Vesayetin Kaldırılması Dilekçesi Yazdır: Kısıtlılıktan Sonra Hayatınızı Geri Almak

Vesayet altına alınmak, bir kişinin hayatındaki en ağır kararlardan biridir: Kendi banka hesabınızdan para çekemez, kendi adınıza sözleşme imzalayamazsınız. Ama vesayet bir ömür boyu sürmek zorunda değildir. Kısıtlanmanıza yol açan sebep ortadan kalktığında, aynı mahkemeden haklarınızı geri vermesini isteyebilirsiniz. Bu dilekçe, belki de vesayet dosyasında yazılan en umutlu metindir.

Kendiliğinden mi biter, karar mı gerekir?

İlk yapmanız gereken, vesayetin hangi sebeple kurulduğunu öğrenmektir; çünkü bitiş yolu buna göre değişir. Vesayet kararının bir örneği sizde yoksa mahkemeden isteyin.

Küçüğün vesayetinde "kaldırma dilekçesi" yazmanız gerekmez, ama ergin olan gencin mallarını eksiksiz teslim alması için vasiden son hesabı istemesi önemlidir. Diğer bütün durumlarda kısıtlılık, mahkeme kaldırıncaya kadar sürer. Kendinizi iyi hissetmeniz, tedaviyi bitirmiş olmanız ya da vasinizin "artık gerek yok" demesi, kararı ortadan kaldırmaz. Vesayetin nasıl kurulduğunu hatırlamak isterseniz vesayet dilekçesi sayfasındaki tablo işinize yarar.

Ergin olan genç için son hesap

Vesayet altında büyüyen bir genç ergin olduğunda, vasi o güne kadar yönettiği her şeyin hesabını vermek zorundadır: miras payı, yetim aylığı, kira gelirleri, yapılan harcamalar. Bu hesap mahkemeye sunulur ve gencin de görüşü alınır. Size sunulan hesabı imzalamadan önce banka dökümleriyle karşılaştırın; anlamadığınız bir kalem varsa mahkemeye sorun. Hesabın onaylanması, vasinin sorumluluğunun kapanması anlamına geldiği için bu aşamayı aceleye getirmeyin. Teslim aldığınız tapu, banka kartı ve belgeleri tek tek listeleyin.

Kaldırma dilekçesinde dikkat edilmesi gerekenler

Kısıtlamanın kaldırılmasını istemek için kanunda bir son başvuru tarihi yoktur; sebep ortadan kalktığı her an başvurabilirsiniz. Bağımlılık, savurganlık ya da kötü yönetim nedeniyle kısıtlananlar için ise kanun, kısıtlamaya yol açan durumun belirli bir süredir tekrarlanmamış olmasını arar. Bu sürenin sizin dosyanızda dolup dolmadığını başvurmadan önce mahkeme kaleminden ya da bir hukukçudan teyit etmenizi öneririm; erken verilen dilekçe reddedilir ve sizi bir sonraki başvuruda geriye düşürür.

• Değişimi belgeyle anlatın: Akıl hastalığında iyileşmeyi gösteren güncel sağlık kurulu raporu, bağımlılıkta tedavi merkezinin yazısı ve kontrol sonuçları, kötü yönetimde düzenli bir işte çalıştığınızı gösteren belgeler.
• Bugünkü hayatınızı tarif edin: Nerede yaşadığınızı, ne iş yaptığınızı, gelir ve giderlerinizi nasıl yönettiğinizi kısa ve somut anlatın. Hâkimin cevabını aradığı soru şudur: "Bu kişi artık kendi işlerini görebilir mi?"
• Vasinin görüşünü ekleyin: Vasiniz kaldırmayı destekliyorsa, imzalı bir beyan dosyayı güçlendirir. Desteklemiyorsa bunu saklamayın; mahkeme zaten vasiyi dinleyecektir.
• Son hesap ve teslimi de isteyin: Sonuç kısmına, kısıtlamanın kaldırılmasının yanında vasinin son hesabını vermesini ve mallarınızı teslim etmesini de yazın.

Mahkemenin aldırdığı sağlık kurulu raporu ya da bilirkişi görüşü sizin aleyhinize çıkarsa, rapora karşı somut itirazlarınızı yazılı olarak bildirebilirsiniz. Bilirkişi raporlarına itirazın genel kuralını bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi sayfasında anlattım: Raporun tebliğinden itibaren 2 hafta içinde itiraz edilir (HMK m.281/1).

Kim başvurabilir?

Kısıtlamanın kaldırılmasını en başta kısıtlı kişinin kendisi isteyebilir. Kısıtlı olmanız, bu dilekçeyi kendi imzanızla vermenize engel değildir; çünkü dilekçenin konusu tam da sizin ehliyetinizdir. Vasiniz, eşiniz, çocuklarınız ve diğer yakınlarınız da iyileştiğinizi gördüklerinde başvurabilir. Vesayet makamı, sebebin ortadan kalktığını öğrenirse kararı kendiliğinden de gözden geçirebilir.

Yakınlar arasında görüş ayrılığı olabilir: Bir çocuk babasının iyileştiğini düşünürken diğeri "yine eski alışkanlıklarına döner" diye karşı çıkabilir. Böyle bir durumda dilekçenizde karşı görüşün sahibini adıyla yazın ve neden yanıldığını kendi belgelerinizle gösterin.

Duruşmada hâkim büyük olasılıkla sizi bizzat dinleyecektir. Bu, kısıtlama kararındaki dinlenmeden farklıdır: Bu kez kendinizi anlatma fırsatı sizdedir. Gelirinizi, kiranızı, faturalarınızı nasıl ödediğinizi, bir sorunla karşılaştığınızda kime danıştığınızı sakin ve açık bir dille anlatın. Kendinizi hazırlamak için önemli tarihleri, örneğin tedavinin bittiği günü ve işe başladığınız günü bir kâğıda yazıp yanınızda götürün.

