Memur Mazeret İzni Dilekçesi Yazdır: 2026'da Değişen Süreler ve Doğru Bent

Mazeret izni, memurun hayatındaki büyük olaylara bağlanmış bir izindir: bir çocuğun doğması, evlilik, bir yakının kaybı. Bu izinlerin çoğu amirin takdirine bağlı değildir; şartları oluştuğunda kanundan doğan bir haktır. Yine de dilekçeyi doğru bende dayandırmazsanız, hakkınız olan izin "takdire bağlı 10 günlük" izinden düşülebilir. Bu sayfada önce güncel tabloyu, sonra dilekçede dikkat edilecek noktaları anlatıyorum.

2026'da mazeret izinleri: güncel tablo

7578 sayılı Kanun, 657 sayılı Kanun'un 104. maddesinde önemli değişiklikler yaptı ve değişiklik cetveline göre 1 Mayıs 2026'da yürürlüğe girdi. En önemli değişiklik analık izninin süresinde. Aşağıdaki tablo maddenin güncel hâlini özetliyor:

Değişiklikten önce analık izni toplam 16 haftaydı ve raporla doğumdan önceki 3 haftaya kadar çalışılabiliyordu. Yeni metinde doktor raporuyla doğumdan önceki 2 haftaya kadar çalışılabiliyor. Maddenin güncel metnini mevzuat.gov.tr'deki 657 sayılı Kanun üzerinden okuyabilirsiniz.

Mazeret izni dilekçesinde dikkat edilmesi gerekenler

Kanundan doğan mazeret izinlerinde dilekçenin işi, kuruma "bu hakkı şu bende dayanarak kullanıyorum" demektir. Bunu net yazmazsanız iznin türü belirsiz kalır.

• Bendi yazın: "657 sayılı Kanun'un 104/B maddesi uyarınca babalık izni" gibi açık bir ifade, iznin takdire bağlı 10 günlük haktan düşülmesini önler.
• Olayın tarihini belgeleyin: Doğum raporu, evlilik cüzdanı, ölüm belgesi gibi olayın tarihini gösteren bir belge ekleyin. Kurum bu bilgiye sistemden ulaşabiliyorsa bile eklemek, onayı hızlandırır.
• Başlangıç gününü doğru seçin: Babalık, evlilik ve ölüm izinlerinde olay tarihi ile iznin başladığı tarih arasında büyük bir zaman bırakmamak en güvenlisidir. İzni olaydan çok sonraya ertelemek istiyorsanız bunun mümkün olup olmadığını önceden sorun.
• Yakınlık derecesini kontrol edin: Ölüm izni kanunda sayılan yakınlar içindir: eş, çocuk, kendinizin ya da eşinizin anne, baba ve kardeşi. Örneğin dede, büyükanne ya da amca bu bentte sayılmaz; bunlar için amirin takdirine bağlı mazeret izni istenir.
• Zincirleme izinleri birlikte planlayın: Analık izni, ardından yarı zamanlı çalışma ya da aylıksız izin, ardından süt izni… Bunları tek tek değil, bir takvim olarak düşünün.

En sık gördüğüm hata, doğumdan sonra ne yapacağını bilmeden analık izninin bitmesini beklemektir. Yarı zamanlı çalışma ya da isteğe bağlı aylıksız izin talebi, analık izni biterken verilmelidir. Aylıksız izin seçeneğini memur ücretsiz izin dilekçesi sayfasında anlattım.

Doğum öncesi ve sonrası: izinleri bir takvime dökmek

Doğum yapacak bir memur için mazeret izni tek bir dilekçe değil, birbirini izleyen bir dizi taleptir. Örneğin ilk çocuğunu bekleyen bir memurun önündeki takvim kabaca şöyledir:

1. Doğumdan önceki 8 hafta: Analık izninin doğum öncesi bölümü başlar. Doktor raporuyla doğumdan önceki 2 haftaya kadar çalışmaya devam edebilirsiniz.
2. Doğumdan sonraki 16 hafta: Analık izninin doğum sonrası bölümü.
3. Analık izni bittiğinde bir seçim: Ya ilk doğum için 2 ay yarı zamanlı çalışma, ya isteğe bağlı aylıksız izin (24 aya kadar, m.108/B), ya da doğrudan tam zamanlı göreve dönüş.
4. Göreve döndüğünüzde: Analık izninin bitiminden itibaren hesaplanan süt izni; ilk 6 ay günde 3 saat, ikinci 6 ay günde 1,5 saat.

Bu adımların her biri için kuruma ayrı bir talep iletmeniz gerekebilir. Yarı zamanlı çalışma ya da aylıksız iznin süt izniyle nasıl birleşeceğini personel biriminize önceden sorun; kurumunuzun uygulamasını yazılı olarak öğrenmek, sonradan çıkabilecek maaş ve kadro sorunlarını önler. Doğumdan önce hastalık izni ya da başka bir izin kullanmanız gerekirse, izin türlerinin karşılaştırmasını memur izin dilekçesi sayfasında bulabilirsiniz.

Takvimi yazdıktan sonra kendinize şu soruyu sorun: Bu tarihlerden herhangi biri kayarsa ne olur? Erken ya da geç doğum, doğum öncesi iznin bir kısmının kullanılamaması gibi sonuçlar doğurabilir. Böyle bir durumda kuruma doğum tarihini bildiren kısa bir yazı vererek izninizin yeniden hesaplanmasını isteyin.

Dilekçe nereye ve ne zaman verilir?

Mazeret izni dilekçesi bağlı olduğunuz birim amirine verilir. Kurumunuz elektronik izin sistemi kullanıyorsa talebinizi oradan girin ve belgeyi sisteme yükleyin. Sistem yoksa iki nüsha hazırlayın ve birine kayıt tarihi aldırın.

