Asliye Hukuk Mahkemesi Dilekçesi Yazdır: Önce Mahkemeyi Doğru Seçin

Dilekçenin en üstündeki tek satır, yani hangi mahkemeye hitap ettiğiniz, çoğu kişinin en az düşündüğü kısımdır. Oysa o satır yanlışsa altındaki sayfalar ne kadar iyi yazılmış olursa olsun dosyanız aylarca yanlış masada bekleyebilir. Asliye hukuk mahkemesi bu konuda en çok karıştırılan mahkemedir, çünkü "genel" mahkemedir ve insanlar her davanın oraya gittiğini sanır.

Davanız gerçekten asliye hukukun mu?

Asliye hukuk mahkemesi, kanunun başka bir mahkemeye vermediği tüm hukuk davalarına bakar. Yani önce özel mahkemelere bakarsınız; hiçbiri uymuyorsa adres asliye hukuktur. Aşağıdaki tablo en sık karşılaştığım ayrımları gösteriyor.

Kira uyuşmazlıklarında dava değeri ne olursa olsun görev sulh hukuktadır (HMK m.4/1-a). Bu yüzden "tutar yüksek, asliyeye gider" düşüncesi kirada geçerli değildir. Boşanma ya da velayet gibi bir konuda dilekçe yazacaksanız doğru adres aile mahkemesi dilekçesidir; işçilik alacakları için de iş mahkemesi dilekçesi sayfasına bakın.

Küçük ilçelerde "sıfatıyla" yazılan hitap

Her ilçede ayrı aile, iş ya da tüketici mahkemesi kurulmamıştır. Böyle yerlerde bu davalara asliye hukuk mahkemesi bakar ama o özel mahkeme sıfatıyla bakar. Hitap da buna göre yazılır: "… ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NE (Aile Mahkemesi Sıfatıyla)". Bu ek, davanın hangi usule tabi olacağını gösterir. Unutursanız dilekçe reddedilmez ama ilk duruşmada tartışma çıkabilir ve kalem dosyayı yanlış kaydedebilir.

Başlıktaki hitap nasıl yazılır?

Hitap satırı üç bilgi taşır: şehir veya ilçe, mahkeme numarası ve mahkeme türü. Hangisini yazacağınız dilekçenin ne zaman verildiğine bağlıdır.

• Yeni dava açarken: Dosyanın hangi mahkemeye düşeceğini bilemezsiniz. "ANKARA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NE" yazarsınız; tevzi bürosu dosyayı bir mahkemeye dağıtır.
• Açık dosyaya dilekçe verirken: Numarayı mutlaka yazarsınız: "ANKARA 12. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NE" ve hemen altına "DOSYA NO: 20XX/… Esas". Esas numarası olmayan ara dilekçe yanlış dosyaya takılabilir.
• Tek mahkemeli ilçede: Numara yoktur: "[İLÇE ADI] ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NE".

Esas numaranızı bilmiyorsanız e-Devlet ya da UYAP Vatandaş Portal'dan dosyalarınıza bakabilirsiniz. Orada görünmüyorsa mahkeme dosyasını inceleme dilekçesi ile kalemden bilgi alırsınız.

Asliye hukuka verilen dilekçelerde dikkat edilmesi gerekenler

Asliye hukukta davalar kural olarak yazılı yargılama usulüyle görülür. Bu ne demek? Taraflar önce karşılıklı dilekçe verir, sonra duruşmalara geçilir. Her dilekçenin bir süresi vardır ve kaçırılan süre geri gelmez. Kanunda belirlenen süreler kesindir; kaçırılırsa o işlemi yapma hakkı düşer (HMK m.94).

Bir de genişletme yasağı var: Dilekçeler aşaması bittikten sonra iddianızı ya da savunmanızı genişletemezsiniz (HMK m.141). Bu yüzden asliye hukuktaki ilk dilekçeniz sonradan "ekleriz" diye yarım bırakılmamalı. Dava sürerken gelen bilirkişi raporuna nasıl itiraz edileceğini bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi sayfasında ayrıca anlattım.

Açık dosyaya verilen ara dilekçelerin iskeleti

Dava açıldıktan sonra mahkemeye verdiğiniz her dilekçe bir "ara dilekçedir": adres bildirimi, tanık listesi, mazeret, harç dekontunun sunulması, karşı tarafın dilekçesine beyan. Bunların hepsi aynı iskeleti taşır ve kalem onları bu iskelete göre dosyaya bağlar.

1. Numaralı mahkeme adı ve altında esas numarası.
2. Taraflar: kendi adınız ve sıfatınız (davacı ya da davalı), karşı tarafın adı.
3. Tek cümlelik konu: neyi istediğiniz ya da neyi bildirdiğiniz.
4. Kısa açıklama: hangi ara karara ya da hangi duruşmaya cevap verdiğinizi tarihiyle yazın.
5. Sonuç ve istem, tarih, ad soyad ve imza; varsa ek listesi.

Bir ara dilekçeye birden fazla talep sıkıştırmayın. Mazeretinizi bildirirken aynı dilekçede yeni bir delil de sunarsanız, hâkim birini görüp diğerini atlayabilir. Uzun dilekçe, güçlü dilekçe demek değildir; her talep için ayrı ve kısa bir dilekçe daha iyi sonuç verir.

