Menfi Tespit Dilekçesi Yazdır: "Bu Borç Benim Değil" Demenin Mahkeme Yolu

Bir şirket size ait olmayan bir abonelik borcunu talep ediyor, bir senet sizin aleyhinize dolaşıyor ya da itiraz süresini kaçırdığınız bir icra takibi kesinleşmiş. Ortak noktaları şu: Siz borçlu olmadığınızı düşünüyorsunuz ve bunu bir mahkeme kararıyla tespit ettirmek istiyorsunuz. Menfi tespit davası tam olarak budur; "menfi" olumsuz, yani "borcum yoktur" tespiti demektir.

Zamanlama her şeyi değiştirir: Takipten önce mi, sonra mı?

İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesine göre menfi tespit davası icra takibinden önce de, takip sırasında da açılabilir. Kanunda bu dava için ayrı bir süre yoktur. Ama davayı ne zaman açtığınız, mahkemeden isteyebileceğiniz korumayı doğrudan belirler.

Örneğin 200.000 TL'lik bir alacak iddiası için tedbir istiyorsanız, mahkeme en az 30.000 TL teminat ister. Bu teminatı yatıramıyorsanız tedbir kararı çıkmaz, ama dava yine görülür.

Takip sırasında dava açtıysanız, dava sürerken takip devam eder ve borcu ödemek zorunda kalabilirsiniz. Bu durumda dava kendiliğinden istirdat davası olarak devam eder (m.72/6); ayrıntısını istirdat davası dilekçesi sayfasında anlattım. Henüz ödeme emrine itiraz süreniz dolmadıysa, menfi tespitten önce ödeme emrine itiraz etmek çok daha hızlı ve masrafsız bir yoldur.

Menfi tespit dilekçesinde dikkat edilmesi gerekenler

Bu davada ispat yükünün nasıl dağılacağı dosyaya göre değişir, ama dilekçenizin işi değişmez: Borcun neden doğmadığını ya da neden sona erdiğini somut olaylara bağlamak. Yazarken şunlara dikkat edin:

• Borçsuzluk sebebini tek cümlede söyleyin: "Sözleşme hiç kurulmadı", "borç ödendi", "imza bana ait değil", "zamanaşımı doldu" gibi. Birden fazla sebep varsa her birini ayrı başlıkta anlatın.
• Tedbir talebini ayrı yazın ve teminata hazır olun: Teminat yatırılmadan tedbir uygulanmaz.
• Dava değerini doğru belirleyin: Değer, tespitini istediğiniz borç miktarıdır; harcı da bu belirler.
• Takip varsa dosya bilgisini yazın: İcra dairesi ve esas numarası, ödeme emrinin tebliğ tarihi.
• Ticari işte arabuluculuk: Konusu para olan ticari menfi tespit davalarında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak şarttır (TTK m.5/A). Son tutanağı ekleyin.

Eklenecek belgeler şunlardır: borcun ödendiğini gösteren dekont veya ibraname, sözleşmenin feshedildiğini gösteren yazı, abonelik iptal belgesi, icra dosyası çıktısı ve varsa arabuluculuk tutanağı. Masraf kalemleri itirazın iptali davasındakiyle aynıdır (başvurma harcı, nispi karar harcının dörtte biri, gider avansı); 2026 tutarlarıyla örnekli hesabı itirazın iptali dilekçesi sayfasında verdim.

En sık gördüğüm hatalar: dava açınca takibin kendiliğinden duracağını sanmak, tedbir için teminat bulmadan dava açıp sonra teminatı yatıramamak ve alacaklıyı değil, icra dairesini davalı göstermek. Bir de şu var: Takip haksız ve kötü niyetliyse, dava sonunda alacaklı aleyhine alacağın yüzde 20'sinden aşağı olmamak üzere tazminat istenebilir (m.72/5). Bu talebi dilekçeye yazmazsanız verilmez.

Dava hangi mahkemede, nasıl açılır?

Menfi tespit davası icra mahkemesinde değil, genel mahkemelerde açılır. Görevli mahkeme borcun kaynağına göre belirlenir: genel borçlarda asliye hukuk, tacirler arası işlerde asliye ticaret, bir tüketici işleminden doğan borçta tüketici mahkemesi, kira ilişkisinde sulh hukuk mahkemesi.

