Anlaşmalı Boşanma Protokolü Hazırlat: Yarın Kavga Çıkarmayacak Maddeler

Anlaşmalı boşanmada mahkemeye verdiğiniz dilekçe birkaç paragraftır; asıl iş protokoldedir. Çünkü dava bittikten sonra hayatınızı belirleyecek olan dilekçe değil, protokoldeki cümlelerdir: Çocuğunuzu hangi hafta sonu göreceğiniz, nafakanın her yıl ne kadar artacağı, evin tapusunun kime ve ne zaman devredileceği. Muğlak yazılmış bir protokol, boşanmadan sonra yeni bir davanın başlangıcı olur. Bu sayfayı protokolünüzü yazmadan önce, ya da yazdıysanız imzalamadan önce okumanız için hazırladım.

Protokol neden bu kadar önemli?

Türk Medeni Kanunu'nun 166. maddesinin üçüncü fıkrasına göre hâkim, boşanmanın malî sonuçları ve çocukların durumu hakkında tarafların kabul ettiği düzenlemeyi uygun bulmalıdır. Hâkim bu düzenlemede değişiklik yapabilir; taraflar değişikliği kabul ederse boşanmaya karar verilir. Aynı kanunun 184. maddesinin beşinci fıkrası da boşanmanın fer'î sonuçlarına ilişkin anlaşmaların hâkim onaylamadıkça geçerli olmayacağını söyler.

Bu iki kuralın pratik anlamı şudur: Protokol, hâkim onayıyla mahkeme kararının bir parçası olur. Örneğin protokolde yazan nafaka ödenmezse, mahkeme kararına dayanarak doğrudan icra takibi başlatabilirsiniz; bunun yolunu icra dilekçesi sayfasında anlattım. Ama aynı kural tersini de söyler: Protokolde yazmayan bir şeyi, sonradan "zaten anlaşmıştık" diyerek isteyemezsiniz.

Çocuklarla ilgili maddeler

Velayet

Mahkeme boşanma kararında ana ve babanın haklarını ve çocukla kişisel ilişkiyi düzenler (TMK m.182/1). Boşanmada velayet, çocuğun bırakıldığı tarafa aittir (TMK m.336). Protokolde velayetin kime verileceğini her çocuk için ayrı ayrı ve adıyla yazın. "Çocuklar annede kalacak" gibi bir cümle yerine "Müşterek çocuk [Ad], [doğum tarihi] doğumlunun velayeti anneye verilecektir" yazın.

Kişisel ilişki takvimi

Protokolün en çok sorun çıkaran maddesi budur. "Baba çocuğu istediği zaman görebilir" ifadesi iyi niyetlidir ama uygulanamaz; ilk anlaşmazlıkta hiçbir şey ifade etmez. Şunları tek tek yazın:

• Hafta sonu görüşmeleri: hangi haftalar, hangi saatten hangi saate, teslim yeri
• Yarıyıl ve yaz tatili: kaç gün, hangi tarihler arasında
• Dinî bayramlar: hangi bayramın hangi gününde kimde kalacağı
• Doğum günleri ve telefon ya da görüntülü görüşme günleri

Kanun, kişisel ilişki düzenlemesine uyulmazsa velayetin değiştirilebileceğinin kararda ihtar edileceğini söyler (TMK m.182/2). Takvim ne kadar açık yazılırsa, ileride bu ihtarın uygulanması da o kadar kolay olur. Düzenlemeye uyulmadığında atılacak adımları kişisel ilişki kurulması dilekçesi sayfasında anlattım.

İştirak nafakası

Velayeti almayan eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılır (TMK m.182/3). Bu borç çocuk ergin olana kadar, eğitimi devam ediyorsa eğitimi bitene kadar sürer (TMK m.328) ve nafaka her ay peşin ödenir (TMK m.330). Protokolde tutarı, ödeme gününü, ödenecek hesap numarasını ve yıllık artış yöntemini yazın. Hâkim gelecek yıllardaki artışı da karara bağlayabilir (TMK m.176/5). Artış yazılmazsa her yıl artırım davası açmak zorunda kalırsınız; o davanın nasıl açıldığını nafaka artırım dilekçesi sayfasında bulabilirsiniz.

Eşler arasındaki malî maddeler

Yoksulluk nafakası konusunda güncel bir gelişmeyi bilmeniz gerekiyor: Anayasa Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesindeki "süresiz olarak" ibaresini iptal etti. Karar 30 Eylül 2026'da Resmî Gazete'de yayımlandı ve iptal 30 Haziran 2027'de yürürlüğe girecek. O tarihe kadar mevcut metin uygulanıyor. Nafakanın süresini protokolde kendiniz belirlemeyi düşünüyorsanız bu konuyu bir hukukçuyla konuşmanızı öneririm.

Mal rejimi tasfiyesinde eşlerin bağlı olduğu rejimin hükümleri uygulanır ve yasal rejim edinilmiş mallara katılmadır (TMK m.179, m.218 vd.). Protokolde "taraflar mal rejiminin tasfiyesinden doğan tüm taleplerinden karşılıklı olarak feragat eder" cümlesi kurulacaksa, bunun sizi neyden vazgeçirdiğini iyi hesaplayın. Ev, araç, birikim, şirket payı varsa önce edinilmiş mallara katılma konusunu okuyun.

Ev protokolde kime kalıyorsa, devrin nasıl yapılacağını da yazın. Tapuda aile konutu şerhi varsa önce onun kaldırılması gerekebilir; bunu aile konutu şerhi kaldırma sayfasında anlattım.