• Planlanabilen izinler: Analık izni ve evlilik izni gibi tarihi önceden bilinen izinleri birkaç gün, analık izninde ise doğum öncesi iznin başlamasından önce talep edin.
• Ani olaylar: Ölüm ya da erken doğum gibi durumlarda önce amirinize telefonla haber verin, dilekçeyi ilk fırsatta gönderin. Bir yakınınız sizin adınıza imzalı dilekçenizi kuruma ulaştırabilir. Göreve gelemediğiniz günleri sonradan açıklamanız gerekiyorsa memur mazeret dilekçesi sayfasındaki örnekler işinize yarar.
• Öğretmenler: Dilekçeyi okul müdürlüğüne verirsiniz. Öğretmenlere özgü ayrıntılar için öğretmen mazeret dilekçesi sayfasına bakabilirsiniz.

Bir yakınınızın vefatından sonra izin dönüşünde sizi miras işlemleri de bekliyor olabilir. Mirasçılık belgesinin nasıl alınacağını veraset ilamı dilekçesi sayfasında anlattım.

Babalık izni ve yarı zamanlı çalışma için iki örnek

İki örneği, doğumla ilgili en sık sorulan iki talep için hazırladım: eşi doğum yapan memurun babalık izni ve analık izni biten annenin yarı zamanlı çalışma talebi.

Örnek 1'i ne zaman kullanırsınız? Eşiniz doğum yaptıysa ya da yapmak üzereyse ve 10 günlük babalık izninizi kullanmak istiyorsanız.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Bent numarası açıkça yazıldı; bu sayede izin, takdire bağlı mazeret izninizden düşülmez. Eşiniz de memursa, onun analık izni ile sizin babalık izniniz birbirinden bağımsızdır; ikiniz de kendi hakkınızı ayrı dilekçeyle kullanırsınız.

Örnek 2'yi ne zaman kullanırsınız? Analık izniniz bitmek üzereyse ve tam zamanlı çalışmaya dönmeden önce bir süre yarı zamanlı çalışmak istiyorsanız.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Kaçıncı doğum olduğunu açıkça yazın; süre buna göre belirlenir. Çoğul doğum yaptıysanız 1 ay eklenir; çocuğunuz engelli doğduysa süre 12 aydır ve bunu gösteren raporu da eklemeniz gerekir. Yarı zamanlı çalışma bittikten sonra süt izniniz devam ediyorsa onu ayrıca hatırlatın.

Talebiniz ne kadar sürede sonuçlanır?

Kanundan doğan mazeret izinlerinde kurumun "verip vermeme" takdiri yoktur; şartlar oluştuysa izin verilir. Bu nedenle bu izinlerde önemli olan, belgenin eksiksiz olması ve talebin zamanında yapılmasıdır. 657 sayılı Kanun'da bu izinlerin onaylanması için ayrı bir süre bulunmuyor; genel kural, 3071 sayılı Kanun'un 7. maddesindeki 30 gün içinde gerekçeli cevaptır. Elbette doğum ya da ölüm gibi bir olayda 30 gün beklemek anlamsızdır; uygulamada bu izinler çoğu zaman olay tarihine bağlı olarak hemen işlenir. Bu bir garanti değildir, kurumdan kuruma değişir.

Amirin takdirine bağlı 10 günlük mazeret izni ise farklıdır; amir bunu reddedebilir. Reddin size yazılı olarak bildirilmesini isteyin. Talebiniz 30 gün içinde cevapsız kalırsa reddedilmiş sayılır (İYUK m.10).

Bu dilekçeyi kim verir, kime yazdırabilirsiniz?

Mazeret izni dilekçesini izni kullanacak memur verir. Doğum yapan memur hastanedeyse eşi ya da bir yakını imzalı dilekçeyi kuruma ulaştırabilir. Babalık izni eşi doğum yapan erkek memurun, analık izni doğum yapan memurun kendi hakkıdır; biri diğerinin yerine kullanamaz. Kamuda işçi statüsünde çalışıyorsanız izinleriniz iş hukukuna ve toplu sözleşmenize tabidir, bu tablo size doğrudan uygulanmaz.

Destek almanız gereken durumlar

Babalık, evlilik ve ölüm izni dilekçelerini kendiniz yazabilirsiniz; yukarıdaki ilk örnek ve tablo yeterlidir. Analık izni, yarı zamanlı çalışma, aylıksız izin ve süt izni gibi birbirine bağlanan izinlerde ise bir takvim çıkarmak gerekir. Bu takvimi personel biriminizle birlikte hazırlayın; yazılı bir metne dökmekte zorlanırsanız bir arzuhalciden destek alabilirsiniz. Bu konular avukat gerektirmez; yalnızca hakkınız olan bir izin reddedilir ve dava aşamasına geçerseniz avukatla görüşün.

Bizler mazeret izni dilekçenizi ve doğum sonrası izin takviminizi sizin için hazırlıyoruz. Doğum tarihini, kaçıncı doğum olduğunu ve planlarınızı anlatın; hangi izinleri hangi sırayla isteyeceğinizi birlikte netleştirelim. Ana sayfadaki dilekçe yazımı bölümünden talebinizi iletebilir ya da 0551 837 30 04 numarasından bize ulaşabilirsiniz. Ön görüşme ücretsizdir.

Türkiye genelinde online çalışıyoruz. Birden fazla izin talebini aynı anda hazırlatmak isterseniz, ana sayfadaki dilekçe hazırlama bölümünden hepsini tek seferde iletebilirsiniz.

Sık sorulan sorular