Yabancı Vatandaşlık Dilekçesi Yazdır: Başka Ülke Vatandaşlığı Alan Türk Vatandaşları

Almanya'da, Hollanda'da ya da Amerika'da yıllarca yaşayan birçok Türk vatandaşı, bir gün o ülkenin vatandaşlığına geçer. Tören yapılır, yeni pasaport alınır ve konu orada kapanmış sanılır. Ama Türkiye'deki nüfus kaydınız bu gelişmeden habersizdir. Kayıtlar arasındaki bu fark, yıllar sonra bir miras işleminde, bir tapu satışında ya da çocuğunuzun Türk pasaportu başvurusunda karşınıza çıkar.

Bu sayfa kimin için?

"Yabancı vatandaşlık dilekçesi" aramasının arkasında iki farklı kişi olabilir. Bu ayrımı baştan netleştireyim:

Yabancı biri olarak Türk vatandaşlığına geçmek istiyorsanız süreci vatandaşlık başvuru dilekçesi sayfasında anlattım. Bu sayfa ise Türk vatandaşının yurt dışındaki hayatının Türkiye'deki kayda nasıl yansıtılacağıyla ilgili.

Yeni vatandaşlığınızı Türkiye'ye bildirmek

Türk vatandaşlığı kanunu, başka bir ülkenin vatandaşlığını edinen Türk vatandaşına bunu Türk makamlarına bildirme yükümlülüğü getirir. Bildirim, yurt dışında bulunduğunuz yerdeki Türk dış temsilciliğine ya da Türkiye'de nüfus müdürlüğüne yapılır. Bildirimin süresini ve yapılmamasının sonuçlarını güncel kanun metninden ya da temsilcilikten teyit etmenizi isterim; bizim kontrol ettiğimiz kaynaklarda bu konuda kesin bir tarih vermeme yetecek doğrulanmış bilgi yok, uydurma bir gün sayısı da yazmayacağım.

Bildirim dilekçesinde şunlar yer almalıdır:

• Hangi ülkenin vatandaşlığını, hangi tarihte edindiğiniz.
• Yeni vatandaşlıkla birlikte adınızda ya da soyadınızda bir değişiklik olup olmadığı.
• Vatandaşlık belgesinin ve yabancı pasaportunuzun örneği; tercümesi ve gerekiyorsa tasdikiyle.
• Türk vatandaşlığınızı korumak mı, yoksa izinle çıkmak mı istediğiniz. İkincisi ayrı bir başvurudur ve geri dönüşü kolay olmayan bir karardır; aceleyle vermeyin.

Çifte vatandaşlıkta isim ve kayıt farkları

Yeni vatandaşlığınızı alırken adınız yerel yazıma uydurulmuş olabilir: "Şükrü", "Sukru" ya da "Schükrü" olur; evli kadınlar o ülkenin kurallarına göre farklı bir soyadı taşıyabilir. Türk nüfus kaydınız ise eski hâliyle kalır. İki ülkenin belgeleri arasındaki bu fark, bir banka işleminde ya da miras belgesinde aynı kişi olduğunuzun ispatını zorlaştırır.

Bu farkın bir kısmı yalnızca yazım farkıdır ve iki belgenin birlikte sunulmasıyla aşılır. Ama yabancı ülkede adınızı ya da soyadınızı resmen değiştirdiyseniz, bunun Türk kaydına işlenmesi ayrı bir konudur. Bazı durumlarda yabancı makamın kararının Türkiye'de tanınması, bazı durumlarda Türkiye'de ayrı bir dava gerekir. Kayıt düzeltme davasının yapısını nüfus kaydı düzeltme dilekçesi sayfasında anlattım.

