Mirasın Reddi Dilekçesi Yazdır: Süre Kaçtıysa ya da Borç Sonradan Çıktıysa

Babanızın ölümünün üzerinden bir yıl geçmiş, bir sabah elinize bir bankadan ödeme emri ulaşmış olabilir. İlk düşünce genellikle "Keşke zamanında reddetseydik" olur. Bu tablo kötü görünse de her zaman kaybedilmiş bir durum değildir. Kanun, borca batık bir mirası belirli şartlarla süreye bağlı olmaksızın reddedilmiş sayar. Ancak bu yol kolay değildir ve dilekçesi sıradan bir ret beyanından tamamen farklıdır.

Süre kaçtıysa: hükmen ret ne demek?

Türk Medeni Kanunu'nun 605. maddesinin ikinci fıkrasına göre, ölüm tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli ya da resmen tespit edilmişse, miras reddedilmiş sayılır. Buna uygulamada "hükmen ret" denir. 3 aylık ret süresi bu durumu düzenleyen fıkrada yer almaz; bu yüzden süre geçtikten sonra başvurulan yol budur. Hükmen reddin bir tespit davasıyla ileri sürülmesi ise kanun metninden değil, uygulama ve içtihattan gelir.

Bu davada mahkemenin sorduğu soru şudur: Ölüm günü itibarıyla mirasbırakanın borçları, mal varlığından fazla mıydı ve bu durum açıkça görülüyor muydu? Hesap bugünkü değerlerle değil, ölüm tarihindeki tabloyla yapılır. Bunu gösterecek deliller genellikle şunlardır:

• Mirasbırakan hakkında ölümden önce açılmış icra dosyaları ve varsa aciz belgeleri,
• Banka ve kredi kartı borçlarını gösteren hesap dökümleri,
• Tapu ve araç kayıtları ile bunlar üzerindeki haciz ve ipotekler,
• Vergi ve SGK borç kayıtları.

Süresinde ret ile hükmen ret arasındaki fark

Reddinizi kaybettiren davranışlar: tereke işlerine karışmak

Kanun açık: Tereke işlerine karışan ya da tereke mallarını gizleyen mirasçı mirası reddedemez (TMK m.610). Alacaklılar, ret ya da hükmen ret davasında en çok bu kurala dayanır. En sık gördüğüm riskli davranışlar şunlar:

• Mirasbırakanın banka hesabından para çekmek ya da kartını kullanmak,
• Aracını satmak, kendi adınıza devretmek ya da sürekli kullanmak,
• Kiracısından kira tahsil etmek, alacaklarını toplamak,
• Değerli eşyaları, altını ya da parayı başka bir yere taşımak.

Evi kilitlemek ya da bozulacak bir malı korumak gibi zorunlu koruma işleri ile terekeyi kendi yararınıza kullanmak arasında fark vardır. Ama bu çizgi tartışmalıdır. Tavsiyem şu: Korunması gereken bir mal varsa bunu kendiniz yapmak yerine sulh hâkiminden koruma önlemi isteyin (TMK m.589). Bunun dilekçesini tereke davası dilekçesi sayfasında örnekledim.

Reddin tersi: sizin alacaklılarınızın 6 aylık hakkı

Bir de madalyonun öbür yüzü var. Kendi borçlarını ödeyemeyecek durumdaki bir mirasçı, değerli bir mirası alacaklılarına kaptırmamak için reddederse ne olur? Kanun bu durumda mirasçının alacaklılarına, ret tarihinden itibaren 6 ay içinde reddin iptalini dava etme hakkı tanır (TMK m.617). Yani borçlu biriyseniz ve mal varlığı olan bir mirası reddediyorsanız, bu kararın alacaklılarınız tarafından sorgulanabileceğini bilin.

Mirasın reddi dilekçesinde dikkat edilmesi gerekenler

• Doğru dava, doğru mahkeme: Hükmen ret tespiti çekişmeli bir davadır ve uygulamada asliye hukuk mahkemesinde açılır; sulh mahkemesine verilen basit ret beyanıyla karıştırmayın. Genel usul için asliye hukuk mahkemesi dilekçesi sayfasına bakabilirsiniz.
• Davalılar: Size karşı hak iddia eden tereke alacaklılarını davalı olarak gösterin. Bildiğiniz bütün alacaklıları yazın; dava yalnızca taraf olanlara karşı sonuç doğurur.
• Ölüm tarihine sabitleyin: Borç ve malları ölüm günü itibarıyla gösterin. Sonradan işleyen faiz ya da sonradan düşen ev fiyatı bu hesaba girmez.
• Karışmadığınızı yazın: Tereke mallarını kullanmadığınızı, satmadığınızı ve gizlemediğinizi açıkça belirtin.
• Tedbir: Hakkınızda icra takibi varsa, dava sürerken takibin durdurulması için tedbir isteyebilirsiniz. 2026 yılı için ihtiyati tedbir kararı harcı 1.206,00 TL'dir; mahkeme teminat da isteyebilir.

