Süre Uzatım Dilekçesi Yazdır: Mahkeme Dışındaki Süreler ve Kanunun Kendiliğinden Uzattığı Süreler

Bir belediye yazısı aldınız: "Eksik belgeleri 15 gün içinde tamamlayınız." Ya da arabulucu "toplantıyı bu hafta yapmamız gerekiyor" dedi ama işvereninizden belge bekliyorsunuz. İnsanların çoğu süre uzatımını yalnız mahkemeyle ilişkilendirir. Oysa günlük hayatta karşılaştığımız sürelerin önemli bir kısmı mahkeme dışında işler ve bunların uzatılma kuralları farklıdır.

Bu sayfada iki şeyi anlatıyorum: Mahkeme dışındaki bir süreyi nasıl uzatmaya çalışırsınız ve hangi durumlarda süre zaten kanun gereği uzamıştır, yani dilekçe yazmanıza gerek yoktur. Mahkemedeki kanuni süreleri ek süre talep dilekçesi sayfasında, hâkimin ara kararla verdiği süreleri süre uzatımı dilekçesi sayfasında anlattım.

Önce bakın: Süre zaten uzamış olabilir

Dilekçe yazmadan önce sürenin gerçekten ne zaman bittiğini doğru hesaplayın. Kanun bazı durumlarda süreyi sizin yerinize uzatır. Bunu bilmeyen kişi gereksiz yere uzatım talep eder ya da tam tersine, sürenin bittiğini sanıp hakkından vazgeçer.

Hesaplamada iki kural daha işinize yarar. Gün olarak belirlenen sürelerde ilk gün hesaba katılmaz. Hafta olarak belirlenen süre, son haftada başladığı güne karşılık gelen günde biter (İİK m.19). Örneğin pazartesi tebliğ edilen bir evrakta 2 haftalık süre, iki hafta sonraki pazartesi biter.

İdarenin yazıyla verdiği süreler

Belediye, tapu müdürlüğü, vergi dairesi ya da başka bir kurum, bir başvurunuzdaki eksikliği tamamlamanız için yazıyla süre verebilir: eksik proje, eksik vekâletname, imza onayı, bir başka kurumdan alınacak yazı. Bu süreler çoğunlukla kanunda değil, kurumun kendi işlem kurallarında ya da doğrudan yazıda belirlenir. Uzatılıp uzatılmayacağı da kurumun takdirindedir.

Uzatım isteyecekseniz kurala dikkat edin: Talep, süre dolmadan, yazıyı gönderen birime ve yazının sayısına atıf yapılarak verilmelidir. Gerekçe somut olmalıdır: Hangi belgeyi, hangi kurumdan, hangi tarihte istediniz? Başvurunuzun tarihli çıktısını ekleyin. Bu dilekçe 3071 sayılı Dilekçe Hakkı Kanunu kapsamında bir talep olduğundan kurum en geç 30 gün içinde cevap vermek zorundadır (3071 m.7). Ama sizin süreniz 15 günse bu 30 günü beklemeyin; birimi arayıp talebin işleme alındığını teyit edin.

Yapı ruhsatı başvurusunda eksik belge yazısı aldıysanız hangi belgelerin istendiğini yapı ruhsatı başvuru dilekçesi sayfasında anlattım; uzatım talebinden önce o listeye bakın, belki eksik sandığınız bir belgeyi kısa sürede tamamlayabilirsiniz.

Arabuluculuk ve uzlaştırma süreleri

Zorunlu arabuluculukta arabulucu, görevlendirildiği tarihten itibaren 3 hafta içinde süreci bitirir; zorunlu hâllerde bu süre en fazla 1 hafta uzatılabilir (HUAK m.18/A-9; iş uyuşmazlıklarında 7036 m.3/10). Ticari uyuşmazlıklarda süre 6 hafta, uzatma en fazla 2 haftadır (TTK m.5/A-2). Uzatmaya arabulucu karar verir; ama taraf olarak gerekçenizi yazılı bildirmeniz arabulucunun işini kolaylaştırır.

Bu talebin en sık sebebi, uyuşmazlığın tutarını hesaplamak için gereken belgenin henüz gelmemiş olmasıdır. Örneğin işçilik alacağında bordrolar ya da SGK hizmet dökümü. Talebinizde hangi belgeyi beklediğinizi ve bunun neden anlaşma görüşmesi için gerekli olduğunu yazın. İşçilik alacağında hangi belgelerin gerektiğini işçilik alacağı dilekçesi sayfasında anlattım.

Ceza soruşturmasındaki uzlaştırmada da süreler bellidir. Uzlaştırma teklifine 7 gün içinde cevap verilmezse teklif reddedilmiş sayılır (CMK m.253/4). Uzlaştırmacı işlemleri 30 gün içinde bitirir; uzlaştırma bürosu bu süreyi her seferinde en fazla 20 gün olmak üzere 2 kez uzatabilir (CMK m.253/12). Teklife cevap süresi kısa olduğundan karar vermek için zamana ihtiyacınız varsa bunu süre içinde uzlaştırmacıya bildirin. Uzlaştırma sürecini uzlaştırma talep dilekçesi sayfasında anlattım.

