Boşanma Protokolü Hazırlat: Masaya Oturmadan Önce Bilmeniz Gerekenler

"Biz anlaştık, sadece kâğıda dökülmesi kaldı" cümlesini çok duyarım. Sonra masaya oturulur ve ilk soruda takılınır: Araba kimde kalacak, kredi kartı borcunu kim ödeyecek, çocuk bayramlarda kimde olacak? Anlaşmalı boşanmanın en zor kısmı mahkeme değil, bu ayrıntıların eşler arasında gerçekten konuşulmasıdır. Protokol, bu konuşmanın yazılı sonucudur.

Hazırlatmadan önce eşinizle vermeniz gereken kararlar

Protokol hazırlatmak için bize ya da başka birine gelmeden önce, aşağıdaki konularda eşinizle ortak bir cevabınız olsun. Cevabı olmayan her konu, taslağın tekrar tekrar değişmesi demektir. Konuları kesinleştirmeden imzalanan protokol de duruşmada dağılabilir.

Bu tablodaki maddelerin her birinin nasıl yazılacağını anlaşmalı boşanma protokolü sayfasında madde madde anlattım. Burada daha çok "hazırlatma" işinin kendisine, yani sürecin nasıl ilerlediğine odaklanıyorum.

Getirmeniz gereken bilgi ve belgeler

Bir protokolü sağlam yapan şey, içindeki bilgilerin doğruluğudur. Tapu ada-parselini yanlış yazarsanız devir maddesi uygulanamaz; plaka eksikse araç devri tartışmalı hale gelir. Hazırlatmadan önce şunları yanınızda bulundurun:

• İki eşin ve çocukların T.C. kimlik numaraları, güncel adresleri.
• Evlilik tarihi. Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması şarttır (TMK m.166/3).
• Taşınmazlar için tapu bilgileri (il, ilçe, mahalle, ada, parsel, bağımsız bölüm).
• Araçlar için plaka ve ruhsat sahibinin adı.
• Ortak ya da tek taraf adına çekilmiş kredilerin banka adı ve kalan borç bilgisi.
• Kiralık evde oturuyorsanız kira sözleşmesinin kimin adına olduğu.
• Çocukların okul bilgisi; kişisel ilişki takvimini okul tatillerine göre kurmak için gerekir.

Taslaktan imzaya: Hazırlatma nasıl ilerler?

Protokol tek seferde yazılıp imzalanan bir metin değildir. Bizim çalışma şeklimiz kabaca şöyle ilerler, başka biriyle çalışsanız da benzer adımları izlemenizi öneririm:

1. Ön görüşme: Tablodaki konular üzerinden hangilerinde anlaştığınızı, hangilerinde henüz anlaşmadığınızı ayırırız.
2. İlk taslak: Anlaşılan konular yazılır; tartışmalı konular taslakta boş bırakılmaz, işaretlenir.
3. İki eşin okuması: Taslak iki eşe de ayrı ayrı gönderilir. Sadece bir eşin okuyup "eşim de kabul ediyor" demesi yetmez.
4. Düzeltme: Gelen itirazlara göre metin güncellenir. Genellikle bu aşamada kişisel ilişki saatleri ve nafaka artış oranı değişir.
5. Son okuma ve imza: Her sayfa iki eş tarafından imzalanır; tarih atılır.

Burada dürüst olmam gereken bir nokta var: Biz iki eşin ortak iradesini metne dökeriz, ama eşlerden birinin avukatı gibi davranıp onun lehine pazarlık yapmayız. Eşlerden biri metnin kendi aleyhine olduğunu düşünüyorsa, imzadan önce kendi adına bir avukattan görüş alması en sağlıklısıdır.

Bu protokolde dikkat edilmesi gerekenler

Protokolü imzalamak için kanunda belirli bir süre yok. Önemli olan iki tarih şartı var: Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması ve protokolün, dava açıldığında iki eşin hâlâ kabul ettiği metin olması. Aylar önce imzalanmış bir protokolle dava açmak mümkündür ama aradan geçen sürede durum değiştiyse metni güncellemek gerekir.

Kiralık aile konutu

Kirada oturuyorsanız protokolde evde kimin kalacağını ve kira sözleşmesinin ne olacağını yazın. Eşlerden biri, diğerinin açık rızası olmadan aile konutunun kira sözleşmesini feshedemez (TMK m.194). Sözleşmenin tarafı olmayan eş ise kiralayana bildirimde bulunarak sözleşmenin tarafı olabilir. Evde kalacak eşin kiralayana bu bildirimi yapacağını protokole yazmak, boşanmadan sonra "sözleşme kimin adına" tartışmasını önler.

Ortak borçlar

Protokolde "kredi borcunu ben üstleniyorum" yazmanız, banka karşısında borçlunun değiştiği anlamına gelmez. Banka, sözleşmeyi kiminle yaptıysa ondan ister. Protokol yalnızca eşler arasında kimin ödeyeceğini belirler; ödemeyen eşe karşı diğerinin başvuracağı yolu açar. Bunu bilerek imzalayın.

Nafakada yıllık artış

Hâkim, nafakanın gelecek yıllardaki artışını da karara bağlayabilir (TMK m.176/5). Protokole artış oranını ve hangi ayda uygulanacağını yazarsanız, her yıl yeni bir dava açmanız gerekmez. Oran yazılmazsa artış için ayrıca nafaka artırım davası açmak gerekebilir.