Yurt dışındaki olayları bildirme süreleri

Yabancı vatandaşlık almış olun ya da olmayın, yurt dışında yaşayan Türk vatandaşının bazı olayları Türkiye'ye bildirmesi gerekir. 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun ilgili maddeleri şöyle:

Çocuğa en fazla üç ad konulabilir (m.15). Yabancı ülkede çocuğunuza dört isim verildiyse, Türk kaydına tescilde bu konu sorun çıkarır; bildirim sırasında hangi adların kullanılacağını belirtmeniz istenir.

Yurt dışında evlilik dışı doğan bir çocuğun babası tarafından tanınması da 10 günlük bildirim süresine tabidir. Tanıma ya da soybağının kurulmasıyla ilgili bir uyuşmazlık varsa bu artık mahkemenin işidir; bunu soybağı dilekçesi sayfasında anlattım. Adres beyanının genel kurallarını ise ikametgâh değişikliği dilekçesi sayfasında bulabilirsiniz.

Bildirim yapılmazsa nerede karşınıza çıkar?

Kayıt farkı, siz bir şey istemedikçe görünmez. Sorun, Türkiye'de bir işlem yapmanız gerektiği gün ortaya çıkar. En sık karşılaştığım üç durum şunlar:

• Miras: Türkiye'deki bir yakınınız vefat ettiğinde mirasçılık belgesi nüfus kayıtlarına göre düzenlenir. Yurt dışında doğan ve Türk kaydına hiç işlenmemiş bir çocuğunuz, bu belgede görünmez. Sonradan eklenmesi zaman ve ek işlem gerektirir.
• Tapu ve banka işlemleri: Yabancı pasaportunuzdaki ad ile Türk kaydınızdaki ad farklıysa, satış ya da devir sırasında aynı kişi olduğunuzu belgelemeniz istenir. Tapu müdürlüğünde bekletilen bir işlem, alıcıyı kaçırmanıza yol açabilir.
• Çocuğun Türkiye'deki hayatı: Türkiye'ye dönüşte okul kaydı, sağlık hizmeti ya da pasaport için çocuğun Türk nüfusuna kayıtlı olması gerekir. Doğum bildirimini yıllarca ertelemiş aileler, dönüş telaşında bu işle uğraşmak zorunda kalır.

Bunların hiçbiri bir ceza değildir; ama hepsi, birkaç sayfalık bir bildirimle yıllar önce önlenebilecek gecikmelerdir.

Yabancı vatandaşlık dilekçesinde dikkat edilmesi gerekenler

• Süreleri kaçırdıysanız da bildirin. 60 günlük doğum bildirimini ya da 10 günlük evlenme bildirimini kaçırmış olmanız, bildirimi yapmamanız için sebep değildir. Geç de olsa bildirin; kayıt güncellenmeden çocuğunuza Türk kimliği ve pasaportu düzenlenemez.
• Yabancı belgelerin tercümesi ve tasdiki: Doğum, evlilik ya da vatandaşlık belgelerinin Türkçe tercümesi ve uygulamada apostil ya da konsolosluk onayı istenir. Temsilcilik bu belgeleri genellikle kendisi de tasdik eder; önceden sorun.
• Adları belgedeki gibi yazın, Türkçe karşılığını ayrıca belirtin. "Yabancı belgede: Sukru. Türk kaydında: Şükrü" gibi. Memurun iki kaydı eşleştirmesi kolaylaşır.
• T.C. kimlik numaranızı mutlaka yazın. Yabancı pasaportunuzla başvursanız bile Türk kaydınız T.C. kimlik numaranızla bulunur.
• Tek dilekçe, tek olay. Vatandaşlık bildirimi ile çocuğun doğum bildirimini aynı dilekçeye sıkıştırmayın; ikisi farklı kayıtlara işlenir.

Nereye ve nasıl verilir?

Yurt dışında: Bulunduğunuz yerdeki Türk büyükelçiliği ya da başkonsolosluğu. Çoğu temsilcilik randevu sistemiyle çalışır ve kendi başvuru formlarını kullanır; dilekçeniz bu formların yanında açıklama olarak işe yarar. Bir nüsha teslim edin, bir nüshaya alındı kaydı düşürtün.

