Soyadı Kullanma Dilekçesi Yazdır: Boşandıktan Sonra Eşinizin Soyadını Taşımak

Yirmi yıl aynı soyadıyla çalıştınız, hastalarınız, müşterileriniz, öğrencileriniz sizi o isimle tanıyor. Boşanma kararıyla birlikte bu isim elinizden gidebilir. Kanun bu durum için bir yol açmış: Eski eşin soyadını kullanmaya devam etme izni. Ama bu izin kendiliğinden verilmez, istenir ve gerekçelendirilir. Bu sayfada o talebi nasıl kuracağınızı anlatıyorum.

Kural ve istisna: Boşanınca soyadına ne olur?

Boşanan kadın, kural olarak evlenmeden önceki soyadına döner. Bunun için ayrıca başvurmanız gerekmez; boşanma kararı kesinleşip nüfusa bildirildiğinde kayıt değişir. İstisna şudur: Kadın, eski eşinin soyadını kullanmakta menfaati olduğunu ve bunun eski eşe bir zarar vermeyeceğini gösterirse, hâkim bu soyadını kullanmaya devam etmesine izin verebilir.

Bu sayfa yalnızca boşanmaya bağlı bu izni anlatıyor. Evli kadının soyadı konusundaki yasal boşluk ve çift soyadından tek soyada geçiş başka konulardır; onları soyisim değiştirme dilekçesi sayfasında ele aldım. Haklı sebebe dayalı aile soyadı değişikliği ise soyadı değişikliği dilekçesi sayfasının konusudur.

Talebi ne zaman ve hangi dilekçede yapmalısınız?

Bu iznin en güvenli istenme yeri, boşanma davasının kendisidir. Davanın hangi tarafında olduğunuza göre seçenekleriniz şöyle:

• Davacıysanız: Talebi boşanma dava dilekçenizin sonuç kısmına ayrı bir madde olarak ekleyin.
• Davalıysanız: Cevap dilekçenizde isteyin. Cevap süresi dava dilekçesinin tebliğinden itibaren 2 haftadır (HMK m.127). Cevap dilekçesinin genel yapısını boşanma cevap dilekçesi sayfasında anlattım.
• Dilekçelerde unuttuysanız: Dava sürerken ara dilekçeyle talep edebilirsiniz. Ancak dilekçeler aşaması bittikten sonra talepleri genişletmek sınırlıdır (HMK m.141); bu yüzden ne kadar erken, o kadar iyi.
• Anlaşmalı boşanıyorsanız: Protokole "kadının boşandıktan sonra da eşinin soyadını kullanmasına davacı-davalı koca muvafakat etmektedir" gibi bir madde yazın. İzni yine hâkim verir, ama eşin rızası zarar unsurunu büyük ölçüde ortadan kaldırır.

Boşanma kararı kesinleştikten sonra ayrı bir davayla bu iznin istenip istenemeyeceği konusunda uygulama yeknesak değildir. Bu konuda size kesin bir şey söyleyemem; bu yüzden talebi boşanma dosyasında yapmanızı özellikle tavsiye ederim.

Mahkeme hangi menfaati yeterli bulur?

İki şeyi birlikte göstermeniz gerekir: sizin menfaatiniz ve eski eşin zarar görmeyecek olması. Dilekçenin ağırlığı birinci kısımdadır.

"Bu soyadına alıştım" ya da "kimliğimi değiştirmekle uğraşmak istemiyorum" gibi gerekçeler genellikle yeterli görülmez. Hâkim, soyadı değiştiğinde kaybedeceğiniz somut bir şey olup olmadığına bakar.

Zarar unsurunda ise eski eşin itirazı belirleyicidir. Eski eş, örneğin kadının bu soyadıyla yürüttüğü bir işin kendi adını zedeleyeceğini somut olarak gösterirse izin verilmeyebilir. Eski eşin muvafakati varsa dilekçeye mutlaka ekleyin.

Soyadı kullanma dilekçesinde dikkat edilmesi gerekenler

Süre: Bu talep için kanunda ayrı bir süre yok, ama boşanma davasının usul kurallarına bağlısınız. Davalıysanız cevap süresini kaçırmayın; ara dilekçe yolu dilekçeler aşamasından sonra daralır.

Talebi ayrı bir madde yapın: Boşanma dilekçesinin ortasında bir cümleyle geçmeyin. Sonuç kısmında ayrı bir numarayla "davalı eşin soyadını kullanmama izin verilmesine" diye yazın. Hâkim hüküm fıkrasını sonuç kısmına bakarak kurar.

Eklenecek belgeler: Mesleğinizi ve bu soyadıyla tanındığınızı gösteren belgeler, varsa işyeri ve sicil kayıtları, eski eşin yazılı muvafakati.

İzin sonradan kalkabilir: Kanun, durum değişirse eski eşin bu iznin kaldırılmasını mahkemeden isteyebilmesine imkân tanır. İzin aldıktan sonra soyadını eski eşi zor durumda bırakacak bir şekilde kullanmak, izni kaybetmenize yol açabilir.

Karardan sonra kaydınızı kontrol edin: Boşanma kararı kesinleşince mahkeme kararı nüfus müdürlüğüne bildirir ve kayıtlar buna göre işlenir. İzin verildiyse kaydınızda eşinizin soyadı kalır; verilmediyse evlenmeden önceki soyadınıza dönülür. Kararın hüküm kısmında izin cümlesinin açıkça yer aldığını gerekçeli karar size tebliğ edildiğinde kontrol edin. Gerekçede iznin uygun görüldüğü yazıp hüküm kısmında unutulmuşsa, karar kesinleşmeden önce bunu kanun yolunda ileri sürmeniz gerekir. Ardından e-Devlet'ten nüfus kayıt örneğinizi alarak soyadınızın nasıl işlendiğine bakın.

