Tenkis Davası Dilekçesi Yazdır: Saklı Payınızı Vasiyete ve Bağışa Karşı Korumak

Bir vasiyetname açıldığında ya da tapu kayıtlarına bakıldığında, mirasbırakanın malının büyük kısmını başkasına bıraktığını öğrenmek çok sarsıcıdır. İlk tepki genellikle "Bu vasiyet geçersiz" olur. Oysa çoğu durumda vasiyetname geçerlidir; sorun, sizin kanunla korunan payınızı aşmış olmasıdır. Bunun çaresi vasiyeti iptal ettirmek değil, aşan kısmı indirtmektir. Kanun buna tenkis der ve sürelerini çok sıkı tutar.

Takvim: 1 yıl ne zaman başlar, 10 yıl ne zaman biter?

Türk Medeni Kanunu'nun 571. maddesine göre tenkis davası, mirasçının saklı payının zedelendiğini öğrendiği tarihten itibaren 1 yıl içinde açılmalıdır. Her hâlde, yani öğrenmeseniz bile, 10 yıl geçince dava hakkı düşer. Bu 10 yılın başladığı gün kazandırmanın türüne göre değişir:

"Öğrenme" kavramı burada inceliklidir. Ölüm gününü ya da vasiyetnamenin varlığını bilmek tek başına yeterli sayılmayabilir; önemli olan, payınızın zedelendiğini fark edebilecek bilgiye ulaştığınız gündür. Örneğin vasiyetnamenin açılış oturumuna katıldığınız gün, ya da tapu kayıtlarını alıp devri gördüğünüz gün. Bu tarihi dilekçede açıkça yazmanız ve belgeyle göstermeniz, davanın ilk savunmasını baştan cevaplar.

Vasiyetnamenin kendisinde şekil eksikliği, ehliyetsizlik ya da baskı gibi bir sorun varsa yol farklıdır; o dava iptal davasıdır ve kendi süreleri vardır. İki davanın farkını ve iptal dilekçesini vasiyetnamenin iptali dilekçesi sayfasında anlattım. İkisinden de emin değilseniz dilekçeyi önce iptal, olmazsa tenkis diye sıralı kurmak mümkündür.

Tenkis hesabının mantığı

Tenkis davasında mahkeme sizin hissettiğiniz haksızlığa değil, bir hesaba bakar. Hesap kabaca şu sırayla yapılır:

1. Mirasbırakanın ölüm günündeki malları bir araya getirilir; tenkise tabi sağlararası kazandırmalar da hesaba katılır.
2. Borçlar düşülür; kalan tutar hesap matrahıdır.
3. Sizin yasal payınız ve kanunun bu payın ne kadarını saklı saydığı belirlenir. Saklı paylı mirasçılar altsoy, anne-baba ve sağ kalan eştir; oranlar mirasçının türüne göre kanunda ayrı ayrı belirlenmiştir.
4. Elinize geçen değer saklı payınızın altındaysa, fark kadar tenkis istenir.

Örneğin bilirkişi saklı payınızı 900.000 TL olarak hesapladı ve size vasiyet sonrası 300.000 TL değerinde mal kaldıysa, talebiniz 600.000 TL'lik kısmın tenkisi olur. Hesabı dilekçede kuruşu kuruşuna yapmanız gerekmez; bunu bilirkişi yapar. Sizin göreviniz malları, devirleri ve yaklaşık değerleri eksiksiz göstermektir. Bilirkişi raporu geldiğinde değerlere katılmıyorsanız 2 hafta içinde itiraz edersiniz; nasıl yapılacağını bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi sayfasında bulabilirsiniz.

Dava açmadan önce belgeleri nereden toplarsınız?

Tenkis davasında elinizde ne kadar kayıt olursa hesap o kadar doğru çıkar. Bazılarını kendiniz alabilirsiniz, bazılarını ise ancak mahkeme aracılığıyla getirtebilirsiniz:

• Vasiyetname ve açılış tutanağı: Vasiyetnameyi açan sulh hukuk mahkemesinden onaylı örnek olarak alınır. 1 yıllık sürenin başlangıcını gösteren en güçlü belge budur.
• Mirasçılık belgesi: Noterden ya da sulh hukuktan; davacı olmanızın dayanağıdır.
• Tapu kayıtları: Mirasçı olarak mirasbırakanın taşınmaz kayıtlarını tapu müdürlüğünden isteyebilirsiniz. Ölümden önce yapılmış devirleri görmek için tapu dosyasındaki akit tablolarını da talep edin.
• Banka hesapları ve önceki bağışlar: Bunları çoğu zaman siz göremezsiniz. Dilekçenizde ilgili bankalara ve kurumlara yazı yazılmasını istemeniz yeterlidir; mahkeme kayıtları getirtir.

Tenkis davası dilekçesinde dikkat edilmesi gerekenler

• Davalıyı doğru seçin: Davalı, saklı payınızı aşan kazandırmayı alan kişidir: vasiyet alacaklısı, atanmış mirasçı ya da bağış alan. Diğer mirasçılar bu kazandırmayı almadıysa davalı olmaz.
• Mirasçılık belgesi ve vasiyetname: İkisinin de onaylı örneğini ekleyin; vasiyetnamenin açılış tutanağı süre hesabınızın da kanıtıdır.
• Mal listesi: Tapu kayıtları, araç kayıtları, banka hesapları ve bildiğiniz bağışlar. Eksik bir mal hesabı aleyhinize değiştirebilir.
• Dava değeri: Talep ettiğiniz tenkis miktarını yaklaşık olarak yazın; harç buna göre alınır.
• Tedbir: Davalı, vasiyetle ya da bağışla aldığı taşınmazı dava sürerken satabilir. Tapu kaydına ihtiyati tedbir konulmasını dava dilekçesinde isteyin.

