SGK Şikayet Dilekçesi Yazdır: Bekletilen İşlem ve Sigortasız Çalıştırma İçin İki Ayrı Yol

Şikâyet dilekçesi, insanın en öfkeli olduğu anda yazdığı dilekçedir. Haftalardır sonuçlanmayan bir başvuru, gişede kaba bir cevap ya da yıllarca sigortasız çalıştırıldığınızı fark etmek kolay hazmedilecek şeyler değil. Ama şikâyetin işe yaraması için öfkenin değil, olayın yazılması gerekir. Bu sayfada iki farklı şikâyeti birbirinden ayırarak anlatıyorum.

Kimi şikâyet ediyorsunuz? İki ayrı dilekçe

"SGK şikâyeti" denince iki farklı şey kastedilebilir ve bunların muhatabı, delili ve sonucu birbirinden tamamen farklıdır.

İki konuyu tek dilekçeye koymayın. "İşverenim beni sigortasız çalıştırdı, üstelik SGM'de de kimse ilgilenmedi" diye başlayan bir dilekçe, iki farklı birime gitmesi gerektiği için ikisinde de yavaş ilerler.

Şikâyet, itirazın ya da davanın yerini tutmaz

Bu sayfadaki en önemli uyarı budur. Şikâyet, kurumun işleyişini düzeltmeye ya da denetim başlatmaya yöneliktir; sizin bir hakkınızı korumaya yönelik süreleri durdurmaz.

• Sigortasız çalıştırıldıysanız: Bildirilmeyen çalışmanızı mahkemede ispat etmek için hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıllık süreniz vardır (5510 m.86/9). SGK'ya yaptığınız ihbarın bu süreyi durdurduğuna dair bir hüküm yoktur. İhbarın sonucunu beklerken en eski yılınızın süresi dolabilir. Dava yolunu SGK hizmet tespit dilekçesi sayfasında anlattım.
• Kurum bir kararla talebinizi reddettiyse: Doğru yol şikâyet değil, karara itirazdır. Kurumun kararına itiraz, dava öncesi zorunlu başvuru yerine de geçer; bunu SGK itiraz dilekçesi sayfasında ayrıntılı anlattım.
• Size bir ceza ya da ödeme emri geldiyse: 15 günlük süreler işler. Şikâyet dilekçesi bu süreleri korumaz.

SGK şikayet dilekçesinde dikkat edilmesi gerekenler

Şikâyet dilekçesi için kanunda belirli bir başvuru süresi yok. Yine de olaydan hemen sonra yazmak, tarihleri ve kişileri doğru hatırlamanızı sağlar. İyi bir şikâyet dilekçesinin özellikleri şunlar:

• Somut olay: Hangi gün, hangi birimde, hangi işlem için gittiniz? Size ne söylendi? "Hep böyle yapıyorlar" yerine "12 Mayıs günü, 5 numaralı masada" yazın.
• Önceki başvurunun kimliği: Bekletilen bir işlemden şikâyet ediyorsanız ilk dilekçenizin tarihini ve evrak kayıt numarasını yazın. Bu numara şikâyetin omurgasıdır.
• Ölçülü dil: Hakaret ya da tehdit içeren bir şikâyet, dikkati sizin sorununuzdan uzaklaştırır. Personelin adını biliyorsanız yazın, bilmiyorsanız masa numarası ve saat yeterlidir.
• Ne istediğiniz: İşlemin sonuçlandırılması mı, size yazılı açıklama yapılması mı, personel hakkında inceleme mi? Hepsini isteyebilirsiniz, ama açıkça yazın.
• İhbarda delil: İşvereni bildiriyorsanız, işyerinin adresi, çalışma saatleri, sigortasız çalışan diğer kişilerin sayısı ve varsa banka kayıtlarınız denetimin isabetini artırır.

Nereye verilir: birim müdürü, il müdürlüğü, CİMER

Kurumdan şikâyetinizde basamakları sırayla kullanmanızı tavsiye ederim. Önce işlemi bekleten sosyal güvenlik merkezinin müdürüne yazılı dilekçe verin. Sonuç alamazsanız merkezin bağlı olduğu sosyal güvenlik il müdürlüğüne, oradan da sonuç çıkmazsa SGK Başkanlığına başvurun. Elden verdiğiniz her dilekçenin bir nüshasına evrak kayıt numarası aldırın; posta ile gönderecekseniz iadeli taahhütlü kullanın.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER) de bir seçenektir. CİMER'e yapılan başvuru ilgili kuruma iletilir ve aynı 30 günlük cevap süresi işler. CİMER başvurusunun nasıl yazılacağını CİMER şikâyet dilekçesi sayfasında ayrıca anlattım. Tavsiyem, CİMER'i ilk basamak olarak değil, kurumun kendi kanalından sonuç alamadığınızda kullanmanızdır; CİMER'e yazarken de daha önce kuruma verdiğiniz dilekçelerin tarih ve sayısını mutlaka belirtin.

İşvereni bildiren dilekçeyi ise işyerinin bağlı olduğu sosyal güvenlik il müdürlüğüne verirsiniz. Siz başka bir ilde oturuyorsanız, kendi ilinizdeki müdürlüğe verip işyerinin bulunduğu yerdeki müdürlüğe gönderilmesini isteyebilirsiniz.

