Mal Rejimi Dilekçesi Yazdır: Evlilik Bitince Mallar Hangi Sırayla Hesaplanır?

Mal rejimi, evlilik boyunca eşlerin mallarının hangi kurala göre yönetileceğini ve evlilik bittiğinde nasıl hesaplaşılacağını belirleyen düzendir. Evlilik iki yolla biter: boşanmayla ya da eşlerden birinin ölümüyle. İki durumda da mal rejimi tasfiye edilir. Tasfiyede eşlerin bağlı olduğu rejimin hükümleri uygulanır (TMK m.179). Bu sayfada, çoğu kişinin gözden kaçırdığı ikinci duruma, yani ölümle sona eren evliliğe ağırlık veriyorum.

Önce şunu bilin: Mal rejimi mirastan önce gelir

Eşini kaybeden biri genellikle doğrudan mirası düşünür: "Evin ne kadarı bana kalır?" Oysa hesap iki aşamalıdır. Önce mal rejimi tasfiye edilir ve sağ kalan eşin ya da ölen eşin katılma alacağı bulunur. Ölen eşin terekesi ancak bu hesaptan sonra belli olur. Miras paylaşımı ise bu terekeye göre yapılır.

Basit bir örnekle anlatayım. Örneğin evlilik içinde alınan daire ölen kocanın adına kayıtlı olsun. Sağ kalan eş, mal rejimi tasfiyesinde bu daire üzerinden bir katılma alacağı isteyebilir. Bu alacak mirastan gelen bir hak değildir; eşin kendi alacağıdır. Ödendikten sonra kalan değer, sağ kalan eş de dahil olmak üzere mirasçılar arasında paylaşılır. Yani sağ kalan eş aynı malla iki ayrı sıfatla ilgilenir: önce alacaklı eş, sonra mirasçı.

Boşanmada tablo farklıdır; orada mirasçı yoktur, iki eş karşı karşıyadır. Boşanmada hangi malın hangi davayla istendiğini mal paylaşımı dilekçesi sayfasında tablo hâlinde gösterdim. Katılma alacağının artık değer üzerinden nasıl hesaplandığını ise edinilmiş mallara katılma dilekçesi sayfasında anlattım; aynı hesap ölümle sona ermede de kullanılır.

Dilekçeden önce: Hangi mal rejimine tabisiniz?

Mal rejimi dilekçesi yazdır diyen her okura ilk sorduğum soru şudur: "Evlenirken ya da evlilik sırasında noterde bir mal rejimi sözleşmesi yaptınız mı?" Cevap hayırsa, yasal rejime tabisiniz. Yasal rejim edinilmiş mallara katılmadır (TMK m.218 vd.). Türkiye'deki evliliklerin büyük çoğunluğu bu rejimdedir ve dilekçeler de bu rejime göre yazılır.

Eşler noterde başka bir rejim seçmişse tablo değişir. Örneğin mal ayrılığı seçilmişse her eşin kendi adına edindiği mal kendisinde kalır ve kural olarak katılma alacağı doğmaz. Bu durumda dilekçe "katılma alacağı" üzerine değil, varsa ortak mülkiyet ya da katkı iddiası üzerine kurulur. Bu yüzden sözleşmenin bir örneğini noterden almadan dilekçeye başlamayın.

Son satırın önemi şudur: Uzun evliliklerde bir malın evlilikten önce mi, evlilik içinde mi, hangi parayla edinildiği tartışılır. Tapu tarihi, kredi sözleşmesi ve ödeme dekontları burada en güçlü delildir. Evlilikten önce edinilen ya da miras ve bağışla gelen mallar kişisel mal sayılır ve katılma hesabına girmez.

Eş öldüğünde kim, kimden, ne ister?

Ölümle sona eren evlilikte taraflar artık iki eş değildir. Bir yanda sağ kalan eş, diğer yanda ölen eşin mirasçıları vardır. Hangi tarafın alacaklı olduğu, malların kimin adına kayıtlı olduğuna bağlıdır.

Mallar ölen eşin adınaysa

Sağ kalan eş, ölen eşin edinilmiş mallarındaki artık değerden katılma alacağını ister. Davayı ölen eşin bütün mirasçılarına karşı açar. Mirasçılardan birinin bile davada gösterilmemesi, dosyanın uzamasına yol açar. Bu yüzden önce mirasçılık belgesi alınmalıdır; belgenin nasıl isteneceğini mirasçılık belgesi dilekçesi sayfasında anlattım.

