İstirdat Davası Dilekçesi Yazdır: Borç Olmayan Parayı Geri İstemek

İcra takibinde hesabınıza haciz geldi, maaşınızdan kesinti başladı ya da "evinize haciz gelecek" baskısıyla borcu ödediniz. Sonra fark ettiniz ki o borç ya hiç yoktu ya da zaten ödenmişti. İşte bu durumda parayı geri almanın yolu istirdat davasıdır. "İstirdat" eski bir kelime, anlamı "geri alma". Kanundaki adıyla bu dava, borçlu olmadığı parayı icra baskısı altında ödeyen kişinin kullandığı bir haktır.

İstirdat davası kimin işine yarar?

İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesinin 7. fıkrası şunu söyler: Borçlu olmadığı parayı cebri icra tehdidi altında ödeyen kişi, ödeme tarihinden itibaren 1 yıl içinde parasını geri istemek için dava açabilir.

Bu cümlede iki şart var ve dilekçenizin bütün omurgası bu iki şart üzerine kurulur:

1. Borçlu olmamak: Para hiç borçlanılmamış, daha önce ödenmiş, zamanaşımına uğramış ya da başkasının borcu olabilir.
2. Ödemenin icra baskısı altında yapılması: Ödeme, devam eden bir icra takibinin yarattığı zorlama sonucunda yapılmış olmalıdır.

Kendi isteğinizle, hiçbir takip yokken yaptığınız bir ödemeyi geri almak istiyorsanız bu madde değil, genel hükümler devreye girer. O durumda alacak davası dilekçesi sayfasındaki yol daha uygun olabilir.

"İcra baskısı altında ödedim" nasıl gösterilir?

Bu dava türünde en çok zorlanılan nokta budur. Mahkeme, ödemenin gerçekten takip nedeniyle yapıldığını görmek ister. Bunu göstermenin en kolay yolu tarihleri yan yana koymaktır.

Haciz gelmeden, ödeme emrini aldıktan hemen sonra ödeme yaptıysanız da baskı vardır; çünkü ödeme emri zaten 7 gün içinde ödemediğiniz takdirde cebri icraya geçileceği ihtarını içerir. Ama böyle bir durumda neden itiraz etmediğinizi de açıklamanız iyi olur. Örneğin "maaş haczi gelip işimi kaybetmekten korktum" gibi gerçek bir gerekçe yazın.

1 yıllık süre hangi günden başlar?

Süre, ödeme tarihinden başlar. Ödeme emrinin tebliği, takibin kesinleşmesi ya da dosyanın kapanması değil. Bu ayrıntı özellikle taksitli ödemelerde ve maaş kesintisinde önemlidir.

• Tek seferde ödeme yaptıysanız: Ödemeyi yaptığınız gün.
• Maaş kesintisi ya da taksitle ödediyseniz: Her ödeme kendi tarihinden itibaren ayrı bir süre başlatır. İlk kesintilerin süresi sonrakilerden önce dolar.
• Hesabınızdan haciz yoluyla para alındıysa: Paranın hesabınızdan çekildiği gün.

Örneğin 18 ay boyunca maaşınızdan kesinti yapıldıysa ve son kesintiden 6 ay sonra dava açıyorsanız, ilk kesintilerin bir kısmı için 1 yıl dolmuş olabilir. Bu yüzden dilekçede talep ettiğiniz tutarı kesinti tarihleriyle birlikte bir liste hâlinde vermenizi tavsiye ederim. Kesinti hâlâ sürüyorsa önce onu durdurmak gerekir; bunun yolunu maaş haczi kaldırma sayfasında anlattım.

Ticari bir işten doğan istirdat davalarında önce arabulucuya başvurmanız gerekir; bu, dava şartıdır (TTK m.5/A). Arabuluculuk bürosuna başvurduğunuz günden son tutanağa kadar hak düşürücü süre işlemez (HUAK m.18/A-15). Yani arabuluculukta geçen süre 1 yıldan yemez.

Menfi tespit davası açıkken borcu ödediyseniz

Bazı okurlarımız borçlu olmadığını tespit ettirmek için menfi tespit davası açmış, dava sürerken takip devam ettiği için ödeme yapmak zorunda kalmıştır. Bu durumda yeni bir dava açmanıza gerek yoktur. Kanun, menfi tespit davası sürerken borç ödenirse davanın istirdat davası olarak devam edeceğini söyler (İİK m.72/6).

Yapmanız gereken, mahkemeye kısa bir dilekçeyle ödemeyi bildirmek ve talebinizi "borçlu olmadığımın tespiti"nden "ödediğim [tutar] TL'nin iadesine" çevirmektir. Ödeme belgelerini de bu dilekçeye ekleyin. Menfi tespit davasının kendisini menfi tespit dilekçesi sayfasında ayrıca anlattım.