Bu dilekçeyi kime yazdırabilirsiniz?

Kaldırma dilekçesini kendiniz yazabilirsiniz; sulh hukuk mahkemesinde avukat şartı yoktur. Adliyedeki danışma birimi dosyanın hangi mahkemede olduğunu söyler. Arzuhalci ya da dilekçe hizmeti veren yerler, tedavi geçmişinizi ve bugünkü durumunuzu düzenli bir metne döker. Vasiniz ya da bir yakınınız kaldırmaya karşı çıkıyorsa ve duruşmada tanık dinlenecekse, dosyayı bir avukatla takip etmenizi öneririm; metni biz hazırlarız, ama duruşmada sizi temsil etmek avukatlık işidir.

Bizler vesayetin kaldırılması dilekçesini, raporlarınıza ve bugünkü hayatınıza göre size özel hazırlıyoruz. Arama motorunda "dilekçe yazdıran yerler" diye aratıp bir yer seçmeden önce ana sayfamızdaki dilekçe yazdıran yerler bölümüne bakabilir ya da 0551 837 30 04 numarasını arayabilirsiniz. Hikâyenizi anlatın, hangi belgelerin elinizde olduğunu ve neyin eksik kaldığını birlikte netleştirelim; ön görüşme ücretsizdir.

Dilekçe nereye verilir?

Kaldırma talebi, vesayet kararını veren ya da dosyanın bugün bulunduğu sulh hukuk mahkemesine verilir. Vesayet dosyası sizin taşınmanız üzerine başka bir şehre nakledildiyse, dosya artık oradadır; dilekçeyi oraya verin. Dosya numarasını bilmiyorsanız, yerleşim yerinizdeki sulh hukuk mahkemesine başvurduğunuzda kayıtlardan bulunur.

Elden bir nüsha yeterlidir. Kısıtlı olsanız da kendi e-İmzanız ya da mobil imzanız varsa UYAP Vatandaş Portal'dan dosyaya evrak gönderebilirsiniz. Masraf kalemleri ve 2026 tutarları için vasi atanması dilekçesi sayfasındaki tabloya bakabilirsiniz; gücünüz yetmiyorsa adli yardım isteyebilirsiniz.

Vesayetin kaldırılması dilekçe örnekleri

İki örnekte de dilekçeyi kısa tuttum. Bu dosyada sizi güçlü gösterecek şey uzun bir anlatım değil, eklediğiniz belgelerdir.

Örnek 1'i ne zaman kullanırsınız? Alkol ya da madde bağımlılığı nedeniyle kısıtlandıysanız ve tedavinizi tamamlayıp düzenli bir hayata döndüyseniz.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Tedavinin bittiğini söylemekle yetinmedim; işe ve düzenli ödemelere de yer verdim. Hâkim sadece iyileşmeyi değil, hayatınızı kendi başınıza yürütebildiğinizi görmek ister. SGK hizmet dökümü bunun en kolay belgesidir.

Örnek 2'yi ne zaman kullanırsınız? Akıl hastalığı nedeniyle kısıtlanan eşiniz tedaviyle iyileştiyse ve onun vasisi olarak kısıtlılığın kaldırılmasını siz istiyorsanız.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Sağlık kurulu raporunun mahkemece alınmasını sonuç kısmına yazdım. Rapor elinizde değilse mahkeme zaten sevk edecek; ama istemeniz, dosyanın bu adıma hızlı geçmesini sağlar. Vasi olarak son hesabınızı aynı dilekçeyle sunmanız, görevinizin de tek kararla kapanmasına yardımcı olur.

Karar ne zaman çıkar, sonra ne yapmalısınız?

Kanunda kaldırma talebi için bir karar süresi yoktur. Adalet İstatistikleri 2025'e göre vesayet dosyalarının ilk derecedeki ortalama görülme süresi 85 gündür; Adalet Bakanlığı 2019'da vesayet işleri için 3 aylık bir hedef süre açıklamıştır. Bu rakamlar bir söz değildir; sizin dosyanızda belirleyici olan, hastane randevusunun ve raporun ne zaman çıktığıdır.

Karar kesinleştiğinde, kısıtlılık üçüncü kişilere karşı da sona erer. Ama kurumların kayıtları kendiliğinden düzelmeyebilir. Şu adımları kendiniz atın:

1. Kesinleşme şerhli kararın onaylı örneğini mahkemeden alın.
2. Bankalara götürün; kısıtlılık nedeniyle hesaplarınıza konan sınırlamaların kaldırılmasını isteyin. Banka direnirse banka hesap blokesi kaldırma dilekçesi işinize yarar.
3. Maaş ya da aylık alıyorsanız, ödemenin vasinin değil sizin hesabınıza yapılması için SGK'ya başvurun; bunun için emekli maaşı dilekçesi sayfasındaki yapı uygundur.
4. Vasinin teslim ettiği belgeleri ve son hesabı bir dosyada saklayın.

Vesayet altındayken mallarınızdan biri için kayyım da atanmışsa, kayyımlık ayrı bir dosyadır ve kendiliğinden kalkmayabilir. Bunun sona erdirilmesini kayyım değişikliği dilekçesi sayfasında anlattım. Bu sonraki adımlar için kısa metinlere ihtiyacınız olursa, ana sayfadaki dilekçe yaz formundan bize iletebilirsiniz.

Sık sorulan sorular