Savcılığa Suç Duyurusu Dilekçesi Yazdır: Mağdur Siz Değilken Bir Suçu Bildirmek

Bir gece komşu daireden gelen çığlıkları duyarsınız. Ya da iş yerinizin önünde birinin bir başkasına silah çektiğini görürsünüz. Mağdur siz değilsiniz, olaya karışmak da istemezsiniz; ama sessiz kalmak da içinize sinmez. Kanun burada size bir yol açar: suç duyurusu. Bu sayfayı, bir suçu kendi adına değil, gördüğü ya da öğrendiği için bildirmek isteyenler için yazdım.

Mağdur değilseniz neyi bildirebilirsiniz?

Ceza Muhakemesi Kanunu ihbar ile şikâyeti aynı maddede düzenler (CMK m.158). Fark, kimin bildirdiğindedir. Şikâyet mağdurun "cezalandırılsın" demesidir; ihbar ise suçu öğrenen herhangi bir kişinin bunu savcılığa iletmesidir. Savcı suçu öğrendiği anda, kimden öğrenirse öğrensin, işin gerçeğini araştırmaya başlar (CMK m.160).

Ancak bir istisna var: Kanunun "şikâyete bağlı" saydığı suçlarda, mağdur şikâyet etmedikçe soruşturma yapılamaz (TCK m.73/1). Basit bir itişme, iki komşu arasında hakaret, kapıya yazılan yazı gibi olayları ihbar etmeniz, mağdur istemiyorsa sonuç vermez. Bu suçların listesini ve mağdurun takvimini savcılık şikâyet dilekçesi sayfasında anlattım.

Tanık olarak ihbar edebileceğiniz olaylar daha çok şunlardır:

• Eşe, çocuğa, kardeşe, anne babaya karşı yaralama; silahla yaralama (TCK m.86/3 hâllerinde şikâyet aranmaz)
• Hayata, vücut ya da cinsel dokunulmazlığa yönelik tehdit (m.106/1 ilk cümle)
• Hırsızlık, yağma, dolandırıcılık gibi malvarlığına karşı suçlar
• Gece vakti, zorla ya da tehditle bir eve girilmesi
• Kamu görevlilerinin görevleriyle ilgili suçları

İş yerinde öğrendiğiniz olaylar da bu kapsamdadır. Örneğin çalıştığınız yerde kasadan düzenli para alındığını, bir müşterinin kandırıldığını ya da bir çalışana zorla bir şey imzalatıldığını görebilirsiniz. Bu durumda ihbarda bulunmanızın önünde bir engel yoktur; yalnız işverenin size karşı tutumu konusunda tedirginseniz, ihbarı yapmadan önce elinizdeki belgelerin kopyasını güvenli bir yerde saklayın ve hiçbir belgeyi yetkiniz olmadan iş yerinden çıkarmayın. Gördüğünüzü anlatmanız, belgelerin kendisini savcılığın istemesi için yeterlidir.

Savcılığa suç duyurusu dilekçesinde dikkat edilmesi gerekenler

Suç duyurusu için kanunda bir başvuru süresi yoktur; şikâyete bağlı olmayan suçlarda 6 aylık şikâyet süresi işlemez. Ama gecikme yine de kayıp demektir: tanıkların hafızası zayıflar, kamera kayıtları birkaç gün içinde üzerine kaydedilir. Tanığı olduğunuz bir olayı mümkünse ilk günlerde bildirin.

Gördüğünüzü ve duyduğunuzu ayrı yazın

Tanık ihbarlarında en sık gördüğüm hata, tahminlerin gözlem gibi yazılmasıdır. "Komşum karısını dövüyor" cümlesi yerine şunu yazın: "8 Eylül gecesi saat 23.00 sularında 5 numaralı daireden bir kadının 'bırak beni' diye bağırdığını ve eşyaların yere düştüğünü duydum. Ertesi sabah merdivende komşumun gözünün morardığını gördüm." Savcı, bu iki cümleden kimin ifadesini alacağını ve neyi araştıracağını hemen anlar.

• Kendinizi tanıtın: Adınız, adresiniz ve olayla ilişkiniz (komşu, iş yeri sahibi, yoldan geçen).
• Yer ve zaman: Mümkün olduğunca tarih, saat ve açık adres.
• Kişileri tarif edin: Adını bilmiyorsanız daire numarası, plaka, eşkâl.
• Başka kimler gördü: Varsa diğer tanıkların adı.
• Kayıt nerede: Sokak, dükkân ya da apartman kameraları.

Soyut ya da genel ifadelerle yazılmış ihbarlar, savcılık tarafından soruşturma açılmadan kapatılabilir (CMK m.158/6). Bu riski dolandırıcılık dosyaları üzerinden dolandırıcılık suç duyurusu dilekçesi sayfasında ayrıntılı anlattım; aynı kural her suç duyurusu için geçerlidir.

Savcılığa suç duyurusu dilekçe örnekleri

İki örnek hazırladım. İkisinde de dilekçeyi veren kişi suçun mağduru değil, tanığıdır. Dilekçenin gücü, gözlemlerin tarih ve saatle verilmesinden geliyor.

Örnek 1'i ne zaman kullanırsınız? Komşu dairede bir kadının ya da çocuğun şiddet gördüğünü düşündüren sesler duyduysanız ve iz gördüyseniz. Olay sürüyorsa önce 112'yi arayın; dilekçe sonrası içindir.

Bu örnekte şuna dikkat edin: "Dövüyor" demedim; ne duyduğumu ve ne gördüğümü yazdım. Bu tür olaylarda eşe karşı yaralama şikâyete bağlı değildir; mağdur korkup şikâyet etmese bile savcı araştırabilir. Sizin ihbarınız, belki de mağdurun kendi başına atamadığı ilk adımdır.

