Sabıka Kaydı Silme Dilekçesi Yazdır: "Sicilim Temizlensin" Derken Neyi İstiyorsunuz?

"Sabıkam var, silinir mi?" sorusunu genellikle bir kapı kapandığında duyarım. Bir iş başvurusu geri döner, bir meslek odası belge ister, bir ruhsat başvurusunda adli sicil sorulur. O an kişi tek bir şey ister: Bu kayıt artık görünmesin. Ama "sabıka" kanunda geçen bir kelime değil ve altında birbirinden çok farklı durumlar yatıyor. Doğru dilekçeyi yazabilmek için önce sizin kaydınızın hangisi olduğunu bulmamız gerekiyor.

Sabıka dediğimiz şey kanunda ne?

Gündelik dilde "sabıka kaydı" denen şey, 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu'nun düzenlediği adli sicil kaydıdır. Kanun kayıtları iki bölümde tutar: adli sicil ve arşiv. Kesinleşen mahkûmiyet önce adli sicile işlenir. Cezanın infazı tamamlanınca, ceza zamanaşımı dolunca, genel af çıkınca ya da mahkûmiyeti tüm sonuçlarıyla kaldıran şikâyetten vazgeçme veya etkin pişmanlık hâlinde kayıt adli sicilden silinip arşive alınır (m.9/1).

Yani çoğu insanın "sabıkam silinsin" derken kastettiği şey aslında iki aşamalıdır. Birinci aşama, kaydın adli sicil belgesinden çıkıp arşive geçmesidir. İkinci aşama, arşivdeki kaydın da kanundaki süre dolunca tamamen silinmesidir. Bu iki aşamanın tarihleri ve dilekçeleri farklıdır.

HAGB kararı aldıysanız önce şunu bilin

Bana en çok gelen sorulardan biri HAGB ile ilgili. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararları 5352'deki adli sicile değil, CMK m.231/13 uyarınca bunlara mahsus ayrı bir sisteme kaydedilir. Bu kayıtları yalnızca savcı, hâkim ya da mahkeme görebilir. Dolayısıyla HAGB'li bir dosyanız varsa, işverene verdiğiniz adli sicil belgesinde bu dosya görünmez.

İnternette "HAGB kaydı 5 yılda silinir" diye çok şey yazılıyor. Bu konuda açık bir kanun hükmü bulamadım; o yüzden size böyle bir süre söylemiyorum. Kesin olan şu: 5 yıllık denetim süresi sorunsuz geçerse dava düşer. HAGB kaydı için bir silme dilekçesi yazmadan önce bir avukata danışmanızı tavsiye ederim.

İş, meslek, ruhsat: hak yoksunluğu ve mahkemeye başvuru

Bazı mahkûmiyetler yalnızca ceza doğurmaz; Türk Ceza Kanunu dışındaki kanunlarda belli bir hakkı kullanmanızı da engeller. Örneğin bir meslek kanunu, belli suçlardan mahkûm olanların o mesleği yapamayacağını söyleyebilir. Bu engeli kaldırmanın yolu kaydın silinmesini beklemek değil, mahkemeden yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı almaktır (5352 m.13/A).

Bu karar için kanunun aradığı şartlar şunlardır:

• Cezanın infazının tamamlanmasından itibaren 3 yıl geçmiş olmalı (m.13/A-1).
• Bu süre içinde yeni bir suç işlenmemiş olmalı.
• Mahkemede iyi hâl kanaati oluşmalı.
• İnfaz, genel af ve etkin pişmanlık dışında bir nedenle sona erdiyse, hükmün kesinleşmesinden itibaren 5 yıl geçmesi gerekir; bu süre hapis cezasının süresine 3 yıl eklenerek bulunan süreden az olamaz (m.13/A-2).

Talebi hükümlü ya da vekili yapar. Karar veren mahkeme, hükmü veren mahkeme ya da hükümlünün yerleşim yerindeki aynı derecedeki mahkemedir (m.13/A-3). Karara karşı CMK'daki kanun yolları açıktır (m.13/A-5). Yargılamanın masraflarını hükümlü öder (m.13/A-7). Bu kararın arşiv kaydının silinme süresini de kısalttığını unutmayın: Hak yoksunluğu doğuran mahkûmiyetlerde arşiv kaydı, bu karar alınmışsa 15, alınmamışsa 30 yıl sonra silinir. O hesabı arşiv kaydının tamamen silinmesi sayfasında yaptım.

Engelin hangi kanundan doğduğunu dilekçede açıkça yazmanız gerekir. "İşe giremiyorum" yetmez; hangi işe, hangi kanunun hangi hükmü nedeniyle giremediğinizi gösterin. Başvurduğunuz işin kendisi için bir yazı gerekiyorsa iş başvurusu dilekçesi sayfasına da bakabilirsiniz.

Dilekçede dikkat edilmesi gerekenler

Süreler: Arşive alma talebi için bir başvuru süresi yok; koşul oluştuğu an başvurursunuz. Yasaklanmış hakların geri verilmesinde ise yukarıdaki 3 ya da 5 yıllık bekleme süresi dolmadan mahkemeye gitmeyin. Erken başvuru reddedilir.

Doğru makam: Arşive alma ve arşivden silme talepleri Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü'ne yapılır. Yasaklanmış hakların geri verilmesi ise bir mahkeme işidir; Genel Müdürlüğe verilmez. Bu ikisini karıştırmak en sık gördüğüm hatadır.

