Evlat Edinme Dilekçesi Yazdır: Mahkemeye Eksiksiz Bir Dosya Sunun

Eşinizin önceki evliliğinden olan çocuğunu yıllardır büyütüyorsunuz. Okul toplantısına siz gidiyorsunuz, hastanede refakatçi olarak siz kalıyorsunuz. Ama kâğıt üzerinde o çocukla aranızda hiçbir bağ yok. Ya da kimsesiz bir çocuğa koruyucu aile olarak baktınız ve artık kalıcı bir bağ kurmak istiyorsunuz. Evlat edinme bu bağı hukuken kurar. Ama mahkeme bu kararı, dilekçenizdeki cümlelere değil, dosyanızın bütününe bakarak verir.

Hangi evlat edinme sizin durumunuz?

Evlat edinme tek tip bir işlem değildir. Dilekçeyi yazmadan önce durumunuzun hangisi olduğunu netleştirin; çünkü her birinde istenen şartlar ve rızalar farklıdır.

Kanun her tür için evlat edinenin yaşı, evlilik süresi, çocuğa ne kadar süre bakılmış olduğu gibi asgari şartlar koyuyor. Bu şartları bu sayfada rakamla vermiyorum; çünkü 2024'te 7531 sayılı Kanunla Türk Medeni Kanunu'nun soybağı ve evlat edinmeye ilişkin bazı maddeleri değişti ve internetteki birçok örnek hâlâ eski metne göre yazılmış. Güncel şartları Türk Medeni Kanunu'nun güncel metninden kontrol edin ya da dilekçeyi hazırlamadan önce bizimle konuşun; sizin durumunuza uyanı birlikte kontrol edelim.

Rıza meselesi: Dosyanın en çok takıldığı yer

Evlat edinmede en sık sorun çıkan konu rızadır. Genel olarak şu kişilerin rızası ya da görüşü gündeme gelir:

• Biyolojik ana ve baba: Küçüğün evlat edinilmesinde kural olarak ana ve babanın rızası gerekir. Ebeveynin kim olduğu bilinmiyorsa, uzun süredir ortada değilse ya da ayırt etme gücü yoksa kanun rızanın aranmamasına izin verebilir; ama bunu dilekçede gerekçesiyle göstermeniz gerekir.
• Çocuğun kendisi: Ayırt etme gücüne sahip çocuk rıza vermeden evlat edinilemez. Yaşı büyük çocuklarda hâkim çocuğu dinler.
• Eşiniz: Evliyseniz ve tek başınıza evlat edinmek istiyorsanız, eşinizin durumu ayrıca önemlidir.
• Vasi ve vesayet makamı: Çocuk vesayet altındaysa, evlat edinme için vesayet makamından sonra denetim makamının da izni gerekir (TMK m.463). Çocuğa henüz vasi atanmamışsa önce bu adımın tamamlanması gerekebilir; bunu vasi atanması dilekçesi sayfasında anlattım.

Rızası alınmadan yapılan bir evlat edinmenin sonradan nasıl kaldırılabileceğini evlatlık ilişkisinin kaldırılması dilekçesi sayfasında anlattım. O sayfayı okumak, kendi dosyanızda hangi eksiklerden kaçınmanız gerektiğini de gösterir.

Evlat edinme dilekçesinde dikkat edilmesi gerekenler

Süre

Evlat edinme başvurusu için kanunda bir son başvuru süresi yok. Ancak şartların bir kısmı süreye bağlıdır: evliliğin ne kadar sürdüğü, çocuğa ne kadar süredir bakıldığı gibi. Bu sürelerin dolduğu tarihi hesaplayıp başvuruyu ondan sonra yapın; erken yapılan başvuru reddedilir ve yeniden başlamak zorunda kalırsınız.

Dilekçede anlatılması gerekenler

• Evlat edinen ve evlat edinilecek kişinin kimlik bilgileri, yaşları, aradaki yaş farkı,
• Çocukla ne zamandan beri ve nasıl bir arada yaşadığınız; bakım ve eğitimini kimin üstlendiği,
• Biyolojik ebeveynlerin durumu ve rızaları; rıza aranmayacaksa nedeni,
• Gelir, konut ve sağlık durumunuz; çocuğa bakabilecek durumda olduğunuz,
• Çocuğun soyadı ve adı konusunda talebiniz.

