Miras Araştırma Dilekçesi Yazdır: Kabul ya da Ret Kararından Önce Terekeyi Öğrenmek

Bir yakınınız öldüğünde ondan size yalnızca ev ve araba kalmaz; varsa kredi borcu, kefaletler ve vergi borçları da kalır. Mirası kabul ettiğinizde bunların hepsi sizin olur. Bu yüzden ilk iş, mirasın içinde ne olduğunu öğrenmektir. Kanun bunun için birkaç araç verir, ama her birinin süresi kısadır ve çoğu kişi bunları ancak süre geçtikten sonra duyar.

Neden araştırmadan karar vermemelisiniz?

Yasal mirasçının mirası reddetme süresi, ölümü öğrendiği günden itibaren 3 aydır (TMK m.606). Bu süre içinde bir şey yapmazsanız mirası kazanmış sayılırsınız (m.610). Sorun şu ki, 3 ay çoğu zaman bir terekenin borcunu öğrenmeye yetmez: alacaklılar dosyalarını yavaş açar, kefaletler kimsenin aklına gelmez, ödeme emirleri aylar sonra gelir.

İyi haber: Kanun bu açmazı bildiği için bir çözüm koymuştur. Terekenin resmen yazımı yapılırsa, ret süresi yazımın bittiğinin sulh hâkimince size bildirilmesiyle başlar (TMK m.607). Yani doğru dilekçeyi zamanında verirseniz, 3 aylık saat ancak elinize terekenin dökümü geçtikten sonra işlemeye başlar. Araştırma ile ret kararının bağlantısı bu maddededir.

Kendi başınıza yapabileceğiniz ilk sorgular

Dilekçe vermeden önce birkaç bilgiyi kendiniz toplayabilirsiniz. Bunlar mahkemeye vereceğiniz dilekçeyi de güçlendirir:

• Mirasçılar kim? e-Devlet'teki "Veraset İlamı Sorgulama" hizmetinde sulh mahkemelerince verilmiş mirasçılık belgelerini ve belge iptal kararlarını görebilirsiniz. Hiç belge alınmamışsa önce belgeyi çıkarmanız gerekir; noterden ya da sulh hukuktan alınır (TMK m.598). Mahkemeden almak isterseniz veraset ilamı dilekçesi sayfasına bakın.
• Vasiyet var mı? Aynı yerdeki "Vasiyetname Sorgulama" hizmeti, sulh hukuk mahkemelerince açılmış vasiyetnameleri gösterir. Her iki hizmete turkiye.gov.tr üzerinden ulaşırsınız.
• Evdeki evraklar: Kredi sözleşmeleri, kefalet belgeleri, banka ekstreleri, icra tebligatları, vergi ve belediye yazıları. Bunların fotoğrafını çekip bir listede toplayın.

Bu sorgular size bir fikir verir ama tam bir döküm vermez. Mirasbırakanın kimsenin bilmediği bir kefaleti ya da şahsi borcu, ancak alacaklılar çağrıldığında ortaya çıkar. İşte bu noktada mahkemeye dilekçe vermeniz gerekir.

Araştırma sürerken adınıza ödeme emri gelirse

Mirasbırakanın alacaklıları, borcu tahsil etmek için mirasçılara karşı takip başlatabilir. Böyle bir ödeme emri elinize geçtiğinde araştırmanın bitmesini beklemeyin; icra takibindeki süreler miras sürelerinden çok daha kısadır. Ödeme emrine, mirası henüz kabul etmediğinizi ve ret süresinin devam ettiğini belirterek itiraz edebilirsiniz. İtirazın nasıl yazılacağını ve 7 günlük sürenin nasıl hesaplanacağını ödeme emrine itiraz dilekçesi sayfasında anlattım.

