Cevap Dilekçesi Yazdır: Aleyhinize Açılan Davaya Süresinde Savunma

Bir gün PTT görevlisi kapınızı çalar ve elinize bir zarf verir: Mahkemenin gönderdiği dava dilekçesi ve davetiye. Kimse dava edilmeyi sevmez; ilk tepki çoğu zaman öfke ya da panik olur. Ama bu zarfı aldığınız an bir süre başlamıştır ve o süre, davanın kaderini çoğu zaman duruşmalardan daha fazla belirler. Bu sayfayı, size dava açılmış ve ne yapacağını düşünen kişi için yazdım.

Zarfı açtınız: ilk yarım saatte yapmanız gerekenler

1. Tebliğ tarihini not edin. Zarfın üzerindeki ya da tebliğ mazbatasındaki tarih süre hesabının başlangıcıdır. Kapıya yapıştırma yoluyla tebliğ edildiyse yapıştırıldığı gün tebliğ günüdür.
2. Mahkemenin adını ve esas numarasını bulun. Bundan sonraki her yazışmada bu ikisini kullanacaksınız.
3. Davetiyede ne yazdığını okuyun. "Yazılı yargılama" mı, "basit yargılama" mı? Süreler bu ayrıma göre değişir.
4. Davacının ne istediğini tek cümleyle yazın. Para mı, tahliye mi, tapu mu? Savunmanız bu talebe karşı kurulacak.

Dava dilekçesinin eklerini zarfta göremiyorsanız e-Devlet ya da UYAP Vatandaş Portal üzerinden dosyanıza girip bakabilirsiniz; e-Devlet şifresiyle görüntüleme yapılabilir.

Cevap süreniz ne kadar?

Basit yargılamada ikinci bir dilekçe hakkınız olmadığı için cevap dilekçesi tek şansınızdır. Tanık adlarını, belge listesini ve bilirkişi talebinizi bu dilekçeye yazmazsanız sonra eklemek çok zorlaşır.

Cevap vermezseniz ne olur?

Süresinde cevap vermeyen davalı, davacının bütün iddialarını inkâr etmiş sayılır (HMK m.128). Bu ilk bakışta zararsız görünür: "İnkâr ettim sayılıyorsam sorun yok." Ama sorun şurada: İnkâr dışında hiçbir savunma yapmamış olursunuz. "Borcu ödedim", "alacak zamanaşımına uğradı", "bu mahkeme yetkili değil" gibi savunmalar inkâr değil, ayrı bir savunmadır. Cevap dilekçesinde söylemezseniz sonradan söylemeniz ya hiç mümkün olmaz ya da karşı tarafın açık rızasına bağlı kalır.

Çünkü dilekçeler aşaması bittikten sonra iddia ve savunma genişletilemez (HMK m.141). Kanunun belirlediği süreler kesindir ve kaçırılan süreyle o işlemi yapma hakkı düşer (HMK m.94). Yani cevap süresini kaçıran davalı, davanın geri kalanını eli kolu bağlı izler.

Cevap dilekçesinde dikkat edilmesi gerekenler: sıralama önemli

Cevap dilekçesi iki katmanlıdır. Önce davanın bu mahkemede, bu şekilde görülüp görülemeyeceğine dair usul itirazları, sonra davacının haklı olup olmadığına dair esas savunmalar gelir. Bu sırayı bozmayın; usul itirazını esasın içine gömerseniz gözden kaçabilir.

Usul itirazları

• Yetki itirazı: Dava sizin yerleşim yerinizden başka bir şehirde açıldıysa ve kanunda kesin yetki kuralı yoksa, yetki itirazını cevap dilekçesinde ve yetkili mahkemeyi göstererek yapmanız gerekir. Sonraya bırakılan yetki itirazı dinlenmez.
• Arabuluculuk şartı: Ticari alacak, kira, işçilik alacağı gibi arabuluculuğun dava şartı olduğu davalarda davacı arabulucuya gitmeden dava açtıysa bunu belirtin.
• Görev: Dava yanlış türde mahkemede açıldıysa, örneğin kira uyuşmazlığı asliye hukukta görülüyorsa, bunu yazın; mahkeme bunu kendiliğinden de inceler ama sizin işaret etmeniz süreci hızlandırır.

Esas savunmalar

• Zamanaşımı: Hâkim zamanaşımını kendiliğinden dikkate almaz. Siz söylemezseniz, alacak zamanaşımına uğramış olsa bile aleyhinize karar çıkabilir.
• Ödeme, takas, ifa: Borcu ödediyseniz dekontlarıyla, karşı taraftan alacağınız varsa takas savunmasıyla birlikte yazın.
• Vakıaların tek tek cevabı: Dava dilekçesindeki her numaralı iddiaya ayrı cevap verin: kabul ettikleriniz, reddettikleriniz ve farklı anlattıklarınız.

Cevap dilekçesi nereye ve nasıl verilir?