Süre uzatım dilekçesinde dikkat edilmesi gerekenler

Uzatım talebi için internette "dilekçe yaz" diye uzun şablonlar aramanıza gerek yok. Kurumun ya da arabulucunun bakacağı şey beş noktadan ibarettir:

• Süre içinde verin. Bitmiş bir sürenin uzatılmasını istemek mümkün değildir. Son günü beklemeyin.
• Yazıya atıf yapın. Kurumun yazısının tarihini ve sayısını, arabuluculuk büro numarasını ya da uzlaştırma dosya numarasını yazın.
• Gerekçeyi belgeleyin. Bekleyen başvurunun çıktısı, hastalık raporu, kurum yazısı.
• Ne kadar süre istediğinizi yazın. Arabuluculukta kanundaki üst sınırı (1 hafta ya da 2 hafta) aşan bir talep yazmayın.
• Bu arada işinize devam edin. Talebin kabulünü beklerken belgeleri toplamayı bırakmayın; talep reddedilirse elinizde hazır bir dosya olsun.

Uzatım verilmezse elinizdekini sunun

Kurum uzatım talebinizi reddedebilir ya da süre dolana kadar cevap vermeyebilir. Bu durumda yapılacak en doğru şey, süre bitmeden elinizdeki belgeleri sunmak ve eksik kalan belgeyi neden getiremediğinizi aynı dilekçede yazmaktır. Böylece dosyanız "hiç cevap vermedi" diye değil, "eksik bir belge ile süresinde başvurdu" diye değerlendirilir.

Belediye ya da kurum başvurunuzu eksiklik nedeniyle reddederse, çoğu zaman eksik belgeyi tamamlayıp yeniden başvurmanız mümkündür. Ret yazısında bir işlem tesis edilmişse ve bu işlem haklarınızı etkiliyorsa, yazının tebliğinden itibaren dava açma süresi işlemeye başlar. Yeniden başvuru yaparken bu süreyi ayrıca takip edin.

Bu dilekçeyi kim verir, kime yazdırabilirsiniz?

Uzatım talebini, süre kendisine verilen kişi yapar: başvuru sahibi, arabuluculukta taraf, uzlaştırmada şüpheli ya da mağdur. Vekiliniz varsa o verir. Kısıtlı ya da küçük biri adına vasi veya veli başvurur.

Bu dilekçe kısa ve tek talepli bir metindir; avukat gerekmez. Kendiniz yazacaksanız yukarıdaki beş maddeyi izlemeniz yeterli. Dilekçe yazma konusunda içiniz rahat değilse ya da sürenin türünden emin değilseniz destek alın. Seçenekleriniz şunlar: kurumun danışma birimine ya da arabulucuya telefonla danışmak, bir arzuhalciye yazdırmak ya da bizden destek almak. Bizler süre uzatım dilekçenizi elinizdeki yazıya ve sürenin türüne bakarak hazırlıyoruz; önce sürenin zaten uzamış olup olmadığını birlikte kontrol ediyoruz. Arayın: 0551 837 30 04. Ön görüşme ücretsizdir, Türkiye'nin her yerinden online çalışıyoruz.

Nereye verilir, cevap ne zaman gelir?

Kuruma verilecek talep, yazıyı gönderen birime verilir: elden evrak kayıt birimine, kurumun e-başvuru kanalından ya da iadeli taahhütlü postayla. Hangisini seçerseniz seçin, talebin kuruma ulaştığı tarihi gösteren bir kayıt alın. Arabuluculukta talep doğrudan arabulucuya yazılı olarak iletilir; büro numarasını yazmayı unutmayın. Uzlaştırmada uzlaştırmacıya ya da dosyanın bulunduğu uzlaştırma bürosuna bildirilir.

Kurumların genel cevap süresi 3071 m.7'deki 30 gündür. Arabuluculuk ve uzlaştırmada ise süre zaten kısa olduğundan uzatım konusu çoğunlukla birkaç gün içinde netleşir; kanunda bu talebin kaç gün içinde cevaplanacağına dair ayrı bir süre yoktur. Cevap gelmeden süreniz dolacaksa kurumu arayın ve talebinizin akıbetini sorun.

Süre uzatım dilekçesi örnekleri

İlk örnek, belediyeden eksik belge yazısı alan ve istenen belgeyi başka bir kurumdan bekleyen başvuru sahibi içindir.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Dilekçe kurumun yazısına tarih ve sayıyla atıf yapıyor; gecikmenin sizden değil başka bir kurumdan kaynaklandığını belgeyle gösteriyor.

İkinci örnek, işten çıkarıldıktan sonra arabulucuya başvuran ve alacağını hesaplamak için bordroları bekleyen işçi içindir.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Talep kanundaki üst sınırla sınırlı tutulmuş ve somut bir zorunlu hâle dayanıyor. Uzatma talebi, ilk toplantıya katılma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; toplantıya katılamayacaksanız mazeret dilekçesi sayfasında anlattığım gibi ayrıca bildirin. Dilekçeyi son güne bırakmayın; uzatım taleplerinin çoğu, geç kaldığı için değerlendirilemiyor.

Sık sorulan sorular