Mallar sağ kalan eşin adınaysa

Bu kez hesap ters döner. Ölen eşin katılma alacağı mirasçılarına geçer. Örneğin evlilik içinde alınan ev sağ kalan annenin adına kayıtlıysa, ölen babanın çocukları babalarının bu ev üzerindeki katılma alacağını annelerinden isteyebilir. Bu durum aileyi zor bir konuma sokar; yine de bilinmesi gerekir, çünkü ileride miras paylaşımında sürpriz yaratır.

Mal rejimi tasfiye edildikten sonra kalan terekenin mirasçılar arasında nasıl bölüşüleceğini miras paylaşımı dilekçesi sayfasında ele aldım. Burada yalnızca sırayı akılda tutun: önce mal rejimi, sonra miras.

Mal rejimi dilekçesinde dikkat edilmesi gerekenler

• Süre: Mal rejiminin tasfiyesinden doğan alacak için TMK'da açık bir zamanaşımı süresi yok. Yargıtay içtihadına göre katılma alacağında 10 yıllık süre uygulanır ve boşanmada süre boşanma kararının kesinleşmesinden başlar. Bu bilgi kanun hükmü değil, yargı kararına dayanır. Ölümle sona ermede başlangıç anı için kanunda açık bir hüküm bulunmuyor; bu yüzden ölümden sonra işi uzatmamanızı tavsiye ederim.
• Boşanmanın öteki sonuçlarıyla karıştırmayın: Evliliğin boşanmayla sona ermesinden doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren 1 yılda zamanaşımına uğrar (TMK m.178). Mal rejimi alacağı için ise yukarıdaki içtihat uygulanır. Bu ayrımı bilmeyen kişi ya gereksiz yere panik yapar ya da tazminat gibi bir talebi kaçırır.
• Malları tek tek sayın: "Ölen eşin bütün mallarından payımı istiyorum" yazmayın. Her taşınmazı ada-parsel numarasıyla, her aracı plakasıyla, her hesabı banka adıyla yazın.
• Kişisel malları ayırın: Evlilikten önce sahip olunan ve miras ya da bağışla gelen malları dilekçede ayrıca belirtin; bunlar hesaba girmez.
• Ekler: Mirasçılık belgesi, nüfus kayıt örneği, ölüm belgesi (ölüm hâlinde), varsa mal rejimi sözleşmesi, tapu ve araç kayıtları, kredi ve ödeme belgeleri.

En sık gördüğüm hata, mirasçılık belgesi alınmadan dava açılmasıdır. Mahkeme bu durumda belgeyi getirmeniz için süre verir ve dosya bekler. İkinci sık hata ise davalı tarafa yalnızca "en çok itiraz eden" mirasçının yazılmasıdır. Bütün mirasçılar davada yer almalıdır.

Nereye verilir, ne kadar tutar, ne kadar sürer?

Mal rejiminin tasfiyesine aile mahkemesi bakar; aile mahkemesi olmayan yerde asliye hukuk mahkemesi bu işi görür. Yetkili mahkeme, evliliğin nasıl bittiğine göre değişir (TMK m.214):

• Evlilik ölümle sona erdiyse ölen eşin son yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir.
• Evlilik boşanmayla sona erdiyse boşanma davasında yetkili olan mahkeme yetkilidir.

Dilekçeyi adliye ön bürosuna elden verebilirsiniz; davalı sayısından bir fazla nüsha götürün. Mirasçı sayısı fazlaysa nüsha sayısı da artar. e-İmza ya da mobil imzanız varsa UYAP Vatandaş Portal üzerinden dava açabilirsiniz; e-Devlet şifresiyle yalnızca dosyayı izleyebilir ve harç ödeyebilirsiniz. Madde metnini görmek isterseniz Türk Medeni Kanunu'nun güncel hâline mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşabilirsiniz.

2026 yılı masraf kalemleri: Aile mahkemesinde başvurma harcı 732 TL'dir. Katılma alacağı para alacağı olduğu için nispi karar ve ilam harcı alınır; oran binde 68,31'dir ve bu harcın dörtte biri dava açılırken peşin ödenir, kalanı kararın tebliğinden itibaren 1 ay içinde ödenir. Nispi harç 732 TL'den aşağı olamaz. Bunlara gider avansı eklenir: taraf sayısının beş katı tebligat ücreti ile 530 TL. Mirasçı sayısı arttıkça taraf sayısı ve dolayısıyla gider avansı da artar.