En sık gördüğüm hata şu: Eşler mal paylaşımında anlaşır ama bunu "evdeki eşyalar paylaşılmıştır" gibi belirsiz bir cümleyle yazar. Hâkim onayından sonra hangi eşyanın kime ait olduğu yine tartışılır. Uzun protokol değil, net protokol isteyin.

Protokol nereye verilir, ne kadar sürede karara bağlanır?

Protokol tek başına bir yere verilmez; anlaşmalı boşanma davasının dava dilekçesine eklenerek aile mahkemesine sunulur. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde bu davaya asliye hukuk mahkemesi bakar. Yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri ya da davadan önce son 6 aydır birlikte oturdukları yer mahkemesidir (TMK m.168).

Elden verecekseniz protokolü en az üç nüsha hazırlayın: mahkeme dosyası ve iki eş için. e-İmzanız varsa dava dilekçesini ve protokolü UYAP Vatandaş Portal üzerinden de gönderebilirsiniz. Harç, gider avansı ve sunuş adımlarını anlaşmalı boşanma dava dilekçesi sayfasında 2026 tutarlarıyla ayrıntılı anlattım.

Süreye gelince: Kanunda anlaşmalı boşanma için bir karar süresi yok. Adalet İstatistikleri 2025'e göre boşanma davalarında bir dosyanın ortalama görülme süresi 160 gündür. Bu ortalama çekişmeli dosyaları da içerir; anlaşmalı dosyalarda süreyi büyük ölçüde mahkemenin verdiği duruşma günü belirler. Bu bir garanti değildir, mahkemenin iş yüküne göre değişir. İmzadan sonra hâkim onayı, duruşmada değişiklik ve kesinleşme aşamalarını ise boşanma protokolünün imzadan sonraki yolculuğu sayfasında ele aldım.

Protokol maddesi örnekleri

Aşağıdaki iki örnek tam protokol değil, sık eksik bırakılan maddelerin nasıl yazılacağını gösteren bölümlerdir. Kendi protokolünüzün ilgili yerine uyarlayarak kullanırsınız.

Örnek 1'i ne zaman kullanırsınız? Kiralık bir evde oturuyorsanız, eşlerden birinin üzerine kayıtlı bir araç ve ortak kullanılmış bir kredi varsa.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Her madde bir kişi, bir süre ve bir masraf sahibi içeriyor. "Araç eşimde kalacak" demek yetmez; devrin ne zaman ve kimin masrafıyla yapılacağı yazılmazsa madde uygulanamaz. Taşınmaz devri varsa tapu bilgilerini de aynı açıklıkla yazın; devrin pratik adımlarını tapu devir dilekçesi sayfasında bulabilirsiniz.

Örnek 2'yi ne zaman kullanırsınız? Okul çağında çocuğunuz varsa ve nafakanın her yıl kendiliğinden artmasını, okul giderlerinin ise ayrıca paylaşılmasını istiyorsanız.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Artış oranı için hangi endeksin, hangi ayın esas alınacağını açıkça seçtim. "Enflasyon oranında artar" gibi bir cümle, hangi oranın kastedildiği konusunda yeni bir anlaşmazlık doğurur. Eğitim giderini ayrı madde yapmak, nafakanın tutarını düşük tutup büyük giderleri belgeyle paylaşmanın yoludur.

Protokolü kimler hazırlar, kime hazırlatabilirsiniz?

Protokol iki eşin ortak metnidir; ikisi de imzalar ve dava ikisi tarafından birlikte ya da biri tarafından açılıp diğeri tarafından kabul edilerek görülür. Eşlerden birinin yerine başka biri imza atamaz. Avukatla çalışıyorsanız avukat dilekçeyi sunar, ama protokoldeki irade yine eşlere aittir ve hâkim eşleri bizzat dinler.

Protokolü kendiniz yazmanız yasak değildir. Ancak kendi yazdığınız metinde en sık eksik kalanlar, uygulanabilirlik ayrıntılarıdır: devir tarihleri, ödeme günü, kişisel ilişkinin teslim yeri. Hâkim onaylasa bile bu boşluklar boşanmadan sonra yeni bir uyuşmazlığa dönüşür.

Kimden destek alırsınız?

Seçenekleriniz şunlar: Kendiniz yazmak, bir arzuhalciye ya da dilekçe hizmetine yazdırmak, bir avukatla çalışmak. Adliyedeki ön büro size form verebilir ama sizin adınıza protokol hazırlamaz. Mal varlığı büyükse, eşlerden biri metni kendi aleyhine buluyorsa ya da yurt dışında taşınmaz varsa bir avukattan görüş almanızı tavsiye ederim; o noktada iş metin yazmaktan çıkar, hukuki danışmanlığa dönüşür.

Bizler protokolü, iki eşin ortak kararlarını eksiksiz ve uygulanabilir maddelere dönüştürerek hazırlıyoruz. Hem protokol hem dava dilekçesi için bize yazıp dilekçe yazdır talebinizi iletebilir ya da 0551 837 30 04 numarasından arayabilirsiniz. Hangi konularda anlaştığınızı, hangilerinde takıldığınızı birlikte netleştirelim; ön görüşme ücretsizdir.

Protokol imzalandıktan sonra anlaşmalı boşanma dava dilekçesinin de yazılması gerekir. Türkiye'nin her yerinden online çalışıyoruz; profesyonel dilekçe hazırlama desteğiyle iki metni birbiriyle uyumlu halde teslim alırsınız. Protokoldeki bir hükmün ileride uygulanmaması hâlinde ise yolunuz icradır; bu konuyu icra dilekçesi sayfasında anlattım.

Sık sorulan sorular