Rapor İtiraz Dilekçesi Yazdır: Önce Raporun Ne İşe Yaradığını Bulun

"Hakkımda bir rapor yazılmış, itiraz etmek istiyorum." Bu cümleyle gelen herkese önce şunu sorarım: Rapor kim tarafından, hangi amaçla yazıldı ve sonunda size ne oldu? Çünkü idarenin hazırladığı bir rapor çoğu zaman kendi başına bir sonuç doğurmaz. Sonuç, o rapora dayanarak verilen kararla doğar. İtirazın nereye ve nasıl yapılacağı da bu yüzden rapora değil, o karara göre belirlenir.

Önünüzdeki rapor hangisi?

Gündelik hayatta "rapor" kelimesi çok farklı belgeler için kullanılır. İtiraz yolu her birinde farklıdır:

Sağlık raporları kendine özgü bir alan olduğu için onları ayrı bir sayfada, sağlık raporu itiraz dilekçesi başlığında anlattım. Mahkemedeki bilirkişi raporuna itiraz ise usul kurallarına tabidir; onu da bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi sayfasında bulabilirsiniz. Bu sayfa, idarenin kendi hazırladığı denetim ve tespit raporlarına odaklanıyor.

Rapora değil, raporla kurulan işleme itiraz edin

İdarenin hazırladığı tespit raporu genellikle bir hazırlık belgesidir. Örneğin belediye ekibi binanızın tehlikeli olduğunu tespit eder, sonra belediye bu rapora dayanarak tahliye ya da yıkım kararı verir. Hakkınızı etkileyen şey rapor değil, karardır. Bu yüzden itiraz dilekçesinin konusu "raporun iptali" değil, "rapora dayanılarak tesis edilen işlemin geri alınması" olmalı. Rapordaki hataları ise bu itirazın gerekçesi olarak yazarsınız.

Bu dilekçede dikkat edilmesi gerekenler

Önce raporun tamamını görün

Raporu görmeden ona itiraz edemezsiniz. Çoğu zaman elinize yalnızca işlemin yazısı gelir, yazıda "[tarih] tarihli rapor doğrultusunda" der ve geçer. Raporun suretini istemek hakkınızdır. Bu talebi Bilgi Edinme Hakkı Kanunu'na dayanarak yapabilirsiniz: idare 15 iş günü içinde cevap vermek zorundadır; başka bir birimin görüşü gerekiyorsa bu süre 30 iş gününe uzayabilir ve uzatma size yazılı bildirilir (4982 m.11). Talebiniz reddedilirse ret kararının tebliğinden itibaren 15 gün içinde Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna itiraz edebilirsiniz; bu itiraz, idari dava açma süresini durdurur. Ayrıntısı bilgi edinme başvurusu dilekçesi sayfasında.

İtirazın süresi

Rapora dayalı işlemi dava etmek için genel süre işlemin tebliğinden itibaren 60 gündür (İYUK m.7). Dava açmadan önce işlemin geri alınmasını üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapan makamdan isteyebilirsiniz; bu başvuru dava süresi içinde yapılırsa işlemeye başlamış süreyi durdurur. İdare 30 gün içinde cevap vermezse isteğiniz reddedilmiş sayılır ve süre kaldığı yerden işlemeye devam eder (m.11). Özel bir kanun o rapor türü için başka bir itiraz süresi koymuş olabilir; işlem yazısının altındaki başvuru yolu açıklamasını mutlaka okuyun.

Rapordaki hatayı somutlaştırın

• Yerinde inceleme yapılmış mı? Rapor bina ya da işyerine girilmeden mi hazırlandı? Tutanakta sizin ya da bir yetkilinin imzası var mı?
• Ölçüm ve tespit doğru mu? Metrekare, mesafe, kat sayısı gibi rakamları elinizdeki ruhsat ve projeyle karşılaştırın.
• Raporu hazırlayan yetkili mi? Teknik bir tespitin o konuda yetkili bir uzman tarafından yapılıp yapılmadığına bakın.
• Sizin belgeleriniz değerlendirilmiş mi? Daha önce idareye verdiğiniz bir belge raporda hiç anılmıyorsa bunu yazın.

En sık gördüğüm hata, rapora "gerçeği yansıtmıyor" deyip bırakmak. Neyin gerçeği yansıtmadığını, hangi belgeyle çeliştiğini göstermezseniz idare de mahkeme de raporu esas alır.

Eklenecek belgeler

• Rapora dayanılarak verilen işlemin yazısı ve tebliğ tarihi
• Elinizdeyse raporun sureti; değilse suretini istediğiniz başvurunun kaydı
• Rapordaki tespitle çelişen ruhsat, proje, tapu, fotoğraf ve ölçüm belgeleri
• Varsa bağımsız bir uzmandan aldığınız imzalı görüş

Belgeleri numaralandırıp dilekçede her itiraz noktasının yanına hangi ekin onu desteklediğini yazın. İdare ya da mahkeme, "bu iddianın belgesi nerede" diye aramak zorunda kalmamalı.