Protokolde dikkat edilmesi gerekenler

Protokolün kendisi için kanunda bir süre yok; ama evliliğin en az bir yıl sürmüş olması şartı anlaşmalı boşanmanın ön koşuludur (TMK m.166/3). Protokolde yer almayan konular için dikkat etmeniz gereken bir süre daha var: Boşanmadan doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren 1 yılda zamanaşımına uğrar (TMK m.178). Yani "bunu sonra hallederiz" dediğiniz bir talep için zamanınız sınırlıdır.

Uygulanabilir bir protokol için kurallarım şunlar:

• Her madde tek bir konuyu düzenlesin ve numaralı olsun.
• Tutar, tarih, plaka, ada-parsel gibi bilgileri rakamla ve açıkça yazın.
• "Makul", "uygun bir zamanda", "gerektiğinde" gibi kelimelerden kaçının.
• Her sayfayı iki eş de imzalasın; son sayfaya tarih atın.
• Dava dilekçesindeki taleplerle protokol çelişmesin.

Protokol nereye verilir, ne zaman onaylanır?

Protokol ayrı bir başvuruyla verilmez; anlaşmalı boşanma dava dilekçesinin ekidir ve dilekçeyle birlikte aile mahkemesine (olmayan yerde asliye hukuk mahkemesine) sunulur. Açılmış bir çekişmeli davada ise kabul beyanıyla birlikte dosyaya eklenir. Dilekçenin sunuluşunu, masrafları ve duruşmadan kesinleşmeye kadar olan adımları anlaşmalı boşanma dava dilekçesi sayfasında anlattım.

Protokol, duruşmada hâkim tarafları bizzat dinledikten sonra onaylanır. Ayrı bir inceleme süresi yoktur; davanın süresiyle birlikte ilerler. Adalet İstatistikleri 2025'e göre boşanma davalarında bir dosyanın ortalama görülme süresi 160 gündür; bu ortalama çekişmeli davaları da içerir ve sizin dosyanız için bir tahmin değildir. Protokol değişiklik gerektirmeden kabul edilirse, karar genellikle ilk duruşmada verilir.

Anlaşmalı boşanma protokolü örnekleri

Aşağıdaki örnekleri kısa tuttum ki iskeleti görebilesiniz. Sizin protokolünüz, kendi durumunuza göre daha fazla madde içerecektir.

Örnek 1'i ne zaman kullanırsınız? Ergin olmayan bir çocuğunuz varsa ve velayet, kişisel ilişki ve nafaka konusunda anlaştıysanız.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Artış yöntemi olarak hangi endeksi seçeceğinize birlikte karar verin; önemli olan endeksin adının açıkça yazılmasıdır. Kişisel ilişki takvimi, teslim yeri dahil, tartışmaya yer bırakmayacak açıklıkta olmalı.

Örnek 2'yi ne zaman kullanırsınız? Çocuğunuz yoksa, evlilik içinde bir ev ve araç edinildiyse ve malları paylaştırarak her türlü talepten karşılıklı vazgeçmek istiyorsanız.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Tapu devri için bir son tarih yazmak, karşı tarafın devri geciktirmesini önler. Kredi borcunun kime ait olacağını yazmazsanız, bankaya karşı borç kimin adınaysa onda kalır. Ziynet konusunda gerçekte ne olduysa onu yazın; bu konudaki uyuşmazlıkları ziynet alacağı dilekçesi sayfasında anlattım. Devir aşamasında tapuda yapılacak işlemler için tapu devri dilekçesi sayfasına bakabilirsiniz.

Protokolü kimler hazırlar, kime hazırlatabilirsiniz?

Protokolün tarafları eşlerin kendisidir; imza da onlara aittir. Metni kendiniz yazabilirsiniz, bir dilekçe hizmetine hazırlatabilirsiniz ya da bir avukatla çalışabilirsiniz. Hangisini seçerseniz seçin, duruşmada hâkim protokolü size okuyup kabul edip etmediğinizi soracaktır; bu yüzden her maddeyi anlamış olmanız gerekir.

Kimden destek alırsınız?

Çocuğunuz yoksa ve paylaşılacak ciddi bir mal yoksa, protokolü kendiniz yazmanız mümkündür. Çocuk, ev, kredi ya da araç işin içindeyse metnin dili önem kazanır ve bir arzuhalci ya da bizim gibi bir dilekçe hizmeti burada iş görür. Şirket payları, birden fazla taşınmaz, yurt dışındaki mallar veya yurt dışında yaşayacak bir çocuk söz konusuysa dürüst tavsiyem bir avukatla çalışmanızdır; bu konularda yapılan hata sonradan düzeltilemez.

Bizler protokolünüzü, anlaştığınız konuları dinleyip uygulanabilir maddelere çevirerek hazırlıyoruz; dava dilekçesiyle uyumlu olmasını da biz kontrol ederiz. Durumunuzu anlatın, hangi maddelerin eksik kaldığını birlikte görelim. 0551 837 30 04 numarasından bize ulaşabilir ya da ana sayfadan dilekçe yazdırmak için talep bırakabilirsiniz; ön görüşme ücretsizdir.

Protokolden önce eşinizle konuşacağınız konuların bir listesini çıkarmak bile işin yarısını halleder. Bu listeyi birlikte yapmak, ardından metni ve dava dilekçesini bize bırakmak isterseniz dilekçe yazma hizmetimizden yararlanabilirsiniz.

Sık sorulan sorular