İstirdat davası nereye ve nasıl açılır?

İstirdat davası icra mahkemesinde değil, genel mahkemede açılır. Hangi mahkeme olduğu uyuşmazlığın türüne göre değişir: Genel bir alacak için asliye hukuk, ticari bir iş için asliye ticaret, bir tüketici işleminden doğan takip için tüketici mahkemesi, kira ilişkisinden doğan takip için sulh hukuk mahkemesi. Tüketici işlemlerinden doğan davaların kendine özgü kurallarını tüketici mahkemesi dava dilekçesi sayfasında anlattım.

Yer bakımından iki seçeneğiniz vardır: Takibin yapıldığı icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesi ya da davalının yerleşim yeri mahkemesi (İİK m.72/son). Takip İstanbul'da yapıldı, alacaklı Ankara'daysa ikisinden birini seçebilirsiniz.

Dava dilekçesini adliyedeki tevzi bürosuna elden verecekseniz davalı sayısı kadar nüsha ve bir nüsha da mahkeme için hazırlayın. e-İmza ya da mobil imzanız varsa UYAP Vatandaş Portal üzerinden davayı elektronik olarak açabilir, harç ve gider avansını da aynı ekrandan ödeyebilirsiniz.

Yanlış görevli mahkemeye açılan dava genelde görevsizlik kararıyla doğru mahkemeye gönderilir, ama bu aylarca süren bir kayıptır. Harç ve masraf kalemlerinin nasıl hesaplandığını örnekli olarak itirazın iptali dilekçesi sayfasında anlattım; istirdat davasında da aynı kalemler (başvurma harcı, nispi karar harcının dörtte biri, gider avansı) geçerlidir.

İstirdat davası dilekçe örnekleri

İki örnek koydum. Birincisi sıfırdan açılan bir istirdat davası içindir. İkincisi, zaten açmış olduğunuz bir menfi tespit davası sürerken borcu ödemek zorunda kaldıysanız mahkemeye vereceğiniz kısa bildirim dilekçesidir.

Örnek 1'i ne zaman kullanırsınız? Daha önce ödediğiniz bir borç için yeniden takip yapıldıysa ve banka hesabınızdaki para haciz yoluyla alındıysa. Başka bir borçsuzluk sebebiniz varsa 2. maddeyi ona göre değiştirin.

Bu örnekte şuna dikkat edin: 3. maddede itiraz edememe sebebini dürüstçe yazın; mahkeme ödemenin baskı altında yapıldığını bu anlatımdan da değerlendirir. Ticari bir uyuşmazlıkta arabuluculuk son tutanağını eklemeyi unutursanız 1 haftalık kesin süre verilir; hiç başvurmadıysanız dava doğrudan usulden reddedilir (HUAK m.18/A-2).

Örnek 2'yi ne zaman kullanırsınız? Menfi tespit davanız devam ederken takip durmadığı için borcu ödediyseniz. Yeni bir dava açmıyorsunuz; mevcut davanın istirdat davası olarak devam etmesini istiyorsunuz.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Ödenen tutar dava değerinden farklıysa harç farkı istenebilir; mahkemenin bu yöndeki ara kararını takip edin. Birden fazla ödeme yaptıysanız her birini tarihiyle ayrı ayrı yazın.

İstirdat dilekçesinde dikkat edilmesi gerekenler

İstirdat davasında delillerin büyük kısmı yazılıdır ve sizin elinizdedir. Mahkemenin her şeyi kendiliğinden toplamasını beklemeyin. Dilekçeyle birlikte şunları sunun:

• Borçlu olmadığınızı gösteren belge: önceki ödemenin dekontu, ibraname, iptal edilmiş sözleşme, iade faturası,
• Paranın icra yoluyla alındığını gösteren belge: hesap dökümü, bordro, icra dosyasındaki tahsilat kayıtları,
• İcra dosyasının e-Devlet ya da UYAP çıktısı (takip tarihi, tebliğ tarihi, haciz tarihleri),
• Maaş kesintisinde işverenden alacağınız, ay ay kesinti tutarlarını gösteren yazı,
• Ticari işse arabuluculuk son tutanağının aslı ya da onaylı örneği.