Örnek 2'yi ne zaman kullanırsınız? Sokakta, iş yerinizin önünde ya da bir toplu alanda birinin bir başkasını silahla ya da bıçakla tehdit ettiğini gördüyseniz.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Mağdurun kim olduğunu bilmemeniz ihbarı geçersiz kılmaz. Hayata yönelik tehdit şikâyete bağlı olmadığından savcılık mağduru bulup dinlemeye çalışacaktır. Kaydı silmediğinizi yazmanız, kolluğun size ilk gelecek yeri belirler.

İhbar nereye verilir, ihbardan sonra sizi ne bekler?

Suç duyurusu Cumhuriyet Başsavcılığına ya da polis veya jandarmaya yapılır (CMK m.158/1). Valiliğe, kaymakamlığa ya da bir mahkemeye verdiğiniz dilekçe de başsavcılığa gönderilir (m.158/2); ama bu dolaylı yol zaman kaybettirir. Yazılı verebileceğiniz gibi savcılıkta tutanağa geçirilmek üzere sözlü de ihbarda bulunabilirsiniz (m.158/5). Elden verirken tek nüsha yeterlidir. UYAP Vatandaş Portal üzerinden göndermek için e-imza ya da mobil imza gerekir. Yurt dışındaysanız, Türkiye'de takibi gereken suçlar için Türk elçilik ve konsolosluklarına da ihbar yapabilirsiniz (m.158/3).

CİMER'e ya da bir bakanlığa suç ihbarı göndermek yerine doğrudan savcılığa gidin. Yargı mercilerinin görevine giren konulardaki idari dilekçeler incelenmez (3071 s.K. m.6); suç bildiren bir CİMER başvurusu en iyi ihtimalle savcılığa yönlendirilir. CİMER'in hangi işler için doğru kanal olduğunu CİMER dilekçesi sayfasında anlattım.

İhbardan sonra en olası adım, sizin tanık olarak dinlenmenizdir. Polis ya da savcılık sizi arayıp ifadenizi alır. Bu bir suçlama değildir; olayı gördüğünüz gibi anlatırsınız. Kendiniz ya da yakınlarınız için bir tehlike görüyorsanız bunu ifadenizde açıkça söyleyin.

Ne kadar sürer?

Savcılık için kanunda bir karar süresi yok. Adalet İstatistikleri 2025'e göre başsavcılıklarda bir dosya, daimi arama dosyaları hariç, ortalama 155 günde sonuçlanıyor. Adalet Bakanlığı soruşturmalar için de hedef süreler belirliyor; 2019'da açıklanan örneklerde yağma soruşturması için 3 ay, cinsel saldırı soruşturması için 4 ay hedeflenmişti. Bunlar mahkemelere ve savcılıklara konan idari hedeflerdir, sizin için bir hak ya da garanti doğurmaz. İhbar eden olarak dosyanın sonucunun size ayrıca bildirileceğini de beklemeyin; mağdur siz değilseniz, karar çoğu zaman size tebliğ edilmez.

Suç değilse nereye gidersiniz?

Savcılığa gelen dilekçelerin bir kısmı aslında suç değil, bir kurala aykırılık bildirir. Bunları savcılığa vermek hem sizin hem savcılığın vaktini alır, sonunda da "suç oluşturmadığı açık" diye kapanır. Gece boyu süren müzik, iş yerinin gürültüsü için gürültü şikâyet dilekçesi ile belediyeye; ruhsatsız kat, izinsiz yapı için kaçak yapı ihbar dilekçesi ile yine belediyeye başvurmanız daha hızlı sonuç verir. Konu hem bir kural ihlali hem de bir suç içeriyorsa, iki başvuruyu ayrı ayrı yapın.

Bu dilekçeyi kimler verebilir, kime yazdırabilirsiniz?

Suç duyurusunu suçu öğrenen herkes yapabilir: komşu, akraba, çalışan, yoldan geçen. Yaş sınırı ya da vatandaşlık şartı aranmaz; önemli olan bildirdiğiniz olayın somut olmasıdır. Bir şirket ya da dernek adına ihbarda bulunacaksanız, yetkili kişinin imzası gerekir.

Kimden destek alırsınız?

Kısa bir ihbarı kendiniz yazabilir ya da adliyede sözlü olarak tutanağa geçirtebilirsiniz. Ama gözlemleri tahminden ayırmak, tarih ve saatleri doğru sıraya koymak ve iftira riskine düşmeden yazmak dikkat ister. Bu metni bir arzuhalci hazırlar. İhbar ettiğiniz olay nedeniyle kendinizi tehdit altında hissediyorsanız ya da olaya bir şekilde karıştıysanız, bir avukatla görüşmenizi tavsiye ederim.

Bizler suç duyurusu dilekçenizi gördüklerinizi ve duyduklarınızı ayrı tutarak hazırlıyoruz. Dilekçe yazdırmak sizin için yeni bir işse endişelenmeyin; ana sayfadaki dilekçe yazdırmak bölümünde nasıl çalıştığımızı anlattık. Bize 0551 837 30 04 numarasından da ulaşabilirsiniz; önce olayı dinler, bunun bir suç duyurusu mu yoksa başka bir kuruma yapılacak bir başvuru mu olduğunu birlikte netleştiririz. Ön görüşme ücretsizdir.

Bütçeniz konusunda kaygılıysanız, ana sayfadaki uygun fiyatlı dilekçe yazdır açıklamasına bakabilirsiniz. Ücret dosyanın kapsamına göre değişir; kısa bir ihbar dilekçesi için ne ödeyeceğinizi telefonda açıkça söyleriz.

Sık sorulan sorular