Aile Konutu Şerhi Kaldırma Dilekçesi Yazdır: Şerh Kendiliğinden Silinmez

Tapu müdürlüğüne evinizi satmaya gittiniz ve görevli size "Bu taşınmazda aile konutu şerhi var, eşinizin rızası gerekiyor" dedi. Belki yıllar önce boşandınız, belki eşiniz vefat etti, belki de o evde artık kimse oturmuyor. Şerhin dayanağı ortadan kalkmış olsa da kayıt tapuda durmaya devam eder; çünkü şerh kendiliğinden silinmez. Silinmesi için birinin bunu istemesi gerekir ve bu sayfa tam olarak o isteği nasıl yazacağınızı anlatıyor.

Önce sebebinizi belirleyin: Şerh neden kalkmalı?

Aile konutu şerhi, Türk Medeni Kanunu'nun 194. maddesine dayanır ve tek bir amaca hizmet eder: Evlilik devam ederken ailenin oturduğu evi, malik eşin tek başına yapacağı satış ve benzeri işlemlere karşı korumak. Bu amaç ortadan kalktığında şerhin de kalkması gerekir. Uygulamada en sık karşılaştığım sebepler şunlardır:

• Boşanma kesinleşti: Artık evlilik yok, dolayısıyla aile konutu da yok. En güçlü sebep budur.
• Şerh lehine olan eş vefat etti: Korunacak eş kalmadığı için şerhin dayanağı düşer.
• Aile o evden taşındı: Eşler evliliği başka bir evde sürdürüyorsa, eski ev aile konutu niteliğini kaybeder. Bunu ispat etmek diğerlerine göre daha zordur.
• Şerh lehine olan eş rıza gösteriyor: Örneğin ev satılıp yeni bir aile evi alınacaksa, eşler anlaşarak şerhi kaldırabilir.

Sebebinizi doğru seçmek, hangi yoldan gideceğinizi de belirler. Elinizde eşinizin rızası varsa iş genellikle tapu müdürlüğünde biter. Rıza yoksa ve eşiniz "ev hâlâ aile konutu" diyorsa, kararı mahkeme verir.

İki yol: Tapu müdürlüğü mü, aile mahkemesi mi?

Tapu müdürlüklerinin kesinleşmiş boşanma kararıyla ya da ölümle şerhi silip silmediği konusunda uygulama yerden yere farklılık gösterebiliyor. Bu yüzden önce müdürlüğe yazılı başvurmanızı, ret yazısı alırsanız mahkemeye gitmenizi öneririm. Yazılı ret, mahkemeye neden geldiğinizi açıklamanızı da kolaylaştırır.

Şerh kaldırma dilekçesinde dikkat edilmesi gerekenler

Bu talep için kanunda bir süre yok; sebep ortaya çıktıktan sonra istediğiniz zaman başvurabilirsiniz. Ama boşanmanın mal rejimi gibi diğer sonuçları için süre işlediğini unutmayın: Boşanmadan doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren 1 yılda zamanaşımına uğrar (TMK m.178). Şerhi kaldırırken aklınızda başka bir alacak ya da talep varsa onu da kaçırmayın; mal rejiminin tasfiyesiyle ilgili ilk adımları mal rejimi dilekçesi sayfasında anlattım.

Dilekçenizde şunlar eksiksiz olmalı:

• Taşınmazın tapu bilgileri: ada, parsel, bağımsız bölüm. Şerhin hangi tarih ve yevmiye numarasıyla konulduğunu tapu kaydından görüp yazarsanız işi hızlandırırsınız.
• Şerh lehine olan eşin kimliği: Dava açacaksanız davalı odur; adresini doğru yazmazsanız tebligat yapılamaz ve dosya bekler.
• Kaldırma sebebi ve belgesi: Kesinleşme şerhli karar, ölüm kaydı ya da yeni evin tapusu, kira sözleşmesi, yerleşim yeri belgesi.
• Tek ve net talep: "Beyanlar hanesindeki aile konutu şerhinin terkinine karar verilmesini" ifadesi yeterlidir.

Dava açarsanız masraf kalemleri (2026)

Şerhin kaldırılması davası konusu parayla ölçülemeyen bir dava olarak görülür. 2026 yılı için asliye mahkemelerinde (aile mahkemesi dahil) başvurma harcı 732,00 TL, maktu karar ve ilam harcı 732,00 TL'dir. Bunlara gider avansı eklenir: Gider avansı tarifesine göre davacı, taraf sayısının 5 katı tebligat ücreti ile diğer işlemler için 530 TL öder. İki taraflı bir davada, 1 Ekim 2026'dan itibaren geçerli 300 TL'lik tebligat ücretiyle bu tutar yaklaşık 3.530 TL eder. Kullanılmayan kısım dava bitince size iade edilir. Gücünüz yetmiyorsa adli yardım dilekçesi ile masraflardan geçici olarak muaf tutulmayı isteyebilirsiniz.

Dilekçe nereye ve nasıl verilir?

Rızaya dayalı başvuruda dilekçe, taşınmazın bulunduğu yerdeki tapu müdürlüğüne verilir. Eşinizle birlikte gidecekseniz dilekçeyi ikiniz imzalayabilirsiniz. Eşiniz gelemiyorsa noterden "aile konutu şerhinin kaldırılmasına muvafakat ediyorum" içerikli bir beyan alıp ekleyin.