Bu davalarda en çok karşılaştığım hatalar ise şunlar:

1. Davalıyı yanlış göstermek: Davalı, parayı icra dosyasından çeken alacaklıdır; icra dairesi değildir. İcra dairesini davalı gösteren dilekçeler hâlâ önüme geliyor.
2. Faiz başlangıcını yazmamak: Her ödemenin kendi tarihinden faiz isteyin. Faiz talebini tek bir tarihe bağlamak, özellikle uzun maaş kesintilerinde kayba yol açar.
3. İcra masraflarını unutmak: Takip nedeniyle ödediğiniz harç ve masraflar da istenebilir; bunları dava değerine dahil edin.
4. Borçsuzluğu değil, sadece ödemeyi anlatmak: "Şu kadar para ödedim" demek yetmez. Neden borçlu olmadığınızı ayrı bir paragrafta, belgeye dayanarak anlatın.
5. Hesap yapmadan dava değeri yazmak: Dava değeri harcı belirler. Fazla yazarsanız gereksiz harç ödersiniz; az yazarsanız sonradan artırmanız gerekir.

İstirdat davası ortalama ne kadar sürede incelenir?

Dilekçe ve masraflar yatırıldıktan sonra dava davalıya tebliğ edilir. Davalının cevap için 2 haftası vardır; zorunlu hâllerde bir defaya mahsus 1 aya kadar ek süre alabilir (HMK m.127). Ardından cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri gelir, her biri 2 haftalık süreye tabidir. Karşı tarafın cevap dilekçesi geldiğinde ona cevap vermek için de aynı süre işler.

Ortalama bir fikir vermesi için resmî istatistiğe bakabiliriz: Adalet İstatistikleri 2025'e göre asliye hukuk mahkemelerinde bir dosyanın ortalama görülme süresi 374 gün, alacak davalarında 472 gündür. İstirdat davası için ayrı bir istatistik yayımlanmıyor. Bilirkişiye gidilirse rapor süresi en fazla 3 ay, gerekçeyle 3 ay daha uzatılabilir (HMK m.274/1). Bu rakamlar ilk derece içindir; istinaf aşaması eklenmez ve sizin dosyanız için bir tahmin değildir.

Kanunda istirdat davasının kaç günde biteceğine dair bir süre yok. Kanunun koyduğu tek zamanlama kuralı, duruşmalar arasındaki sürenin 3 aydan uzun olamayacağıdır (HMK m.147/3, 2026 değişikliği). Davanın toplam süresini dilekçeler aşaması, mahkemenin iş yükü, bilirkişi incelemesine gidilip gidilmediği ve tebligatların ne kadar sürede ulaştığı belirler. Belgeleri tam ve tek bir ödeme üzerine kurulu bir dava, uzun maaş kesintisi hesabı gerektiren bir davadan daha kısa sürer.

Bu davada mahkeme genellikle icra dosyasını ve banka kayıtlarını getirtir, gerekirse bilirkişiye hesap yaptırır. Dava lehinize sonuçlanırsa ödediğiniz parayı faiziyle ve yargılama giderleriyle geri alırsınız. Takip kötü niyetliyse alacaklı aleyhine yüzde 20'den aşağı olmayan tazminata da hükmedilebilir.

Bu dilekçeyi kimler verebilir, kime yazdırabilirsiniz?

Davayı, parayı icra baskısıyla ödeyen kişi açar. Para bir şirketin hesabından alındıysa şirket yetkilisi, borçlu küçük ya da kısıtlıysa veli veya vasisi dava açar. Avukatınız varsa dava vekil eliyle de açılabilir.

Kimden destek alırsınız?

Davayı kendiniz açabilirsiniz; avukat zorunluluğu yoktur. Adliyedeki ön büro dilekçenin hangi mahkemeye verileceğini söyler, ama olayları sizin yerinize kurmaz. Ancak istirdat davası, birkaç duruşma süren, delillerin dikkatle sunulması gereken bir yargılamadır. Tutar yüksekse ya da karşı taraf avukatla geliyorsa bu davayı avukatsız yürütmenizi tavsiye etmem. Biz dava dilekçesini hazırlarız; dilekçenin olayları ve talepleri doğru kurması, davanın yarısıdır. Duruşma takibi ise avukatlık işidir.

Elinizdeki ödeme belgelerini ve icra dosyasının numarasını bize iletin, ödeme tarihlerine göre 1 yıllık sürenin hangi kalemlerde dolmak üzere olduğunu hesaplayalım. Süre bitimine yakın bir dosyanız varsa acil dilekçe yazdır talebinizi öncelikli olarak ele alırız.

Bizler bu dava dilekçesini sizin için hazırlıyoruz. Hangi mahkemeye, hangi belgelerle başvuracağınızı bilmiyorsanız ana sayfamızdaki "dilekçe yazdırmak istiyorum" formunu doldurun ya da 0551 837 30 04 numarasından arayın; durumunuzu dinleyip ilk adımı birlikte belirleyelim, ön görüşme ücretsizdir.

Sık sorulan sorular