Evlatlık İlişkisinin Kaldırılması Dilekçesi Yazdır: Hangi Hâlde Mümkün?

Bu dilekçe için bize ulaşan kişiler iki gruba ayrılıyor. Bir grup, yıllar önce rızası alınmadan çocuğunun başka birine evlatlık verildiğini öğrenen biyolojik anne ya da baba. Diğer grup ise evlat edinmeden sonra ilişkisi bozulmuş aileler: "Evlatlığımızla görüşmüyoruz, bu bağı bitirmek istiyoruz." İlk grubun kanunda bir yolu var. İkinci grubun çoğu zaman yok. Bu sayfayı bu farkı açıkça anlatmak için yazdım.

Evlatlık ilişkisi "geri alınamaz", ama kaldırılabilir

Evlat edinme bir mahkeme kararıyla kurulur ve evlatlık, evlat edinenin çocuğu gibi hak ve yükümlülükler kazanır. Kanun bu bağı sağlam tutmak ister. Bu yüzden tarafların anlaşarak ya da tek taraflı bir beyanla evlatlık ilişkisini sona erdirmesini sağlayan bir yol yok. Evlatlığınızla aranız bozulduysa, küs olsanız bile, bu tek başına kaldırma sebebi sayılmaz.

Kanun evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını yalnız evlat edinmenin kurulurken sakat olduğu durumlarda kabul eder. Bunlar iki ana başlıkta toplanır:

İki sebepte de soru aynıdır: Evlat edinme kararı verilirken hukuken bir eksik var mıydı? Sonradan ortaya çıkan anlaşmazlık, kırgınlık ya da ihmal bu soruya cevap değildir.

Süreye dikkat: Kanun burada kısa davranıyor

Evlatlık ilişkisinin kaldırılması davası, süresiz açılabilen bir dava değildir. Kanun, kaldırma sebebinin öğrenilmesinden ve evlat edinme tarihinden başlayan hak düşürücü süreler öngörür. Bu süreler geçince, sebep ne kadar haklı olursa olsun dava açma hakkı ortadan kalkar.

Bu sürelerin gün ve yıl sayısını bu sayfada rakam olarak vermiyorum; çünkü sizin dosyanızda sürenin hangi tarihten başladığını belirlemek, evlat edinme dosyasına ve öğrenme tarihinize bakmadan yanıltıcı olur. Güncel metni Türk Medeni Kanunu'nun evlat edinme hükümlerinden kontrol edin. Yapmanız gereken tek şey var: Kaldırma sebebini öğrendiğiniz gün, o günü belgeleyin ve beklemeden harekete geçin.

Öğrenme tarihini nasıl belgelersiniz? Size gelen bir tebligat, nüfus kayıt örneği aldığınız tarih, bir yakınınızın size durumu anlattığı mesaj ya da e-Devlet'te kaydı ilk gördüğünüz tarihe ait bir ekran görüntüsü işinize yarar.

Evlatlık ilişkisinin kaldırılması dilekçesinde dikkat edilmesi gerekenler

• Evlat edinme kararını bulun: Hangi mahkemenin, hangi tarihte, hangi esas numarasıyla karar verdiğini öğrenin. Bu bilgi nüfus kayıt örneğinde ya da nüfus müdürlüğündeki tescil kaydında yer alır.
• Eski dosyayı delil gösterin: Evlat edinme dosyasının mahkemeden getirtilmesini isteyin. Rıza belgesinin dosyada olup olmadığı, tebligatın nereye yapıldığı, sizin dinlenip dinlenmediğiniz bu dosyadan anlaşılır.
• Rıza neden alınmadı? Rızanızın alınmamasının haklı bir sebebi olmadığını anlatın. Örneğin adresiniz biliniyordu ama size ulaşılmadı; ya da "kimliği bilinmiyor" denmiş ama aslında biliniyordu.
• Çocuğun bugünkü durumu: Çocuk hâlâ küçükse, kaldırmanın onun yararına nasıl hizmet edeceğini anlatın. Yalnız kendi hakkınızı değil, çocuğun yararını da ortaya koyun.
• Ekler: Nüfus kayıt örnekleri, doğum belgesi, evlat edinme kararı, öğrenme tarihini gösteren belge, varsa yazışmalar.