Dava yolunda görevli mahkeme aile mahkemesidir. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde bu davalara asliye hukuk mahkemesi bakar (4787 sayılı Kanun m.2). Dilekçeyi adliyedeki ön büroya davalı sayısı kadar nüsha ve bir fazlasıyla elden verebilir ya da e-imzanız veya mobil imzanız varsa UYAP Vatandaş Portal üzerinden gönderebilirsiniz. Hangi yer mahkemesinin yetkili olduğu konusunda dosyanızın özelliklerine göre farklı değerlendirmeler yapılabildiği için, adliye ön bürosuyla ya da bir hukukçuyla teyit etmenizi öneririm. Yanlış yerde açılan davada karşı taraf yetki itirazında bulunursa dosya başka bir mahkemeye gider ve aylarınız kaybolur.

Şerh kaç günde kalkar?

Tapu müdürlüğüne yapılan rızaya dayalı başvuruda bu işe özgü bir süre kanunda yok. Kamu kurumlarına verilen dilekçelerde genel kural, 3071 sayılı Kanun'un 7. maddesindeki 30 günlük cevap süresidir. Eşler birlikte geldiyse terkin çoğu zaman bundan çok daha kısa sürer.

Dava yoluna gittiyseniz tablo değişir. Adalet İstatistikleri 2025'e göre aile mahkemelerinde bir dosyanın ortalama görülme süresi 204 gündür. Bu ortalamaya istinaf aşaması dahil değildir. 2026'dan itibaren hukuk davalarında iki duruşma arası kural olarak 3 aydan uzun olamaz (HMK m.147/3). Bu rakamlar bir tahmin değil, ortalamadır; sizin dosyanızın süresi mahkemenin iş yüküne ve tebligatın ne kadar çabuk yapıldığına bağlıdır.

Aile konutu şerhi kaldırma dilekçe örnekleri

İki örnek hazırladım: biri eşinizin rızasıyla tapu müdürlüğüne, diğeri rıza olmadığında aile mahkemesine. Mahkeme dilekçesini de kısa tuttum, çünkü bu davada tartışma genellikle tek bir soruya iner: Ev hâlâ aile konutu mu?

Örnek 1'i ne zaman kullanırsınız? Evliliğiniz sürüyor, ev satılacak ya da değiştirilecek ve eşiniz şerhin kaldırılmasına razı.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Rıza cümlesi açık olmalı; "itirazım yoktur" gibi yuvarlak ifadeler bazı müdürlüklerde yetersiz bulunabiliyor. Eşiniz gelemeyecekse imzalı dilekçe yerine noter onaylı rıza beyanı ekleyin.

Örnek 2'yi ne zaman kullanırsınız? Boşanma kesinleşmiş, tapu müdürlüğü şerhi tek başınıza kaldırmayı kabul etmemiş ve eski eşiniz de rıza vermiyorsa.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Davalının adresi boşanmadan sonra değişmiş olabilir; e-Devlet ya da nüfus kaydından güncel adresi kontrol edin. Tapu müdürlüğünün ret yazısını mutlaka ekleyin; mahkemeye neden geldiğinizi bu belge anlatır.

Kimler başvurabilir, kime yazdırabilirsiniz?

Şerhin kaldırılmasını isteyen kişi genellikle evin maliki olan eştir. Malik vefat etmişse başvuruyu mirasçıları yapar; evi satın almak isteyen kişi bu başvuruyu kendi adına yapamaz. Şerh lehine olan eş de şerhin artık gereksiz olduğunu düşünüyorsa kendi rızasıyla kaldırılmasını isteyebilir. Vekâletnameyle yakınınız veya avukatınız da başvuruyu yapabilir.

Kimden destek alırsınız?

Rızaya dayalı tapu başvurusunu kendiniz yazabilirsiniz; müdürlük görevlileri eksik belgeyi söyler. Dava yolunda ise iş biraz değişir. Dava dilekçesini bir arzuhalci ya da bizim gibi bir dilekçe hizmeti hazırlayabilir, siz de kendiniz verebilirsiniz; ama karşı taraf itiraz eder, tanık dinlenir ya da konunun aile konutu olup olmadığı tartışılırsa duruşma takibi için bir avukatla çalışmanızı tavsiye ederim. Temsil ve takip avukatlık işidir, biz dilekçeyi yazarız.

Bizler şerh kaldırma dilekçenizi, tapu kaydınıza ve elinizdeki karara bakarak hazırlıyoruz. Önce hangi yolun size uyduğunu birlikte belirleriz, sonra metni yazarız. Bize 0551 837 30 04 numarasından ulaşabilir ya da ana sayfadan dilekçe yazımı talebinizi bırakabilirsiniz; ön görüşme ücretsizdir.

Şerhin hiç konulmaması gerektiğini, yani evin baştan beri aile konutu olmadığını düşünüyorsanız durum farklıdır; şerhin nasıl konulduğunu bilmek size yol gösterir, bunu aile konutu şerhi dilekçesi sayfasında anlattım.

Boşanmayla birlikte evin paylaşımı da gündemdeyse edinilmiş mallara katılma konusuna da bakmanızda fayda var. Şerh kalktıktan sonra evi devredecekseniz tapu devri sayfası işinize yarar. Davayı bize bırakmak isterseniz mahkeme dilekçesi hazırlat seçeneğiyle bilgilerinizi gönderebilirsiniz.

Sık sorulan sorular