Nereye verilir, masraf ve süre

Dava dilekçesi, davalı sayısından bir fazla nüsha olarak tevzi bürosuna verilir ya da e-İmza veya mobil imzayla UYAP Vatandaş Portal üzerinden gönderilir. 2026 yılı için asliye mahkemelerinde başvurma harcı 732,00 TL, konusu değerle ölçülemeyen tespit davalarında maktu karar ve ilam harcı 732,00 TL'dir. Gider avansı taraf sayısının 5 katı tebligat ücreti artı 530 TL olarak hesaplanır; örneğin siz ve iki banka, yani 3 taraflı bir davada 1/10/2026'dan sonra 3 × 5 × 300 + 530 = 5.030 TL eder. Bilirkişi ücreti ayrıca istenir. Bu masrafları karşılayamıyorsanız adli yardım dilekçesi ile geçici muafiyet isteyebilirsiniz.

Kanunda bu dava için bir karar süresi yoktur. Adalet İstatistikleri 2025'e göre asliye hukuk mahkemelerinde bir dosyanın ortalama görülme süresi 374 gündür; bilirkişi incelemesi ve alacaklı bankaların cevapları süreyi uzatabilir. Bu bir ortalamadır, garanti değildir. Bu arada ödeme emirlerine itiraz sürelerini kaçırmamak çok önemlidir; takipteki itirazın nasıl yapıldığını icra takibine itiraz dilekçesi sayfasında anlattım.

Karar çıktıktan sonra iş bitmiş sayılmaz. Taraflar karara karşı tebliğden itibaren 2 hafta içinde istinafa gidebilir (HMK m.345); bu süre geçince kararın kesinleştiğini gösteren şerhi mahkemeden isteyin. İcra daireleri ve bankalar genellikle kesinleşmemiş bir kararla işlem yapmaz. Kesinleşme şerhli kararı, hakkınızda açılmış her icra dosyasına ayrı ayrı sunmanız gerekir; dosyalar kendiliğinden haberdar olmaz.

Kimler başvurabilir, kime yazdırabilirsiniz?

Hükmen ret tespitini, mirasbırakanın borcu nedeniyle kendisine başvurulan her mirasçı kendi adına isteyebilir. Kardeşlerinizle birlikte açmanız şart değildir, ama aynı delillerle birlikte açmak masrafı azaltır. Küçük mirasçılar için davayı velisi açar.

Kimden destek alırsınız?

Dürüst olayım: Hükmen ret davasını avukatsız yürütmenizi tavsiye etmem. Bilirkişi raporunun ölüm günü değerlerini doğru alıp almadığını izlemek, bankaların savunmalarına cevap vermek ve icra dosyalarını eşzamanlı yönetmek avukatlık işidir. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre asliye mahkemelerinde dava takibi için asgari ücret 2026'da 45.000 TL'dir.

Dava dilekçesini ve icra dosyalarına verilecek dilekçeleri ise bizler sizin için hazırlayabiliriz; avukatınıza düzenli bir dosya götürmek isteyenler de bize başvuruyor. Ölüm tarihini, gelen ödeme emirlerini ve bildiğiniz borçları iletmeniz yeterli; hangi yolun açık olduğunu birlikte netleştirelim. Bunun için ana sayfadaki dilekçe yazımı bölümünü kullanabilir ya da 0551 837 30 04 numarasından arayabilirsiniz; ön görüşme ücretsizdir.

Mirasın reddi dilekçe örnekleri

Bu iki örnek, ret beyanından sonraki ya da ret süresinin dışında kalan durumlar için. Basit ret beyanının örneklerini kardeş sayfada verdim, burada tekrarlamıyorum.

Örnek 1'i ne zaman kullanırsınız? 3 aylık süre geçtiyse, mirasbırakan ölüm günü açıkça borca batıksa ve siz tereke işlerine karışmadıysanız.

Bu örnekte şuna dikkat edin: 2. maddedeki tablo davanın kalbidir; rakamları ölüm gününe göre yazın. Hakkınızda süren bir takip varsa, takibin durdurulması için tedbir talebini bu dilekçeye ayrı bir paragraf olarak ekleyin. 3. madde süs değildir; alacaklının ilk savunması bu konuda olacaktır.

Örnek 2'yi ne zaman kullanırsınız? Mirası süresinde reddettiniz ya da hükmen ret kararı aldınız, buna rağmen mirasbırakanın borcu için icra dosyasında size işlem yapılıyorsa.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Bu dilekçe bir bildirimdir; icra dairesi talebinizi reddederse ya da maaşınıza veya hesabınıza haciz konulmuşsa, icra mahkemesine şikâyet yoluna gitmeniz gerekebilir. Hesabınızdaki haczin kaldırılması için haciz kaldırma dilekçesi sayfasındaki adımları izleyin. Birden fazla icra dosyanız varsa her birine ayrı dilekçe verin; bu işleri tek seferde toparlamak için dilekçe yazdırma merkezi olarak dosyalarınızı birlikte düzenleyebiliriz.

Sık sorulan sorular