Türkiye'deyken: Herhangi bir nüfus müdürlüğüne şahsen başvurabilirsiniz. Yabancı belgelerin aslını ve tercümesini yanınızda götürün.

Posta ile: Bazı temsilcilikler belirli işlemler için posta ile başvuru kabul eder. Bu imkânın olup olmadığını temsilciliğin resmî sitesinden öğrenin; belgelerinizin aslını postaya vermeden önce mutlaka sorun.

Ne kadar sürer?

Kayıt güncellemesi için kanunda bir işlem süresi yok. Temsilcilik üzerinden yapılan bildirimlerin Türkiye'deki kayda işlenmesi, belgelerin aktarılmasına ve temsilciliğin iş yüküne bağlıdır. Türkiye'de bir kuruma verdiğiniz yazılı dilekçeye ise 3071 sayılı Kanun'un 7. maddesine göre en geç 30 gün içinde gerekçeli cevap verilmesi gerekir. Bu süre üst sınırdır, bir garanti değildir. Cevap gelmezse CİMER üzerinden başvurabilirsiniz.

Kimler verebilir, kime yazdırabilirsiniz?

Bildirimi olayın sahibi yapar: vatandaşlık edinen kişi, doğan çocuğun anne ya da babası, evlenen eşler. Ergin olmayan çocuk için veli, kısıtlı için vasi bildirir. Türkiye'de bir yakınınız, noterden verdiğiniz vekâletnameyle bazı işlemleri sizin adınıza takip edebilir; yurt dışında düzenlenen vekâletnamenin Türkiye'de kullanılabilmesi için genellikle temsilcilik onayı gerekir.

Doğum, evlenme ve adres bildirimleri kısa işlemlerdir; temsilciliğin formu ve kısa bir açıklama dilekçesiyle kendiniz yapabilirsiniz. Yazım farkları, geç bildirimler ve iki ülke belgesi arasındaki çelişkiler söz konusuysa, metni bir arzuhalciye düzgün bir Türkçeyle kurdurmak işinizi kolaylaştırır. Türk vatandaşlığından çıkmayı düşünüyorsanız ya da Türkiye'de miras, tapu gibi bir hakkınız bu kayıt farkına bağlıysa avukata danışmanızı tavsiye ederim; o kararın sonuçları dilekçeden çok daha geniştir.

Yurt dışında olmanız destek almanıza engel değil. Bizler durumunuzu telefonla ya da yazılı olarak dinliyor, hangi bildirimin hangi kuruma yapılacağını birlikte netleştiriyor ve dilekçenizi kişiye özel hazırlıyoruz. Ön görüşme ücretsizdir; 0551 837 30 04 numarasından bize ulaşabilirsiniz. Bulunduğunuz ülkeden internetten dilekçe hazırlat seçeneğiyle de bilgilerinizi gönderebilirsiniz.

Yabancı vatandaşlık dilekçesi örnekleri

İlk örnek, Hollanda vatandaşlığını alan ve bunu Türkiye'deki kaydına işletmek isteyen bir Türk vatandaşı içindir. Başkonsolosluğa verilir.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Türk vatandaşlığını korumak istediğimizi açıkça yazdık. Bu tek cümle, dilekçenin bir çıkma talebi gibi okunmasını önler. Yazım farkını da baştan gösterdik.

İkinci örnek, Almanya'da doğan çocuğunun doğumunu 60 günlük süre geçtikten sonra bildiren bir anne içindir.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Gecikmenin sebebini tek cümleyle söyledik, özür dilemekle uğraşmadık. İki ebeveynin bilgisini de yazdık. Kendi durumunuz için kısa bir dilekçe yazımı desteği gerekiyorsa, belgelerinizin fotoğrafını göndermeniz yeterli. Çocuğunuzun kaydı işlendikten sonra Türk pasaportu için pasaport başvuru dilekçesi sayfasına bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular