Memur Ücretsiz İzin Dilekçesi Yazdır: Hangi Fıkra, Ne Kadar Süre?

Özel sektörde "ücretsiz izin" denince işverenle yapılan bir anlaşma akla gelir. Devlet memurunda durum farklıdır: Aylıksız izin ancak kanunun saydığı sebeplerden biri varsa verilir ve her sebebin kendi süresi vardır. Dilekçenizde "ücretsiz izin istiyorum" yazıp bırakırsanız, personel birimi hangi fıkrayı uygulayacağını bilemez ve dilekçe size geri döner. Bu yüzden işe önce doğru fıkrayı bulmakla başlamanızı öneririm.

Önce sebebinizi kanundaki karşılığına oturtun

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 108. maddesi aylıksız izni yedi fıkrada düzenler. Aşağıdaki tablo, dilekçenizde hangi fıkrayı anmanız gerektiğini gösteriyor:

Tablodaki süreler kanunun güncel metninden alındı; maddenin tamamını 657 sayılı Kanun'un mevzuat.gov.tr'deki metninde okuyabilirsiniz. Eşin yurt dışındaki görevine ilişkin bölüm 25/12/2024 tarihli 7537 sayılı Kanun'la genişletildi; eski şablonlarda bu ihtimal yazmaz.

Tablodaki ilk satır ayrıca açıklama ister. Refakat izni 3 ay verilir ve bir katına kadar uzatılabilir (657 m.105). Bu süre dolduğunda yakınınızın bakıma ihtiyacı devam ediyorsa, sağlık kurulu raporuyla 18 aya kadar aylıksız izin isteyebilirsiniz. Burada dilekçenin zamanlaması kritiktir: Refakat izninizin son gününden önce verilmeli ve aylıksız izin, refakatin bittiği günü izleyen günden başlamalıdır. Aksi hâlde arada kalan günler devamsızlık gibi görünür. Raporu da yeni tarihli almanız gerekir; refakat izni için verdiğiniz eski rapor bu aşamada genellikle yetmez.

Aylıksız iznin yanında başka izin türleri de var. Hangi izni isteyeceğinizden emin değilseniz, yıllık, mazeret, hastalık ve refakat izinlerini karşılaştırdığım memur izin dilekçesi sayfasına önce bir göz atın.

Memur ücretsiz izin dilekçesinde dikkat edilmesi gerekenler

Aylıksız izin için kanunda bir başvuru süresi yok; ancak her fıkranın bir başlangıç anı var ve dilekçenizin o ana bağlanması gerekir. En sık gördüğüm hatalar şunlar:

• Fıkrayı yazmamak: "657 sayılı Kanun'un 108/B maddesi uyarınca" gibi bir cümle, dilekçenin hangi masaya gideceğini belirler.
• Başlangıç tarihini boşlukta bırakmak: Doğum sonrası izinde başlangıç, analık izninizin (veya yarı zamanlı çalışmanızın) bittiği günü izleyen gündür. Bu iki tarih arasında bir gün bile boşluk kalırsa o günü nasıl açıklayacağınız sorun olur.
• Süreyi muğlak bırakmak: "24 ay" yerine "gg.aa.yyyy – gg.aa.yyyy tarihleri arasında" yazın. Kurum onayı da bu tarihlere göre yazılır.
• Belgeyi eklememek: Doğum belgesi veya nüfus kayıt örneği, evlat edinme kararı, eşin yurt dışı görev yazısı, refakatte sağlık kurulu raporu. (E) fıkrası için belge gerekmez; ama 5 hizmet yılınızı doldurduğunuzu kurum kendi kayıtlarından kontrol eder.
• Kalan hakkı hesaplamamak: (E) fıkrasındaki 1 yıl, memuriyet boyunca en çok iki parçada kullanılabilir. Daha önce bu izni kullandıysanız kalan sürenizi personel biriminizden yazılı olarak isteyin.

Eşiniz doğum yaptıysa önce kanunun size tanıdığı babalık iznini kullanabilirsiniz; aylıksız izni de doğum tarihinden itibaren isteyebilirsiniz. Analık ve babalık izni ile süt izni gibi ücretli mazeret izinlerinin 2026 sürelerini memur mazeret izni dilekçesi sayfasında ayrıca anlattım; aylıksız izni bu izinlerin bittiği tarihe ekleyerek planlamak en temiz yoldur.

İzin biterken: 10 günlük dönüş kuralı

Aylıksız izinde en büyük risk izin başlarken değil, biterken doğar. 657 m.108/F'ye göre izni gerektiren mazeret ortadan kalkarsa memur 10 gün içinde göreve dönmek zorundadır; dönmeyen memur çekilmiş sayılır. Örneğin refakat ettiğiniz yakınınız iyileşti ya da eşinizin yurt dışı görevi erken bitti; bu durumda izin sürenizin dolmasını beklemeniz sizi korumaz.

Bu yüzden iki şeyi tavsiye ederim:

1. İznin bitiş tarihini telefonunuza ve takviminize kaydedin; izin bitmeden en az birkaç gün önce kurumunuza "göreve başlama" dilekçesi verin.
2. İzni erken bitirmek istiyorsanız bunu da dilekçeyle bildirin ve göreve başladığınız günü tutanakla belgeleyin.

Çekilmiş sayılma işlemi bir kez kurulduğunda geri döndürmek zahmetlidir. Böyle bir durumla karşılaştıysanız, kurumun işlemine karşı neler yapabileceğinizi çekilmiş sayılma riskini anlattığım sayfada bulabilirsiniz.

Dilekçe hangi makama verilir, nasıl sunulur?

Aylıksız izin dilekçesi bağlı olduğunuz birim amirine hitaben yazılır ve kurumun personel biriminde işleme konur. Okulda görevliyseniz okul müdürlüğü, hastanedeyseniz başhekimlik, bir il müdürlüğündeyseniz o müdürlük hitap makamıdır. Atamaya yetkili makam başka bir yerdeyse dilekçeyi yine kendi biriminize verirsiniz; birim bunu üst makama iletir.

• Elden: Tek nüsha yeterli; fotokopisini alıp üzerine evrak kayıt tarihi ve sayısını yazdırın.
• Posta: Doğum sonrası evde olduğunuz için kuruma gidemiyorsanız iadeli taahhütlü posta güvenli bir yoldur; alındı kartını saklayın.
• Kurumun elektronik belge sistemi: Bazı kurumlar dilekçeyi kendi elektronik sistemlerinden kabul eder. Bunu personel biriminize sorun; kabul ediliyorsa sistemin verdiği kayıt numarasını saklayın.

Dilekçeyi yanlış birime verdiyseniz paniğe kapılmayın. 3071 sayılı Kanun'un 5. maddesine göre yanlış makama verilen dilekçe yetkili makama gönderilir ve size bilgi verilir. Yine de bu dolaşım zaman kaybettirir; izin başlangıcına yakın bir tarihte dilekçe veriyorsanız doğru kapıyı ilk seferde bulmak önemlidir.

Aylıksız izin talebi kaç günde sonuçlanır?

Memurun izin talebi için kanunda özel bir karar süresi yok. Genel kural, 3071 sayılı Kanun'un 7. maddesidir: İdare dilekçeye en geç 30 gün içinde gerekçeli cevap vermek zorundadır. Pratikte doğum sonrası izin gibi takvimi belli taleplerde onay çoğu zaman bu süreden önce gelir; ama bu bir garanti değil, kurumun iş yüküne ve onay zincirine göre değişir.

30 gün içinde cevap gelmezse İYUK m.10'a göre isteğiniz reddedilmiş sayılır ve bu sürenin bitiminden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde dava açabilirsiniz. Açık bir ret yazısı aldıysanız 60 gün, yazının tebliğini izleyen günden başlar. Adalet İstatistikleri 2025'e göre idare mahkemelerinde "kamu görevlilerine ilişkin işler" dosyalarının ortalama görülme süresi 160 gündür. Dava aşamasına geçmeyi düşünüyorsanız idare mahkemesi dilekçesi sayfası size yol gösterir.

Bu dilekçeyi kimler verebilir, kime yazdırabilirsiniz?

Aylıksız izni memurun kendisi ister; kimse onun yerine bu talebi yapamaz. Eşlerin ikisi de memursa doğum sonrası aylıksız izni her biri kendi kurumuna ayrı dilekçeyle ister. Aday memurlar ve sözleşmeli personel için kendi statülerine ait düzenlemelerin de kontrol edilmesi gerekir; bu durumda personel biriminize hangi mevzuatın uygulandığını sorun.

Kimden destek alırsınız?

Bu dilekçe kısa bir metindir ve doğru fıkrayı bildiğiniz sürece kendiniz yazabilirsiniz. Kurumunuzun personel birimi de hangi belgeleri eklemeniz gerektiği konusunda yardımcı olur. Fıkra seçiminde tereddüt varsa, izin sonrası dönüş ya da kalan süre hesabı karışıksa bir arzuhalci dilekçe yazımı desteği zaman kazandırır. Talebiniz reddedildi ve dava açmayı düşünüyorsanız o aşamada bir avukatla görüşmenizi öneririm; dava takibi bizim değil, avukatın işidir.

Bizler aylıksız izin dilekçenizi durumunuza göre hazırlıyoruz. Analık izninizin bitiş tarihini, eşinizin görev yazısını ya da hizmet sürenizi bize iletin; tarihleri birlikte hesaplayıp size uyan fıkrayı dilekçeye yerleştirelim. 0551 837 30 04 numarasından bize ulaşabilirsiniz; ön görüşme ücretsizdir ve hizmetimiz Türkiye genelinde online yürür.

Aylıksız izin için iki dilekçe örneği

İlk örnek, eşi doğum yapan erkek memur içindir. Bu durum çok sık atlanır: Pek çok kişi doğum sonrası aylıksız iznin yalnız anneye tanındığını sanır.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Başlangıç tarihi babalık izninizin bittiği günü izleyen gün olmalı. Kanun eşi doğum yapan memur için sürenin doğum tarihinden itibaren işlediğini söylediği için, babalık iznini kullandığınız günler 24 aylık üst sınırın içinde kalır; bitiş tarihini buna göre hesaplayın.

İkinci örnek, hiçbir özel sebep göstermeden ara vermek isteyen ve 5 hizmet yılını doldurmuş memur içindir. Yurt dışında bir eğitim, aile işleri ya da kısa süreli bir dinlenme ihtiyacı bu fıkranın tipik kullanım alanlarıdır.

Bu örnekte şuna dikkat edin: 1 yıllık hakkın tamamını değil bir kısmını kullanıyorsanız, ikinci ve son parçayı ileride kullanabilirsiniz. "Kalan hakkımın işlenmesi" cümlesi, yıllar sonra bu hesabın tartışma konusu olmasını önler. İzin bitmeden göreve başlama dilekçenizi vermeyi unutmayın.

Öğretmenseniz izin takviminiz yaz ve dinlenme tatilleriyle iç içe geçer; aylıksız izni dönem başına denk getirmek işleri kolaylaştırır. Öğretmenlere özgü izin düzenini öğretmen izin dilekçesi sayfasında ayrıca ele aldım. Durumunuza uygun metni hızlıca hazırlamak isterseniz ana sayfadaki dilekçe yazdır bölümünden talebinizi iletebilirsiniz.

Sık sorulan sorular