Kendiniz vazgeçebilirsiniz: Yıllar sonra bu soyadını artık istemezseniz mahkemeye gitmeniz gerekmez; nüfus müdürlüğüne yazılı talepte bulunarak evlenmeden önceki soyadınıza dönebilirsiniz (5490 s.K. Ek m.3). Bu dilekçenin örneğini nüfus müdürlüğü dilekçesi sayfasında verdim.

Nereye verilir, ne kadar sürer?

İzin talebi boşanma davasına bakan aile mahkemesine verilir; aile mahkemesi olmayan yerde dosyaya asliye hukuk mahkemesi bakar. Ara dilekçenizi adliye ön bürosu aracılığıyla ya da e-imza veya mobil imzayla UYAP Vatandaş Portal üzerinden dosyaya gönderebilirsiniz. Elden verirken karşı taraf için bir nüsha fazla götürün.

Eski eşin iznin kaldırılması için açacağı dava ise ayrı bir davadır ve aile mahkemesinde görülür. 2026 yılı için başvurma harcı 732,00 TL, değerle ölçülemeyen bu dava için maktu karar ve ilam harcı 732,00 TL'dir; buna gider avansı eklenir.

Talep boşanma davasının içinde karara bağlandığı için süreyi boşanma dosyası belirler. Adalet İstatistikleri 2025'e göre boşanma davalarında bir dosyanın ilk derece mahkemesindeki ortalama görülme süresi 160 gündür. Ayrı açılan bir kaldırma davası için yol gösterebilecek rakam, aile mahkemelerinin 2025 ortalaması olan 204 gündür. İkisi de ortalamadır, sizin dosyanız için bir taahhüt değildir.

Soyadı kullanma dilekçesi örnekleri

Örnek 1'i ne zaman kullanırsınız? Çekişmeli boşanma davası sürüyor, siz davalısınız ya da davacısınız, ama dilekçelerinizde soyadı konusunu yazmadınız ve mesleğinizi bu soyadıyla yürütüyorsunuz.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Talebi "boşanmaya karar verilmesi hâlinde" diye bağladık. Siz boşanmaya karşı olsanız bile bu talep sizi boşanmayı kabul etmiş saymaz; yalnızca ihtimale karşı yapılmış bir istektir.

Örnek 2'yi ne zaman kullanırsınız? Boşanmada eski eşinize soyadınızı kullanma izni verilmiş, ama sonradan şartlar değişmiş ve bu kullanım size zarar vermeye başlamışsa. Bu dilekçe eski kocanın açtığı ayrı bir davadır.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Zararı somut bir olaya bağladık. "Soyadımı taşımasını istemiyorum" demek yetmez; iznin verildiği günden bu yana neyin değiştiğini göstermeniz gerekir.

Kimler verebilir, kime yazdırabilirsiniz?

İzin talebini boşanma davasının tarafı olan kadın verir. İznin kaldırılmasını ise eski eş ister. Her iki dilekçeyi de vekâletnamesi olan avukat da verebilir.

Kimden destek alırsınız?

Görülmekte olan bir davaya eklenecek kısa bir izin talebini kendiniz de yazabilirsiniz; önemli olan, menfaatinizi belgeyle göstermektir. Bir arzuhalci ya da online dilekçe hizmeti, bu talebi mevcut dosyanıza uygun bir ara dilekçe ya da cevap maddesi olarak hazırlayabilir. Boşanma davası çekişmeli ilerliyorsa ve davanın genel takibi gerekiyorsa avukatla ilerlemenizi tavsiye ederim; duruşma takibi ve temsil avukatlık işidir. Adliye ön bürosu dosyanıza nasıl evrak vereceğinizi gösterir, ama metni yazmaz.

"Dilekçe yazdırmak istiyorum, ama bu talebin dosyamda hâlâ yapılıp yapılamayacağını bilmiyorum" diyorsanız önce dosyanın hangi aşamada olduğuna birlikte bakalım. Bizler soyadı kullanma talebini, mesleki ve sosyal menfaatinizi belgelerle eşleştiren kısa bir metin olarak hazırlıyoruz. 0551 837 30 04 numarasından ulaşabilirsiniz; ön görüşme ücretsizdir ve Türkiye'nin her yerine online çalışıyoruz.

Boşanma davanızı henüz açmadıysanız soyadı talebini baştan dava dilekçesine koymak en sağlıklısıdır; bunun için çekişmeli boşanma dilekçesi sayfasına bakabilirsiniz. Anlaşmalı boşanıyorsanız soyadı maddesini protokole yazmanız yeterlidir; protokolün diğer maddelerini anlaşmalı boşanma protokolü hazırlat sayfasında anlattım.

Soyadınız boşanmayla değiştiyse kimlik kartınızı yeniletmeniz, ardından pasaport gibi belgelerinizi güncellemeniz gerekir; pasaport tarafını pasaport dilekçesi sayfasında bulabilirsiniz. Yakınınızda dilekçe yazdırabileceğim yer yok diyorsanız ana sayfamızda online sürecin nasıl işlediğini anlattık.

Sık sorulan sorular