En sık gördüğüm hata, tenkis ile muris muvazaasının karıştırılmasıdır. Mirasbırakan tapuda "satış" göstererek bir evi devrettiyse ve para hiç ödenmediyse, bu çoğu zaman bir muvazaa davasıdır. O durumun dava dilekçesi ve bağış nedeniyle tenkis örneği miras davası dilekçesi sayfasında; bu sayfada bilerek vasiyet ve savunma örnekleri veriyorum.

Nereye açılır, ne kadar masraf ve süre?

Tenkis davası mirasbırakanın son yerleşim yerindeki asliye hukuk mahkemesinde açılır. Tenkis, kanunun arabulucuya gitmeyi dava şartı saydığı uyuşmazlıklar arasında yer almaz; doğrudan dava açabilirsiniz. Dilekçe, davalı sayısından bir fazla nüsha olarak tevzi bürosuna verilir ya da e-İmza veya mobil imzayla UYAP Vatandaş Portal üzerinden gönderilir.

2026 yılı için masraf kalemleri şöyle: Başvurma harcı 732,00 TL; nispi karar ve ilam harcı dava değerinin binde 68,31'i olup dörtte biri dava açılırken peşin ödenir. Örneğin 600.000 TL'lik bir tenkis talebinde nispi harç 40.986 TL, peşin ödenecek kısım ise 10.246,50 TL eder. Gider avansı taraf sayısının 5 katı tebligat ücreti artı 530 TL'dir; 1/10/2026'dan sonra iki taraflı bir davada 3.530 TL. Keşif gerekirse 5.188,00 TL keşif harcı ve bilirkişi ücreti eklenir.

Kanunda bu dava için bir karar süresi yoktur. Adalet İstatistikleri 2025'e göre asliye hukuk mahkemelerinde bir dosyanın ortalama görülme süresi 374 gündür. Bilirkişi hesabı, keşif ve birden çok davalıya tebligat bu süreyi uzatır; ortalama sizin dosyanız için bir söz değildir.

Kimler açabilir, kime yazdırabilirsiniz?

Tenkis davasını yalnızca saklı paylı mirasçı açabilir: altsoy, anne-baba ve sağ kalan eş. Kardeşlerin saklı payı yoktur; bu yüzden mirasbırakanın kardeşiyseniz tenkis yolu size açık değildir. Küçük ya da kısıtlı mirasçı adına velisi veya vasisi dava açar. Her saklı paylı mirasçı kendi payı için tek başına dava açabilir.

Kimden destek alırsınız?

Dürüst olayım: Tenkis davası hesap ve ispat ağırlıklı bir davadır ve avukatsız yürütmenizi tavsiye etmem. Mal listesini çıkarmak, bilirkişi raporunu denetlemek ve süreyi doğru kurgulamak deneyim ister. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre asliye mahkemelerinde asgari ücret 2026'da 45.000 TL'dir; bunu baştan bütçenize katın.

Avukata gitmeden önce dosyanızı toparlamak ya da süresi daralan bir davayı yetiştirmek için bizlere başvurabilirsiniz. Bizler tenkis davası dilekçenizi vasiyetnameniz, tapu kayıtlarınız ve öğrenme tarihinize göre sizin için hazırlıyoruz. Belgelerinizi 0551 837 30 04 numarasından bize ulaşarak ya da ana sayfadaki dilekçe yaz bölümünden iletebilirsiniz; ön görüşme ücretsizdir ve süre hesabınızı birlikte netleştirelim.

Tenkis davası dilekçe örnekleri

İki örnek veriyorum: biri vasiyetname yüzünden davacı olduğunuz durum, diğeri size dava açıldığında tenkisi savunma olarak kullandığınız durum. Bağış nedeniyle tenkisin örneği kardeş sayfada olduğu için burada tekrarlamıyorum.

Örnek 1'i ne zaman kullanırsınız? Mirasbırakan malının büyük kısmını vasiyetle birine bıraktıysa ve vasiyetnamenin geçerliliğine itirazınız yoksa.

Bu örnekte şuna dikkat edin: 1. maddedeki tarih, 1 yıllık sürenin başladığı gündür; açılış tutanağı onu kanıtlar. 3. maddede vasiyetnamenin geçerliliğini kabul ettim; iptal iddianız da varsa bu cümleyi kaldırın ve talebi sıralı kurun.

Örnek 2'yi ne zaman kullanırsınız? Vasiyet alacaklısı, vasiyetle bırakılan malın kendisine verilmesi için size dava açtıysa ve bu vasiyet sizin saklı payınızı zedeliyorsa. 1 yıllık süre geçmiş olsa bile tenkisi savunma olarak ileri sürebilirsiniz (TMK m.571).

Bu örnekte şuna dikkat edin: Bu bir cevap dilekçesidir ve dava dilekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde verilmelidir (HMK m.127). Def'i, davanın tamamen reddini değil, saklı payınızı aşan kısım yönünden reddini sağlar. Karşı tarafın davasını nasıl kurduğunu görmek isterseniz vasiyetnamenin tenfizi dilekçesi sayfasına bakabilirsiniz. Bütçeniz kısıtlıysa uygun fiyatlı dilekçe yazdır seçenekleri için bizimle konuşabilirsiniz; harçları karşılayamıyorsanız adli yardım dilekçesi de bir yoldur.

Sık sorulan sorular