Gelen ödeme emri aslında araştırmanız için de bir ipucudur: Hangi alacaklının, hangi tutar için, hangi belgeye dayanarak takip yaptığını gösterir. Bu bilgiyi mahkemeye vereceğiniz dilekçeye mutlaka ekleyin. Aynı alacaklının başka mirasçılara da ödeme emri gönderip göndermediğini kardeşlerinize sorun; çoğu zaman bir mirasçı tebligatı alır, diğerleri haftalar sonra haberdar olur.

Mahkemeden isteyebileceğiniz üç araştırma yolu

Miras araştırması için verilecek dilekçe, aslında aşağıdaki taleplerden biridir. Hepsi mirasbırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine verilir:

Resmî defter, borç ihtimali yüksek terekelerde en güçlü araçtır, çünkü bilinmeyen alacaklıların da ortaya çıkmasını sağlar. Ama süresi kısadır ve bu sürenin kaçırılması sık yaşanır. Terekenin yazımı ve korunması konusunu ayrıca tereke tespit dilekçesi sayfasında ele aldım.

Her mirasçının saati ayrı işler

Ret süresi her mirasçı için kendi öğrenme tarihinden başlar. Ölümü cenaze günü öğrenen kardeşinizle, yurt dışında yaşayıp haberi iki hafta sonra alan kardeşinizin son günleri farklıdır. Bir mirasçı mirası reddederse onun payı diğer mirasçılara ya da onun altsoyuna geçer; ret sonucu mirasçı olan bu kişiler için süre, reddi öğrendikleri tarihte başlar (TMK m.608). Bu yüzden araştırma yaparken kardeşlerinizle bilgi paylaşın; birinin reddi, diğerlerinin önüne beklemedikleri bir borç çıkarabilir.

Miras araştırma dilekçesinde dikkat edilmesi gerekenler

• Talebi adlandırın: "Mirası araştırmak istiyorum" demek yetmez. Terekenin yazımını mı, defter tutulmasını mı, resmî defteri mi istediğinizi açıkça yazın; hâkim hangi maddeye göre işlem yapacağını bilmelidir.
• Bildiğiniz her şeyi listeleyin: Taşınmazların il-ilçe-ada-parsel bilgileri, bildiğiniz banka adları, araç plakası, bilinen alacaklılar. Bu liste yazımı hızlandırır.
• Ölüm tarihini ve mirasçıları yazın: Süre hesabı ve tebligatlar buna göre yapılır.
• Ret hakkınızı saklı tutun: Dilekçeye "mirası kabul etmiş değilim" anlamına gelen bir cümle ekleyin; bu, araştırmanın kabul gibi yorumlanmasını engeller.
• Ekler: Ölüm belgesi, nüfus kayıt örneği, varsa mirasçılık belgesi ve elinizdeki borç evrakının örnekleri.

En sık gördüğüm hata, mirasçının bir bankaya ya da icra dairesine "babamın borcunu öğrenmek istiyorum" diye dilekçe yazıp cevap beklemesi ve bu sırada 3 ayın dolmasıdır. Kurumlara bilgi almak için başvurmak serbesttir, ama ret süresini durdurmaz; süreyi etkileyen tek şey mahkemenin yaptığı yazımdır.

Nasıl verilir, sonuç ne zaman gelir?

Dilekçeyi adliyenin tevzi bürosuna tek nüsha olarak verebilir ya da e-İmza veya mobil imzanız varsa UYAP Vatandaş Portal üzerinden gönderebilirsiniz. 2026 yılı için sulh hukuk mahkemesine başvurma harcı 335,20 TL'dir; resmî defterde ilan ve yazım masrafları ayrıca istenir, tutarını mahkeme belirler. Mirasbırakan başka şehirdeyse oradaki sulh hukuk yetkilidir; başka bir yere verilen dilekçe gönderilir ama bu arada geçen günler 1 aylık süreden yer.