Hangi belgeler eklenir?

• Tüm tarafların nüfus kayıt örnekleri ve evlenme kaydı,
• Biyolojik ebeveynlerin rıza beyanları ya da rızanın aranmamasını gerektiren durumu gösteren belgeler (ölüm kaydı, gaiplik kararı gibi),
• Sağlık raporları, gelir belgeleri, adli sicil kayıtları,
• Çocuğun okul kayıtları ve size ait olduğunu gösteren veli belgeleri,
• Koruyucu aile ya da kurum bakımı söz konusuysa ilgili kurum yazıları.

En sık gördüğüm eksik, birlikte yaşamanın ve bakımın belgelenmemesidir. "Yıllardır bakıyorum" cümlesi yetmez; okul veli kayıtları, hastane refakat kayıtları, ortak adres kaydı bunu somut gösterir.

Nereye başvurulur, mahkeme ne yapar?

Evlat edinme Türk Medeni Kanunu'nun aile hukukunu düzenleyen İkinci Kitabında yer aldığı için aile mahkemesinin görevindedir (4787 s.K. m.4). Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi bakar. Hangi yer mahkemesine başvuracağınızı dilekçeyi vermeden önce adliye ön bürosundan teyit edin.

Dilekçeyi ön büroya elden verebilir, e-imza ya da mobil imzanız varsa UYAP Vatandaş Portal üzerinden gönderebilirsiniz. Evlat edinme değerle ölçülemeyen bir talep olduğu için 2026 yılı için masraf kalemleri 732,00 TL başvurma harcı, 732,00 TL maktu karar ve ilam harcı ve gider avansıdır. Sosyal inceleme ve sağlık raporu gibi işlemlerin masrafını mahkeme ayrıca isteyebilir.

Mahkeme dilekçenizi aldıktan sonra genellikle şu adımları izler: tarafları dinler, mahkemedeki sosyal çalışmacı ya da psikologdan aile ve çocuk hakkında sosyal inceleme raporu ister, gerekli kurumlardan bilgi toplar, biyolojik ebeveynlerin rızasını kontrol eder. Sosyal inceleme raporu bu davaların en belirleyici belgesidir; uzmanla görüşmeye hazırlıklı gidin, evinizi olduğu gibi gösterin.

Kaç günde sonuçlanır?

Evlat edinme dosyaları için Adalet Bakanlığı'nın kamuya açıkladığı ayrı bir hedef süre ya da ayrı bir istatistik yok. Adalet İstatistikleri 2025'e göre aile mahkemelerinde bir dosyanın ortalama görülme süresi 204 gündür. Evlat edinmede süreyi belirleyen etkenler şunlardır: sosyal inceleme raporunun ne zaman yazıldığı, biyolojik ebeveynlere ulaşılıp ulaşılamadığı, yurt dışındaki bir ebeveynin rızasının alınması ve kurumlardan gelecek yazılar. Bu rakam bir ortalamadır; tek bir dosya için söz değildir.

Karardan sonra neler değişir?

• Nüfus kaydı: Evlat edinme kararı nüfus kütüğüne işlenir. Evlat edinmenin nüfus müdürlüğüne bildirim süresi 10 gündür (5490 s. Nüfus Hizmetleri Kanunu). Kayıtta bir hata görürseniz düzeltme için ayrıca başvurmanız gerekir.
• Soyadı ve ad: Evlatlığın hangi soyadını taşıyacağı kanundaki kurala göre belirlenir ve bu hüküm 2024 değişikliğinden etkilenen maddeler arasındadır. Soyadı ve ad konusundaki talebinizi dilekçede baştan yazın. Sonradan yapılacak soyadı işlemleri için soyadı değişikliği dilekçesi sayfasına bakabilirsiniz.
• Miras: Evlatlık, evlat edinenin altsoyu gibi mirasçı olur. Veraset ve intikal vergisinde evlatlıklar da füru sayılır; 2026 yılı için füruya düşen miras payında istisna tutarı 2.907.136 TL'dir. Mirasçılık belgesi alırken evlatlık ilişkisinin nasıl gösterileceğini mirasçılık belgesi dilekçesi sayfasında anlattım.
• Memur iseniz: Üç yaşını doldurmamış bir çocuğu evlat edinen memura 8 hafta izin verilir; ayrıca evlat edinmede 24 aya kadar aylıksız izin hakkı vardır (657 s.K. m.104, m.108). İzin talebinin nasıl yazılacağını memur ücretsiz izin dilekçesi sayfasında bulabilirsiniz.

