Vasi Azli Dilekçesi Yazdır: Vasi Görevini Kötüye Kullanıyorsa

Vasi, kısıtlının hem cüzdanını hem de günlük hayatını elinde tutar. Bu güç kötü niyetli ya da ilgisiz birinin eline geçtiğinde, zararı fark etmek çoğu zaman aylar alır. Kısıtlı bunu anlatamaz; çevresindekiler de "vasi mahkemenin atadığı kişi, bir bildiği vardır" diye sessiz kalır. Oysa vesayet altındaki kişiyi koruyan sistem tam da sizin itirazınız üzerine işler.

Şikâyet mi, azil mi? Önce hangisini isteyeceğinize karar verin

Vasiyle ilgili bir sorunu vesayet makamına, yani sulh hukuk mahkemesine iki farklı biçimde taşıyabilirsiniz:

Tek bir yanlış işlem gördüyseniz şikâyetle başlamak daha orantılıdır. Ama bir yanlış diğerini izliyorsa, ya da vasinin kısıtlıyla bağı tamamen kopmuşsa, doğrudan azil isteyin. Kimse suçlu değilken vasinin değişmesini istiyorsanız bu sayfa size uymaz; o durum vasi değişikliği dilekçesi konusudur.

Vasi azli dilekçesinde dikkat edilmesi gerekenler

Azil için kanunda bir başvuru süresi yoktur; vasinin görevde olduğu her an istenebilir. Ancak zaman sizin aleyhinize işler: Para harcandıkça geri almak zorlaşır. Kısıtlının ihtiyaçları karşılanmıyorsa da her gün bir zarar demektir. Kuşkunuz somutlaştığı anda başvurun.

Azil sebepleri genel olarak şunlardır: vasinin görevini ağır biçimde ihmal etmesi, yetkisini kötüye kullanması, güveni sarsan bir davranışta bulunması ya da borçlarını ödeyemez hâle gelmesi. Dilekçenizin hangi sebebe dayandığını ve bunu hangi olayla gösterdiğinizi net yazın:

• Tarih ve tutar verin: "Kira gelirlerini yatırmıyor" yerine "[il/ilçe]'deki dairenin aylık kira bedeli kiracı tarafından vasinin şahsi hesabına ödenmekte, kısıtlının hesabına yatırılmamaktadır" gibi.
• Mahkeme dosyasındaki hesap raporlarını kullanın: Vasi belirli aralıklarla mahkemeye hesap verir. Dosyayı inceleyip verilen hesapla gerçek durumu karşılaştırın; çelişki en güçlü delilinizdir.
• Ulaşamadığınız belgeleri mahkemeden isteyin: Kısıtlının banka hesap dökümüne siz erişemezsiniz, ama mahkemeden bankaya yazı yazılmasını talep edebilirsiniz.
• Tanıklarınızı bildirin: Kiracı, komşu, bakım evi görevlisi gibi olayı bilen kişilerin adını ve adresini yazın. Tanıkları sonradan bildirmek için ayrıca tanık bildirme dilekçesi de verebilirsiniz.

En sık gördüğüm hata şudur: Aile üyesi, vasiyle yaşadığı kişisel kırgınlığı dilekçenin merkezine koyar. Hâkim için tek ölçü kısıtlının menfaatidir. "Bana annemi göstermiyor" cümlesi, "annemin ilaçları zamanında alınmıyor, son iki ayda üç kez acile kaldırıldı" cümlesinin yanında zayıf kalır.

Dilekçeden önce dosyayı inceleyin

Azil dilekçesini yazmadan önce vesayet dosyasını mutlaka görün. Vasinin göreve başlarken çıkardığı mal listesi, mahkemenin verdiği izinler ve vasinin sunduğu hesaplar oradadır. Örneğin vasi bir araç satışı için izin almış ama satış bedelini hesapta göstermemişse, bunu ancak dosyayı inceleyerek fark edersiniz. Kısıtlının yakını olarak dosyaya erişim için mahkemeye kısa bir talep yazmanız gerekebilir; taraf değilseniz hukuki yararınızı tek cümleyle açıklayın. Dosyada gördüğünüz her çelişkiyi sayfa ve tarih vererek not alın; dilekçenizin iskeleti bu notlar olacaktır.

Karar beklenirken kısıtlının malları nasıl korunur?

Azil talebinin incelenmesi zaman alır ve bu sürede vasi görevine devam eder. Para hızla harcanıyorsa ya da bir taşınmazın satışı gündemdeyse, dilekçenizde geçici önlem de isteyin:

• Vasinin yetkisinin karar verilene kadar geçici olarak kaldırılması ve işlerin bu süre için atanacak bir temsilciye bırakılması.
• Kısıtlının banka hesaplarından mahkeme izni olmadan para çekilmemesi için bankaya yazı yazılması.
• Kısıtlıya ait taşınmazlar üzerinde satış ve devir işlemi yapılmaması için tapu müdürlüğüne bildirim.

Mahkeme geçici temsil için çoğu zaman bir kayyım görevlendirir. Kayyımın hangi durumlarda ve hangi yetkilerle atandığını kayyım atanması dilekçesi sayfasında anlattım.

Azil talebini kim verebilir, kime yazdırırsınız?