Kimler itiraz edebilir, kime yazdırabilirsiniz?

Rapora dayalı işleme, o işlemden hakkı ya da menfaati etkilenen kişi itiraz eder: işlemin muhatabı, mülk sahibi, işyeri sahibi ya da bunların kanuni temsilcisi veya vekili. Bir binanın tamamı için düzenlenmiş bir raporda kat malikleri ayrı ayrı ya da yönetici aracılığıyla birlikte itiraz edebilir. Bu dilekçeyi kendiniz yazabilirsiniz; idareye yapılan itiraz için avukat şartı yoktur.

Seçeneklerinizi şöyle değerlendirin. İdareye yapılacak ilk itirazı çoğu kişi kendisi yazabilir. Rapor teknik bir konuda ise, örneğin bir yapının deprem dayanımı ya da bir arazinin ölçümü söz konusuysa, itirazınızı bağımsız bir mühendis ya da uzman görüşüyle desteklemenizi tavsiye ederim. İş davaya dönüşür ve kaybedilecek şey büyükse avukatla çalışmak gerekir; dava takibi ve temsil avukatlık mesleğinin işidir.

Bizler rapor itiraz dilekçenizi, işlem yazısını ve raporu okuyarak, hatayı belgeyle gösterecek şekilde sizin için hazırlıyoruz. Raporun suretini henüz alamadıysanız önce onu isteyen dilekçeyi birlikte yazalım; ön görüşme ücretsizdir: 0551 837 30 04. Online arzuhalci dilekçe hizmetimizin nasıl işlediğini ana sayfada anlattım.

Nereye verilir, cevap ne zaman gelir?

İtiraz dilekçesi, işlemi yapan idarenin üst makamına, üst makamı yoksa işlemi yapan makama verilir. Belediye işlemlerinde muhatap genellikle belediye başkanlığıdır. Dilekçeyi kurumun evrak birimine elden verip giriş kaydı alabilir, iadeli taahhütlü postayla gönderebilir ya da kurumun e-Devlet veya e-başvuru kanalını kullanabilirsiniz. Hangi kanalı seçerseniz seçin, başvurunun tarihini ispat edebilecek bir kayıt saklayın. Kuruma yapılan itirazın genel kurallarını kuruma itiraz dilekçesi sayfasında anlattım.

Cevap süreleri kanunda yazılı. Üst makama yapılan itirazda idare 30 gün içinde cevap vermezse isteğiniz reddedilmiş sayılır (İYUK m.11). Genel dilekçelerde de kurum en geç 30 gün içinde gerekçeli cevap vermek zorundadır (3071 m.7). Bilgi edinme başvurusunda süre 15 iş günüdür. Bunlar kanuni azami sürelerdir; idare daha kısa sürede de cevap verebilir. Ret cevabı ya da 30 günlük sessizlikten sonra yol idare mahkemesidir; dava dilekçesinin nasıl kurulacağını idari dava dilekçesi sayfasında bulabilirsiniz.

Cevap geldikten sonra ne yaparsınız?

İdare itirazınızı kabul ederse işlemi geri alır ya da yeniden inceleme yaptırır; bu yazıyı saklayın. Kısmen kabul ederse, örneğin yeni bir inceleme yapılacağını ama işlemin şimdilik süreceğini bildirirse, bu bir ara cevaptır ve kesin cevap beklenebilir; ancak bu bekleme başvurudan itibaren 4 ayı geçemez. İtiraz reddedilirse ret yazısının tebliğiyle dava süresi kaldığı yerden işlemeye devam eder. Bu noktada üst makama itiraz için harcadığınız günleri hesaptan düşmeyin; süre durmuştu, sıfırlanmadı.

İki örnek rapor itiraz dilekçesi

İlk örnek, hakkında bir işlem yapıldığını öğrenen ama işlemin dayandığı raporu hiç görmemiş biri için. Bu dilekçe itirazdan önceki adımdır: raporun suretini istemek.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Dilekçe yalnızca raporu istiyor, henüz itiraz etmiyor. Raporu görmeden yazılan itiraz tahmine dayanır. Bilgi edinme başvurusu dava açma süresini kendiliğinden durdurmaz; 60 günlük süreyi aklınızda tutun ve rapor gecikirse üst makama itirazınızı süresi içinde yapın.

İkinci örnek, belediyenin tespit raporuna dayanarak bir binanın kullanımını durduran işlemine karşı, dava açmadan önce belediyeye yapılan itiraz için.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Dilekçe raporu "yanlış" diye nitelemiyor, raporun nasıl hazırlandığındaki eksikliği ve karşı belgeyi gösteriyor. Talep de somut: işlemin geri alınması ve yeniden inceleme. Memur iseniz ve rapor bir disiplin soruşturmasında yazıldıysa, itirazınızın yeri bu dilekçe değil, savunmanızdır; bunun için savunma dilekçesi sayfasına bakın.

Sık sorulan sorular