İyi hâli belgeleyin: Hakların geri verilmesinde mahkeme iyi hâl kanaati arar. Düzenli bir işiniz, sigorta kaydınız, ailenizle yaşadığınız bir yerleşik düzen varsa, bunları gösteren belgeleri ekleyin. Kanun iyi hâlin nasıl ispat edileceğini saymıyor; bu yüzden somut ve güncel belgeler sunmanız önemlidir.

Ceza zamanaşımında: Zamanaşımının dolduğunu kendi hesabınızla değil, infaz savcılığından alacağınız yazıyla gösterin. Zamanaşımı süresinin hesabı cezanın türüne ve miktarına göre değişir ve hata payı yüksektir.

Kim yazmalı, kime yazdırılır?

Arşive alma ve silme taleplerini kaydın sahibi ya da vekili yapar. Bu dilekçeler basittir; kendiniz yazabilirsiniz. Yasaklanmış hakların geri verilmesi ise bir mahkeme başvurusudur; kanun vekille de yapılabileceğini söylüyor. Bu dilekçeyi kendiniz de verebilirsiniz, ama iyi hâlin nasıl gösterileceği ve kanun yolu ihtimali düşünüldüğünde bir avukatla çalışmanızı tavsiye ederim. Arzuhalci olarak biz dilekçe metnini hazırlarız; duruşma ve takip avukatlık işidir.

Seçenekleriniz

Adliyenin ön bürosu hangi mahkemeye başvuracağınızı söyler ama metni yazmaz. İnfaz savcılığı size infaz ya da zamanaşımı yazısını verir. Arzuhalci dilekçeyi yazar. Avukat yazar, verir ve takip eder.

Bizler bu dilekçeyi sizin için hazırlıyoruz. Kaydınızın sorgu çıktısını ve kararınızı gönderin; önce yukarıdaki tablodaki hangi duruma girdiğinizi birlikte bulalım. Sonra o duruma uygun tek bir dilekçe yazalım. Arayıp "bu işi nerede halledebilirim, dilekçe yazdırabileceğim yer neresi" diye soranlara verdiğimiz cevap şu: Türkiye'nin her yerinden online çalışıyoruz, adliyeye gelmeniz gerekmez. Ön görüşme ücretsiz: 0551 837 30 04.

Nereye verilir, ne kadar sürer?

• Arşive alma ve arşivden silme: Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü. e-Devlet'te "Adli Sicil Silme ve Düzeltme Talebi" hizmeti, Devlet Mah. Vekaletler Cad., 06420 Çankaya/Ankara adresine posta ya da adlisicil@adalet.gov.tr adresine e-posta.
• Yasaklanmış hakların geri verilmesi: Hükmü veren mahkeme ya da yerleşim yerinizdeki aynı derecedeki mahkeme. Elden verirken mahkeme sayısı kadar değil, bir nüsha ve kendiniz için bir alındı kopyası yeterlidir. UYAP Vatandaş Portal üzerinden dosyalara evrak göndermek e-imza ya da mobil imza gerektirir; bu talebin portaldan hangi biçimde gönderileceğini mahkeme kaleminden önceden teyit etmenizi öneririm.

Süre konusunda dürüst olayım: Kanunda ne Genel Müdürlüğün ne de mahkemenin bu taleplere kaç günde karar vereceği yazıyor. Genel Müdürlüğe yapılan başvurularda kamu kurumları için genel kural olan 3071 sayılı Kanun'un 7. maddesindeki 30 günlük cevap süresi esas alınır. Mahkeme başvurusunda ise süreyi mahkemenin iş yükü, infaz yazısının dosyada olup olmadığı ve iyi hâl araştırması yapılıp yapılmadığı belirler. Bunlar garanti değildir, iş yüküne göre değişir. Hükmü veren mahkeme bir asliye ceza mahkemesiyse oraya verilecek dilekçelerin genel çerçevesini asliye ceza mahkemesi dilekçesi sayfasında bulabilirsiniz.

İki örnek dilekçe

İlk örnek, bir meslek ya da görev için kanuni engel oluşturan mahkûmiyetinizde, bekleme süresi dolduktan sonra mahkemeye vereceğiniz dilekçe içindir.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Engeli doğuran kanun maddesi ayrıca yazıldı. Mahkeme hangi hakkı geri verdiğini bilmek ister; "haklarımın iadesi" gibi genel bir talep yeterince net değildir.

İkinci örnek, cezası hiç infaz edilmemiş ama ceza zamanaşımı dolmuş biri için. İnfaz savcılığından zamanaşımı yazısını aldıktan sonra Genel Müdürlüğe başvurursunuz.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Zamanaşımı tarihini kendim hesaplamadım, savcılık yazısına bağladım. Genel Müdürlük o yazıyı görmeden işlem yapmaz. Kayıt ceza zamanaşımı ile değil de içerik hatasıyla ilgiliyse, örneğin size ait olmayan bir dosya görünüyorsa, adli sicil düzeltme dilekçesi sayfasına bakın. Kendi durumunuza göre kısa ve net bir dilekçe yazmak için örneği doğrudan kullanmak yerine bize danışmanızı öneririm; köşeli parantezlerin içi her dosyada farklıdır.

Sık sorulan sorular