup hangi yolun size uyduğunu netleştiriyoruz, ardından Türkçe, kısa ve gerekçelere tek tek cevap veren dilekçenizi hazırlıyoruz. Türkiye geneli online çalışıyoruz; ön görüşme ücretsizdir. Bize 0551 837 30 04 numarasından ulaşabilir ya da "dilekçe nerede yazdırılır" sorusunun cevabını ana sayfamızda bulabilirsiniz.

Oturma izni dilekçesi örnekleri

İlk örnek, kısa dönem ikamet izni başvurusu sağlık sigortası eksik görüldüğü için reddedilen, ama aslında geçerli bir poliçesi olan bir yabancı içindir. Burada amaç davaya gitmeden kararı düzeltmektir.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Ret gerekçesini aynen tekrarladık ve tek belgeyle çürüttük. Dilekçeye kanun maddesini yazmak da başvurunun dava süresini durduran bir başvuru olduğunu kayda geçirir.

İkinci örnek, aile ikamet izni iptal edilen ve idareye başvurusu da cevapsız kalan bir yabancının açacağı davanın kısa iskeletidir. Gerçek bir davada gerekçe bölümünü bir avukatla birlikte genişletmenizi öneririm.

Bu örnekte şuna dikkat edin: "Yürütmenin durdurulması taleplidir" ibaresini başlığın hemen altına yazdık. Ön büro ve mahkeme bu talebi ilk bakışta görür. Bu tür davaların genel kurgusunu idare mahkemesine dava dilekçesi sayfasında ayrıca anlattım.

Ret kararınız elinizdeyse ve "dilekçe yazdırmak istiyorum" diyorsanız, kararın fotoğrafını göndermeniz ilk değerlendirme için yeterli.

Sık sorulan sorular