Cevap dilekçesi davanın görüldüğü mahkemeye, esas numarası yazılarak verilir. Elden verecekseniz davacı sayısı kadar artı bir nüsha hazırlayın; adliyenin ön bürosu dilekçeyi alır ve size alındı verir. Başka bir şehirde oturuyorsanız kendi şehrinizdeki adliyeye de verebilirsiniz; dilekçe UYAP üzerinden asıl mahkemeye iletilir. e-İmza veya mobil imzanız varsa UYAP Vatandaş Portal'dan gönderebilirsiniz; elektronik gönderimde süre son günün gece yarısında biter (HMK m.445/4).

Cevap dilekçesi için ayrıca harç ödenmez. Ama bilirkişi ya da tanık talebiniz varsa, ilerleyen aşamada bunlar için gider avansı yatırmanız istenebilir.

Cevaptan sonra dava nasıl ilerler, ne kadar sürer?

Yazılı yargılamada cevabınız davacıya tebliğ edilir; davacı 2 hafta içinde cevaba cevap, siz de 2 hafta içinde ikinci cevap verebilirsiniz. Ardından ön inceleme duruşması yapılır; burada uyuşmazlık noktaları belirlenir ve taraflara delillerini sunmaları için 2 haftalık kesin süre verilir (HMK m.137, m.139). Sonra tahkikat, yani tanık, bilirkişi ve keşif aşaması başlar.

Kanunda cevap dilekçesinin kaç günde inceleneceğine dair bir süre yok; cevabınız ön inceleme duruşmasında ele alınır. Davanın toplam süresi için resmî istatistiğe bakmak gerekir: Adalet İstatistikleri 2025'e göre asliye hukuk mahkemelerinde ortalama görülme süresi 374 gün, sulh hukukta 120 gün, iş mahkemesinde 505 gündür. Bunlar ortalamadır, sizin dosyanız için garanti değildir. Duruşmalar arası süre ise 2026'dan itibaren 3 ayı geçemiyor (HMK m.147/3).

Cevap dilekçesini kim yazmalı, kime yazdırabilirsiniz?

Cevap dilekçesini davalı ya da vekili verir. Birden fazla davalı varsa her biri ayrı cevap verebilir veya ortak bir dilekçe imzalayabilir. Davalı küçük ya da kısıtlıysa kanuni temsilcisi, şirketse temsile yetkili kişi imzalar.

Seçenekleriniz şöyle: Dosya basitse, örneğin küçük bir alacak ya da kira farkı söz konusuysa, iyi hazırlanmış bir cevap dilekçesiyle davayı kendiniz takip edebilirsiniz. Dava tapunuzu, işinizi ya da ciddi bir tutarı tehlikeye atıyorsa avukatla çalışmanızı tavsiye ederim; cevabı biz yazabiliriz ama duruşmada tanık sorgulamak ve itirazları zamanında yapmak avukatlık işidir. Boşanma davasına cevap veriyorsanız orada nafaka, velayet ve tazminat talepleri ayrıca konuşulduğu için boşanma davasına cevap dilekçesi sayfasına bakın.

Ön bürolar size süreyi ve nüsha sayısını söyler ama savunmanızı yazmaz. "Bana dava açıldı, dilekçe yazdırmak istiyorum" diye bize ulaşan herkese aynı şeyi söylüyorum: Önce tebliğ tarihini ve dava dilekçesinin fotoğrafını gönderin, kalan günü birlikte hesaplayalım. 0551 837 30 04 numarasından ön görüşme ücretsizdir; savunmanızın hangi noktalarda güçlü olduğunu birlikte netleştirelim.

Cevap dilekçesi örnekleri

İlk örnek, başka bir şehirde aleyhine alacak davası açılan ve borcun bir kısmını zaten ödemiş olan davalı içindir. Yetki itirazı en başta, ödeme savunması sonra geliyor. Davacı tarafın bu tür bir davayı nasıl kurduğunu alacak davası dilekçesi sayfasında görebilirsiniz.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Borcun alındığını kabul ettik çünkü inkâr etmek dekontlarla çelişirdi. Dürüst bir kısmi kabul, hâkimin gözünde savunmanın geri kalanını da güvenilir kılar. Yetki itirazında yetkili mahkemeyi açıkça yazdık; yazmasaydık itiraz dikkate alınmayabilirdi.

İkinci örnek, ihtiyaç nedeniyle tahliye davası açılan kiracı içindir. Kira davaları sulh hukukta basit yargılamayla görülür, yani bütün deliller bu dilekçede olmalı.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Tanıkların adresleriyle birlikte yazıldığına ve tapu kayıtlarının celbinin bu dilekçede istendiğine bakın. Basit yargılamada bunları sonraya bırakma lüksünüz yok. Kiraya verenin bu davayı nasıl açtığını kira tahliye dava dilekçesi sayfasında görebilirsiniz. Kendi davanıza uyarlamak için uygun fiyatlı dilekçe yazdır sayfamızdan bize dosyanızı iletebilirsiniz.

Sık sorulan sorular