Ayırt etme gücüne sahip kısıtlının kendisi, eşi, çocukları, kardeşleri ve kısıtlıyla ilgili hukuki yararı olan herkes vasinin azlini isteyebilir. Kısıtlının bakımını üstlenen kurum, örneğin bir bakım merkezi de durumu vesayet makamına bildirebilir. Yakın akrabası olmayan bir komşu bile ihbarda bulunabilir; mahkeme bilgiyi alınca dosyayı kendiliğinden inceler.

Kimden destek alırsınız?

Azil dilekçesini kendiniz yazabilirsiniz; sulh hukuk mahkemesinde avukat zorunlu değildir. Adliyedeki danışma birimi dosyanın yerini gösterir, ama delillerinizi düzenlemez. Bir arzuhalci olayları tarih sırasına koyup delil listesini çıkarır. Yüksek tutarlı bir zarar, karşı çıkan ve kendini savunan bir vasi, tanık dinletilecek duruşmalar söz konusuysa, bu dosyayı bir avukatla takip etmenizi açıkça tavsiye ederim. Bizim işimiz dilekçenin metnidir; duruşmada sizi temsil etmek avukatlık mesleğinin alanıdır.

Bizler vasi azli dilekçesini, gönderdiğiniz belgeleri tarih sırasına koyarak ve delil listesiyle birlikte hazırlıyoruz. Ana sayfadaki dilekçe yazdırma formundan bilgilerinizi gönderebilir ya da 0551 837 30 04 numarasını arayabilirsiniz. Yaşadıklarınızı anlatın; şikâyet mi azil mi gerektiğini ve hangi belgelerin eksik olduğunu birlikte netleştirelim. Ön görüşme ücretsizdir.

Dilekçe nereye verilir?

Azil talebi, vesayet dosyasının bulunduğu sulh hukuk mahkemesine verilir ve dosya numarası dilekçenin başında yer alır. Dosyayı hangi mahkemenin yürüttüğünü bilmiyorsanız, kısıtlının yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine başvurun; kayıtlardan bulunur. Elden mahkeme kalemine bir nüsha vermeniz yeterlidir; vasiye tebligat mahkeme tarafından yapılır. e-İmzanız varsa UYAP Vatandaş Portal'dan dosyaya evrak gönderebilirsiniz.

Vesayet makamının kararına karşı ise denetim makamı olan asliye hukuk mahkemesine gidilir. Yani sulh hukuk mahkemesi azil talebinizi reddederse, yol bitmez; kararın altında yazılı başvuru yolunu ve süresini takip edin.

Vasi azli dilekçe örnekleri

Birinci örnek parasal bir kötüye kullanım iddiasıdır, ikincisi bakımın ihmalidir. İkisinde de olay, tarih ve delil öne çıkarıldı; yorum en aza indirildi.

Örnek 1'i ne zaman kullanırsınız? Vasi, kısıtlının kira gelirini ya da maaşını kendi hesabına aktarıyor ve mahkemeye verdiği hesaplarda bunu göstermiyorsa.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Vasinin banka hesabını "celp" ettirmesini mahkemeden istedim; bu belgeyi sizin bulmanız beklenmez. Elinizde ek belge oluştukça dosyaya delil sunma dilekçesi ile ekleyebilirsiniz.

Örnek 2'yi ne zaman kullanırsınız? Para meselesi yoksa ama vasi kısıtlıyı ziyaret etmiyor, tedavisini ve günlük ihtiyaçlarını takip etmiyorsa.

Bu örnekte şuna dikkat edin: İhmali, kurumun kendi yazısıyla gösterdim. Kendi gözleminiz değerlidir ama bağımsız bir kurumun belgesi hâkimin gözünde daha ağır basar. Yeni vasi olarak kendinizi öneriyorsanız, neden uygun olduğunuzu tek cümleyle söyleyin.

Ne kadar sürer, sonra ne olur?

Azil talebi için kanunda bir karar süresi yoktur. Adalet İstatistikleri 2025'e göre vesayet dosyaları ilk derecede ortalama 85 günde sonuçlanıyor; Adalet Bakanlığı'nın 2019'da açıkladığı vesayet hedef süresi 3 aydır. Azilde tanık dinlenmesi ve banka yazışması gerektiği için süre bu ortalamanın üstüne çıkabilir. Vesayet işlerine basit yargılama usulü uygulanır; bu usulde tahkikat ön inceleme dışında kural olarak iki duruşmada tamamlanır ve iki duruşma arası en fazla 1 ay olur (HMK m.320/3). Bunlar garanti değildir, mahkemenin iş yüküne göre değişir.

Vasi görevden alınırsa, yeni vasi kısıtlının mal durumunu yeniden tespit eder. Zarar ortaya çıkarsa tazminat yolu açılır. Kanun, vesayet görevinin hukuka aykırı yerine getirilmesinden doğan zararlarda devletin sorumluluğunu da öngörür; devlet ödediği tazminat için zarara sebep olana başvurur. Bu tür bir davanın genel yapısını tazminat dilekçesi sayfasında bulabilirsiniz.

Bu yazıda anlattığım delil düzeni, hukuk dosyasında da ceza dosyasında da işinize yarar. Belgelerinizi tek bir klasörde, tarih sırasıyla tutun. Hangi metni önce vereceğinizden emin değilseniz, sıralamayı birlikte planlayıp gerekli her metin için dilekçe yazımı desteği verebiliriz.

Sık sorulan sorular