Personelin tutumundan şikâyet ederken

Gişede yaşanan bir tartışmayı anlatmak zordur, çünkü çoğu zaman tanık yoktur ve iki tarafın anlatımı farklıdır. Bu yüzden olayı aynı gün, hafızanız tazeyken not alın: saat, masa ya da oda numarası, size söylenen cümle ve yanınızda biri varsa onun adı. Dilekçede bu notları kullanın; sıfat yerine fiil yazın. "Görevli çok kabaydı" yerine "görevli dilekçemi almayı reddetti ve başka bir gün gelmemi söyledi" demek, incelemeyi yapacak kişiye somut bir olay verir. Bir de şunu unutmayın: Dilekçenizin kayda alınmaması başlı başına bir sorundur. Görevli dilekçenizi almazsa, aynı dilekçeyi aynı gün iadeli taahhütlü postayla gönderin; alındı kartı, başvurunuzun tarihini kanıtlar.

Cevap ne zaman gelir, gelmezse ne yaparsınız?

3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun'un 7. maddesine göre kurum, dilekçenize en geç 30 gün içinde gerekçeli cevap vermek zorundadır. İnceleme sürüyorsa bu süre içinde işin hangi aşamada olduğunu bildirir, sonucu ayrıca iletir. Bu süre bir ortalama değil, kanuni üst sınırdır. İşyerinde denetim gerektiren ihbarlarda kurum önce ara cevap verip denetimin sonucunu sonra bildirebilir.

30 gün içinde hiç cevap gelmezse CİMER üzerinden "cevap alamadım" başvurusu yapabilirsiniz. Şikâyetinizin hangi aşamada olduğunu öğrenmek istiyorsanız bilgi edinme başvurusu da bir yoldur; bilgi edinme başvurularına kanuni cevap süresi 15 iş günüdür (4982 m.11). Bunun nasıl yazılacağını bilgi edinme dilekçesi sayfasında anlattım.

İşvereni bildirdiğiniz durumda kurumun olağan adımı işyerinde inceleme yapmaktır. İnceleme sonunda çalışmanız kurumca tespit edilirse, bu kayıt dökümünüze işlenir ve o dönem için ayrıca dava açmanıza gerek kalmayabilir. Tespit yapılamazsa ya da yalnızca bir kısmı tespit edilirse, kalan dönem için dava yolu açıktır. Her iki durumda da sonuç yazısını saklayın; davada delil olarak kullanılabilir.

SGK şikayet dilekçesi örnekleri

İki ayrı yön için iki örnek hazırladım: biri kurumun bekletmesi hakkında, diğeri işverenin sigortasız çalıştırması hakkında.

Örnek 1'i ne zaman kullanırsınız? Bir sosyal güvenlik merkezine verdiğiniz dilekçeye 30 günü aşkın süredir cevap alamadıysanız ve merkezle sözlü görüşmeleriniz de sonuç vermediyse.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Kimseyi suçlamadım; sadece tarihleri, evrak numarasını ve gidip geldiğim günleri yazdım. İl müdürlüğü, bu bilgilerle dosyayı birkaç dakikada bulur. Personelin tutumundan da şikâyetçiyseniz, ayrı bir paragrafta tarih, saat ve masa numarasıyla yazın.

Örnek 2'yi ne zaman kullanırsınız? Bir işyerinde çalışıyorsunuz ya da kısa süre önce ayrıldınız ve işveren sizi hiç bildirmedi ya da gerçekte çalıştığınızdan daha az gün bildiriyor.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Ücretin nasıl ödendiğini ve işyerindeki diğer çalışanların sayısını yazdım. Denetim, bu ayrıntılarla daha hedefli yapılır. Ama bu dilekçeyi verdikten sonra da 5 yıllık dava sürenizi kendiniz takip edin; ihbarın sonucu sizin yerinize dava açmaz.

Kim şikâyet edebilir, kime yazdırabilirsiniz?

Kurumdan şikâyeti, işlemin muhatabı olan herkes yapabilir: sigortalının kendisi, hak sahipleri, vekâletname verilen kişi ya da kısıtlı biri adına vasisi. İşvereni bildiren dilekçeyi ise o işyerinde çalışan ya da çalışmış kişi verir; çalışmanın tespiti onun hakkıdır. İşvereninize karşı ücret ya da sigorta konusunda başka bir kuruma da başvurmak istiyorsanız, bunun yolunu işveren şikâyet dilekçesi sayfasında anlattım.

Seçeneklerinize gelince: Kurumdan şikâyet dilekçesini çoğu kişi kendisi yazabilir; tarihler ve evrak numarası elinizdeyse yukarıdaki örnek size yol gösterir. İşvereni bildiren dilekçede ise dikkatli olmak gerekir, çünkü yazdığınız tarihler ve ücret bilgisi ileride açacağınız bir davada karşınıza çıkabilir. Dava aşamasına geçecekseniz bir avukatla çalışmanızı tavsiye ederim; dilekçeyi biz hazırlarız, duruşma takibi avukatlık işidir.

Bizler şikâyet dilekçenizi, olayı sizden dinleyip öfkeyi değil olguları öne çıkaracak şekilde hazırlıyoruz. Doğru dilekçe yazımı, şikâyetin hangi makama gideceğini ve hangi süreleri ayrıca takip etmeniz gerektiğini de içerir. Durumunuzu anlatmak için 0551 837 30 04 numarasını arayabilirsiniz; ön görüşme ücretsizdir.

Türkiye genelinde online çalışıyoruz. Dilekçe yazdırma hizmetleri arasında karar verirken, size yalnızca metin teslim edilip edilmediğine değil, şikâyetten sonra ne yapmanız gerektiğinin de söylenip söylenmediğine bakın.

Sık sorulan sorular