Dilekçe nereye ve nasıl verilir?

Yeni dava dilekçesi adliyedeki tevzi bürosuna (ön büro) verilir. Elden verirken karşı taraf sayısı kadar artı bir nüsha hazırlayın. Harç ve gider avansı aynı anda yatırılır; 2026 yılı için asliye mahkemelerinde başvurma harcı 732 TL'dir. Konusu para olan davalarda buna nispi peşin harç eklenir, konusu parayla ölçülemeyen davalarda ise maktu karar harcı 732 TL'dir.

Açık dosyaya verilecek ara dilekçeler (mazeret, delil, itiraz) yine ön bürodan ya da doğrudan mahkeme kaleminden verilebilir. UYAP Vatandaş Portal'dan e-imza veya mobil imzayla hem dava açabilir hem de açık dosyanıza evrak gönderebilirsiniz; UYAP'ın hizmet sayfasında hangi işlemin hangi imzayla yapıldığı yazıyor. e-Devlet şifresi evrak göndermeye yetmez, yalnızca görüntüleme ve harç ödeme yapılabilir.

Dilekçeyi yanlış mahkemeye verirseniz hak kaybı kural olarak doğmaz; mahkeme görevsizlik kararı verir ve sizin başvurunuz üzerine dosya görevli mahkemeye gönderilir. Bu başvurunun da bir süresi vardır; kararı aldığınızda süreyi kalemden mutlaka sorun. Bu arada geçen zaman ise tamamen sizin kaybınızdır.

Asliye hukukta bir dava ortalama ne kadar sürer?

Adalet İstatistikleri 2025'e göre asliye hukuk mahkemelerinde bir dosyanın ortalama görülme süresi 374 gündür (2024'te 325 gündü). Bu rakam ilk derece içindir; istinaf ve temyiz dahil değildir. Tazminat davalarında ortalama 509 gün, tapu iptali ve tescil davalarında 620 gündür.

Bunlar ortalamadır, garanti değildir. Süreyi uzatan başlıca etkenler: tebligatın yapılamaması, bilirkişi incelemesi ve keşif, tanıkların başka şehirde olması, mahkemenin iş yükü. 2026'da yürürlüğe giren değişiklikle duruşmalar arası süre 3 aydan uzun olamıyor (HMK m.147/3); bu, dosyaların uzun aralarla bekletilmesini sınırlıyor. Kendi dosyanızın Bakanlık hedef süresini UYAP Vatandaş ya da e-Devlet'ten görebilirsiniz.

Kim yazmalı, nereden destek alınır?

Asliye hukuka dilekçeyi davanın tarafı, kanuni temsilcisi ya da vekili verir. Kanun avukat zorunluluğu getirmez; vatandaş kendi davasını kendisi açıp takip edebilir. Ama açık konuşayım: Asliye hukuk davaları genellikle uzun sürer, bilirkişi ve keşif gerektirir, usul hataları telafi edilemez. Tapu iptali, ciddi tazminat ya da çok taraflı bir davayı avukatsız yürütmenizi tavsiye etmem. Dilekçeyi biz hazırlarız, ama dava takibi ve duruşmada temsil avukatlık işidir.

İnsanlar bize çoğu zaman "dilekçe nerede yazdırılır" diye soruyor. Seçenekler belli: adliye önündeki arzuhalciler, avukatlar ve online hizmet veren bizim gibi yazım büroları. Adliyedeki ön büro size harç ve mahkeme konusunda yol gösterir ama dilekçe yazmaz. Bizler dosyanızın hangi mahkemeye ait olduğunu birlikte netleştirip hitabı ve içeriği ona göre hazırlıyoruz. 0551 837 30 04 numarasından bize ulaşabilirsiniz; ön görüşme ücretsizdir.

Asliye hukuk mahkemesi dilekçesi örnekleri

İlk örnek, küçük bir ilçede aile mahkemesi bulunmadığı için asliye hukuk mahkemesine verilen bir dilekçedir. Hitabın nasıl kurulduğuna dikkat edin.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Basit bir adres bildirimi bile önemlidir. Adresinizi bildirmezseniz tebligat eski adresinize yapılır ve bir duruşmayı ya da bir süreyi kaçırabilirsiniz.

İkinci örnek, görülmekte olan bir tapu davasında ön inceleme duruşmasından sonra tanık listesini süresinde veren davacı içindir.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Her tanığın hangi vakıa için dinleneceğini tek cümleyle yazdık. Hâkim, neyi ispat edeceği belli olmayan tanığı dinlemeyebilir. Gider avansını da aynı gün yatırmak, kesin sürenin sırf masraf yüzünden kaçmasını önler.

Elinizdeki durum bu iki örneğe uymuyorsa, örneğin davanızı hangi mahkemede açacağınızdan bile emin değilseniz, önce dava dilekçesinin sunuluş sürecini okuyun; ardından bize yazın. Konuyu birlikte netleştirince dilekçe yazdırmak hem daha hızlı hem daha güvenli olur.

Sık sorulan sorular