Evlat edinme dilekçesi örnekleri

Örnek 1'i ne zaman kullanırsınız? Eşinizin önceki evliliğinden olan küçük çocuğunu evlat edinmek istiyorsunuz. Çocuk sizinle yaşıyor, diğer biyolojik ebeveyn yıllardır ortada yok ya da rızasını yazılı olarak vermeye hazır.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Rıza resmî bir belgeye dayandırıldı ve eşin talebe katıldığı açıkça yazıldı. Birlikte yaşama süresi, tarihle ve belgeyle gösterildi. Soyadı talebi istem kısmına eklendi; yazmazsanız karardan sonra ayrı bir işlem gerekebilir.

Örnek 2'yi ne zaman kullanırsınız? Küçükken baktığınız ama o dönemde evlat edinemediğiniz bir kişi artık 18 yaşını doldurdu ve kendisi de bu bağın kurulmasını istiyor.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Ergin evlat edinme her yetişkin için açık değildir; kanun belirli şartlar arar. Bu örnekte o şartı, yani küçüklükten beri süren bakımı ve neden o dönemde başvurulamadığını açıkça anlattım. Altsoy bilgisini atlamayın; mahkeme mutlaka sorar.

Kimler başvurabilir, kime yazdırabilirsiniz?

Başvuruyu evlat edinmek isteyen kişi ya da eşler birlikte yapar. Evlat edinilecek çocuk vesayet altındaysa vasinin ve vesayet makamlarının sürece katılması gerekir. Biyolojik ebeveynler başvuruyu yapmaz, rıza verir. Kurum bakımındaki bir çocuk için ise önce ilgili kurumun süreci işler; mahkemeye başvuru o süreçten sonra gelir.

Kimden destek alırsınız?

Seçenekleriniz: Dilekçeyi kendiniz yazmak, bir arzuhalci ya da dilekçe hizmetiyle çalışmak, bir avukatla süreci yürütmek. Adliye ön bürosu dilekçeyi alır ama rıza ve belge eksiğini sizin yerinize düşünmez. Rızanın alınamadığı, biyolojik ebeveynin karşı çıktığı ya da yurt dışında olduğu dosyalarda bir avukatla çalışmanızı tavsiye ederim; tebligat, rıza ve duruşma takibi avukatlık işidir. Rızaların hazır, belgelerin tam olduğu bir eşin çocuğunu evlat edinme dosyasında ise dilekçeyi hazırlatıp süreci kendiniz yürütebilirsiniz.

Bizler evlat edinme dilekçenizi, durumunuza uyan evlat edinme türünü ve gereken rızaları baştan kontrol ederek hazırlıyoruz. "Bunun için dilekçe yazdırmak istiyorum, ama hangi belgeyi nereden alacağımı bilmiyorum" diyorsanız önce sizi dinleriz. 0551 837 30 04 numarasından bize ulaşın; ön görüşme ücretsizdir.

Belgelerinizi telefonla fotoğraflayıp göndermeniz yeterli; online dilekçe hazırlat seçeneğiyle Türkiye'nin her yerinden çalışıyoruz. Evlat edinmeden önce çocukla aranızda biyolojik bir bağ olduğunu düşünüyorsanız, doğru yol evlat edinme değil soybağının kurulması olabilir; bunu soybağı dilekçesi sayfasında anlattım.

Sık sorulan sorular