Süre: Kanunda mal rejimi davası için bir karar süresi yok. Adalet İstatistikleri 2025'e göre aile mahkemelerinde bir dosya ortalama 204 günde sonuçlanıyor. Değer tespiti için bilirkişi ve keşif gereken, mirasçı sayısı fazla olan dosyalar bu ortalamanın üstüne çıkabilir; rakam bir garanti değil, mahkemenin iş yüküne göre değişir. Davanın bilirkişi aşamasında neler yaşandığını mal paylaşımı dava dilekçesi sayfasında adım adım anlattım.

Mal rejimi dilekçe örnekleri

Örnek 1'i hangi durumda kullanırsınız? Eşiniz vefat etti. Evlilik içinde alınan daire ve araç onun adına kayıtlı. Noterde mal rejimi sözleşmesi yapmadınız. Mirasçılık belgesini aldınız ve çocuklarınızla miras paylaşımına geçmeden önce kendi katılma alacağınızı istiyorsunuz.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Davalılar kısmında bütün mirasçıları tek tek yazdım ve mirasçı sıfatlarını belirttim. Mahkemeyi ölen eşin son yerleşim yerine göre seçin. Rakam olarak bir alt tutar yazıp fazlasını saklı tuttum; gerçek değeri bilirkişi belirleyecek. Miras payınızı bu dilekçede istemedim, çünkü o ayrı bir hesaptır.

Örnek 2'yi hangi durumda kullanırsınız? Babanız vefat etti. Evlilik içinde alınan ev annenizin (ya da babanızın ikinci eşinin) adına kayıtlı. Siz ve kardeşleriniz, babanızın bu ev üzerindeki katılma alacağını mirasçı sıfatıyla istiyorsunuz.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Davacı olarak bütün mirasçıların birlikte yer alması dosyayı sağlamlaştırır; bir kardeş katılmak istemiyorsa bu durumu dilekçeye yazıp mahkemenin yönlendirmesini bekleyin. Bedelin hangi parayla ödendiğini gösteren belge bu davanın kalbidir; tapu tek başına yetmez.

Bu dilekçeyi kimler verebilir, kime yazdırabilirsiniz?

Boşanmada mal rejimi tasfiyesini eşlerden her biri ister. Ölümle sona ermede ise sağ kalan eş ya da ölen eşin mirasçıları davacı olur. Mirasçılar arasında küçük çocuk varsa onu velisi, kısıtlı varsa vasisi temsil eder. Vekiliniz varsa dilekçeyi o sunar.

Kimden destek alırsınız?

Seçenekleriniz şunlardır: dilekçeyi kendiniz yazmak, bir arzuhalciye ya da online bir hizmete yazdırmak, bir avukatla çalışmak ya da adliye ön bürosundan usul bilgisi almak. Ön büro dilekçe yazmaz ama hangi mahkemeye gideceğinizi ve harcı söyler. Açık söyleyeyim: Mirasçı sayısının fazla olduğu, birden çok taşınmazın ve kredinin karıştığı mal rejimi davalarını avukatsız yürütmenizi tavsiye etmem. Bilirkişi raporuna itiraz ve duruşma takibi avukatlık işidir; biz dilekçe metnini hazırlarız.

Bizler mal rejimi dilekçesini, önce evliliğin nasıl sona erdiğini ve hangi rejime tabi olduğunuzu netleştirerek hazırlıyoruz; mirasçıların ve malların listesini sizinle birlikte çıkarıyoruz. Doğru bir dilekçe yazımı için durumunuzu bize anlatın ya da 0551 837 30 04 numarasını arayın; ön görüşme ücretsizdir ve Türkiye'nin her yerinden online çalışıyoruz.

Ücret ve kapsam konusunda dilekçe hazırlama hizmetleri sayfamızda genel bilgi bulabilirsiniz; dosyanıza özel kapsamı görüşmede konuşuyoruz. Eşiniz hayattayken boşanma sürecindeyseniz ve protokolle anlaşmayı düşünüyorsanız mal rejimini protokolde nasıl yazacağınızı boşanma protokolü hazırlatma sayfasında anlattım.

Sık sorulan sorular