En sık gördüğüm hata, evlat edinen aileyi suçlayan uzun anlatımlar. Hâkim, ailenin bugün iyi ya da kötü olduğuna değil, evlat edinme kurulurken bir eksik olup olmadığına bakar. Dilekçeyi eksiğin kendisi üzerine kurun.

Hangi mahkemeye, nasıl verilir?

Dava aile mahkemesinde açılır; aile mahkemesi yoksa asliye hukuk mahkemesi bakar. Evlat edinme kararını veren mahkemeye gitmek zorunda olup olmadığınızı dilekçeyi vermeden önce adliye ön bürosundan teyit edin. Dava, evlat edinen ve evlatlık taraf gösterilerek açılır; kim davacıysa diğerleri davalı olur.

2026 yılı için masraf kalemleri: 732,00 TL başvurma harcı, değerle ölçülemeyen bir dava olduğu için 732,00 TL maktu karar ve ilam harcı ve gider avansı. Gider avansı tarifesine göre davacı, taraf sayısının beş katı tebligat ücreti ile diğer işlemler için 530 TL öder; davalı sayısı arttıkça bu tutar da artar. Dilekçeyi karşı taraf sayısından bir fazla nüsha hazırlayarak ön büroya verebilir ya da e-imzayla UYAP Vatandaş Portal üzerinden gönderebilirsiniz.

Davalı tarafta iseniz, yani biyolojik ebeveyn sizin evlat edindiğiniz çocuk için bu davayı açtıysa, size tebliğ edilen dava dilekçesine süresinde cevap vermeniz gerekir. Cevabın nasıl yazılacağını cevap dilekçesi sayfasında anlattım.

Ne kadar sürer?

Evlatlık ilişkisinin kaldırılması davaları için resmî bir hedef süre ya da ayrı bir istatistik yayımlanmış değil. Adalet İstatistikleri 2025'e göre aile mahkemelerinde dosyalar ortalama 204 günde sonuçlanıyor. Bu davada süreyi en çok etkileyen şeyler: eski evlat edinme dosyasının arşivden getirtilmesi, tarafların farklı şehirlerde ya da yurt dışında olması ve çocuk için sosyal inceleme yapılması. Bu bir ortalamadır; sizin dosyanız için bir taahhüt değildir.

Karar çıkarsa ne değişir?

Kaldırma kararı kesinleşince evlatlık ilişkisinin hukuki sonuçları sona erer ve durum nüfus kütüğüne işlenir. Kararın uygulamada en çok sorulan sonuçları şunlardır:

• Nüfus kaydı: Evlatlık kaydı kaldırılır. Kayıtta karar sonrası bir hata kalırsa düzeltme için ayrıca başvurmanız gerekir; bunu nüfus kaydı düzeltme dilekçesi sayfasında anlattım.
• Soyadı: Evlat edinmeyle alınan soyadının ne olacağı konusunu dilekçenizde açıkça istem olarak yazın. Mahkeme kararında bu konu açık olmazsa nüfus müdürlüğünde sorun yaşarsınız.
• Miras: Kaldırma kararından sonra evlatlık ile evlat edinen arasındaki mirasçılık bağı da sona erer. Karar öncesinde açılmış bir miras varsa durum karmaşıklaşır; mirasçılık belgesi alınırken bu kararın nasıl gösterileceğini mirasçılık belgesi talep dilekçesi sayfasında bulabilirsiniz.