Bu talepler için kanunda bir inceleme süresi yoktur. Adalet İstatistikleri 2025'e göre sulh hukuk mahkemelerinde bir dosyanın ortalama görülme süresi 120 gündür; ancak yazım ve resmî defterde süreyi daha çok terekenin büyüklüğü, ilan süresi ve alacaklıların başvuruları belirler. Bu bir tahmin değil, geçmiş yılın ortalamasıdır.

Yazım sonuçlandığında mahkeme size bildirir. Döküm terekenin borca batık olduğunu gösteriyorsa yol mirasın reddi dilekçesidir. Tereke temizse, mallarınızı kendi adınıza geçirmek için izlenecek adımları miras intikal dilekçesi sayfasında anlattım.

Bu dilekçeyi kimler verebilir, kime yazdırabilirsiniz?

Terekenin yazımını ve defter tutulmasını mirasçılar ve ilgililer isteyebilir (TMK m.589-590); mirasbırakanın alacaklıları da ilgili sayılabilir. Resmî defteri ise mirası reddetme hakkı olan her mirasçı isteyebilir. Küçük veya kısıtlı mirasçı için veli ya da vasi başvurur. Mirasçılardan biri ortada yoksa ya da terekeyi kimse yönetemiyorsa, sulh mahkemesi elbirliği ortaklığına temsilci atayabilir (TMK m.640); gerekli durumlarda kayyım atanması dilekçesi de gündeme gelir.

Kimden destek alırsınız?

Bu talepler çekişmesizdir ve dilekçeyi kendiniz yazabilirsiniz. Adliyedeki ön büro hangi mahkemeye gideceğinizi söyler. Yine de talebin doğru maddeye oturtulması ve ret hakkınızın dilekçede korunması önemlidir; burada bir arzuhalci yeterlidir. Terekede şirket hissesi, yurt dışı varlık ya da yüklü kefaletler varsa, kabul veya ret kararını vermeden önce bir avukata danışmanızı tavsiye ederim.

Bizler miras araştırma dilekçenizi elinizdeki bilgilere göre sizin için hazırlıyoruz. Ölüm tarihini ve bildiğiniz mal ile borçları anlatmanız yeterli; süreleri hesaplayıp hangi talebin size uyduğunu birlikte belirleriz. Bilgilerinizi ana sayfadaki dilekçe yaz bölümünden iletebilir ya da 0551 837 30 04 numarasından bize ulaşabilirsiniz; ön görüşme ücretsizdir.

Miras araştırma dilekçesi örnekleri

Örnek 1'i ne zaman kullanırsınız? Ölümün üzerinden henüz 1 ay geçmediyse ve terekenin dökümünün çıkarılmasını, varsa malların korunmasını istiyorsanız.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Sonuç kısmındaki "yazımın bittiğinin tarafıma bildirilmesi" ibaresi süs değildir; ret süresinin bu bildirimle başlamasını sağlayan TMK m.607 ile bağlantılıdır. "Mirası kabul etmiş değilim" cümlesini de silmeyin.

Örnek 2'yi ne zaman kullanırsınız? Mirasbırakanın borçlu olduğundan güçlü biçimde şüpheleniyorsanız ve bilinmeyen alacaklıların da ilanla çağrılmasını istiyorsanız.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Resmî defter masraflıdır ve süreç uzundur; borç ihtimali zayıfsa Örnek 1 çoğu zaman yeterlidir. Talep tarihinin 1 aylık süre içinde olması şarttır. Diğer mirasçıların da aynı şekilde düşünüp düşünmediğini öğrenmek, sonraki adımda ortak hareket etmenizi kolaylaştırır. Çekişmesiz sulh işlerinde genel başvuru usulünü sulh hukuk mahkemesi dilekçesi sayfasında bulabilirsiniz; tüm miras sürelerini bir arada görmek isterseniz miras dilekçesi sayfasındaki takvime bakın. Belgelerinizi toparlamakta zorlanıyorsanız dilekçe hazırlama hizmeti için bize yazmanız yeterli.

Sık sorulan sorular