Biyolojik ana ya da babanın, kaldırma kararından sonra çocukla soybağının yeniden nasıl kurulacağı da ayrı bir konu olabilir. Soybağının kurulması ve reddi yollarını soybağı dilekçesi sayfasında, babalığın reddine ilişkin özel durumları da babalık reddi dilekçesi sayfasında anlattım.

Evlatlık ilişkisinin kaldırılması dilekçesi örnekleri

Örnek 1'i ne zaman kullanırsınız? Siz çocuğun biyolojik annesisiniz. Yıllar önce çocuğunuz bir aileye verildi, ama evlat edinme kararı verilirken rızanız alınmadı; bunu yakın zamanda öğrendiniz.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Davanın merkezinde rızanın neden alınmadığı ve bunun haklı bir sebebinin olmadığı var: adres biliniyordu ama tebligat yapılmadı. Öğrenme tarihi belgeyle ve tarihle gösterildi; süre itirazına karşı en önemli koruma budur. Küçük evlatlık davalı olarak kanuni temsilcisiyle gösterildi.

Örnek 2'yi ne zaman kullanırsınız? Siz evlatlıksınız. Evlat edinildiğinizde ayırt etme gücüne sahip bir yaştaydınız, ama sizin rızanız sorulmadı. Ergin oldunuz ve bu bağın kaldırılmasını istiyorsunuz.

Bu örnekte şuna dikkat edin: O yaşta ayırt etme gücüne sahip olduğunuzu okul kayıtlarıyla gösterdim; "çocuktum, anlamazdım" değil, "anlıyordum ama sorulmadım" diyorsunuz. Soyadı talebini istem kısmına açıkça ekledim. Ailenizle aranızdaki kırgınlıkları bu dilekçeye taşımayın; dava bunun üzerine kurulmaz.

Kimler açabilir, kime yazdırabilirsiniz?

Rıza eksikliği sebebiyle davayı yalnız rızası alınmamış olan kişi açabilir: biyolojik ana ya da baba, ya da rızası aranması gerekirken sorulmayan evlatlığın kendisi. Esasa ilişkin önemli bir eksiklik varsa Cumhuriyet savcısı ve ilgisi olan herkes dava açabilir. Evlat edinen kişi "artık istemiyorum" diyerek bu davayı açamaz; kurulma anındaki bir eksikliğe dayanması gerekir.

Kimden destek alırsınız?

Bu dava, aile mahkemesine verilen dilekçeler içinde en hassas olanlardan biridir. Eski bir dosyanın incelenmesi, sürenin başladığı tarihin savunulması ve çocuğun yararının tartılması gerekir. Bu yüzden dürüst tavsiyem, mümkünse bir avukatla çalışmanızdır; duruşmada temsil ve eski dosyanın incelenmesi avukatlık işidir. Ancak avukat masrafını karşılayamıyorsanız, dilekçenizi profesyonel olarak hazırlatıp davayı kendiniz takip edebilirsiniz; kanun buna izin verir.

Bizler evlatlık ilişkisinin kaldırılması dilekçenizi, önce elinizdeki bilgilerle kaldırma sebebinin gerçekten var olup olmadığını konuşarak hazırlıyoruz. Davanın sizin durumunuzda mümkün olmadığını görürsek bunu açıkça söyleriz. 0551 837 30 04 numarasından bize ulaşabilir ya da ana sayfadan online dilekçe yazdır talebinizi bırakabilirsiniz. Ön görüşme ücretsizdir.

Başka bir şehirdeyseniz adliyeye gitmeden de çalışabiliriz; internetten dilekçe hazırlat seçeneğiyle belgelerinizi gönderirsiniz, dilekçeniz kişiye özel hazırlanır. Evlat edinmenin nasıl kurulduğunu ve hangi rızaların gerektiğini evlat edinme dilekçesi sayfasında ayrıca anlattım; eski dosyanızı incelerken bu bilgiler yol gösterir.

Sık sorulan sorular