Yetki bakımından seçim hakkınız vardır: takibin yapıldığı icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesi ya da davalının yerleşim yeri mahkemesi (İİK m.72/son). Takipten önce açılan davada icra dairesi olmadığı için genel yetki kuralları uygulanır.

Dilekçeyi adliyenin tevzi bürosuna elden verecekseniz davalı sayısı kadar nüsha ve mahkeme için bir nüsha hazırlayın. UYAP Vatandaş Portal'dan dava açmak için e-imza ya da mobil imza gerekir; e-Devlet şifresi yalnızca dosyayı görmeye ve harç ödemeye yeter. Bankaya karşı bir kredi kartı ya da kredi borcunda önce bankanın kendi itiraz kanallarını denemek isterseniz kredi kartı itiraz dilekçesi sayfası işinize yarar.

Menfi tespit dilekçe örnekleri

İki farklı zamanlama için iki örnek hazırladım. Birincisi henüz takip yokken, ikincisi takip kesinleştikten sonra açılan davalar içindir. Hangisini kullanacağınızı yukarıdaki tablodan seçin.

Örnek 1'i ne zaman kullanırsınız? Bir şirket, iptal ettiğiniz bir abonelik için size borç bildiriyor ve icraya vereceğini söylüyorsa. Takip başlamadan dava açarak takibin durdurulması tedbirini isteyebilirsiniz.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Bu örnek tüketici mahkemesine hitaben yazıldı; ama 2026 başvurularında değeri 186.000 TL'nin altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvurmak zorunludur (TKHK m.68/1). O yolu tüketici hakem heyeti başvuru dilekçesi sayfasında anlattım. İptal belgeniz yoksa, iptal başvurusunun yapıldığını gösteren e-posta veya müşteri hizmetleri kaydını ekleyin.

Örnek 2'yi ne zaman kullanırsınız? Ödeme emrine itiraz süresini kaçırdıysanız, takip kesinleştiyse ve borcu daha önce ödediğinizi belgeleyebiliyorsanız. Bu durumda takibi durduramazsınız, ama paranın alacaklıya geçmesini engelleyebilirsiniz.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Bu davayı açmanız maaşınızdan ya da hesabınızdan kesintiyi durdurmaz; durdurduğu şey, paranın alacaklıya ödenmesidir. Kesinti sürerken ödenen her tutar için dava istirdat davasına dönüşebilir. Takibin işleyişine ilişkin ayrı bir şikâyetiniz varsa icra takibini durdurma dilekçesi sayfasına da bakın.

Menfi tespit davası ortalama ne kadar sürede incelenir?

Kanunda menfi tespit davasının kaç günde karara bağlanacağına dair bir süre yok. Tedbir talebi ise farklıdır: Mahkeme tedbir talebini genellikle dava dilekçesiyle birlikte, dosya üzerinden değerlendirir; teminat yatırıldıktan sonra karar uygulanır. Bu yüzden teminatı hazır tutmak, korumanın ne zaman başlayacağını belirleyen en önemli etkendir.

Menfi tespit davaları için Adalet Bakanlığı'nın kamuya açık bir hedef süresi ya da ayrı bir istatistiği yok. Görevli mahkemenin genel ortalaması bir fikir verebilir: Adalet İstatistikleri 2025'e göre bir dosyanın ortalama görülme süresi asliye hukukta 374 gün, tüketici mahkemesinde 311 gün, asliye ticarette 383 gündür. Bilirkişiye gidilirse rapor süresi en fazla 3 ay, gerekçeyle 3 ay daha uzatılabilir (HMK m.274/1). Kendi dosyanızın hedef süresini UYAP Vatandaş Portal'dan görebilirsiniz.

Esas hakkındaki karar için ise yazılı yargılama usulünün süreleri işler: davalının cevap süresi 2 hafta, zorunlu hâllerde 1 aya kadar ek süre (HMK m.127), ardından cevaba cevap ve ikinci cevap için 2'şer hafta. 2026 değişikliğiyle iki duruşma arasındaki süre 3 aydan uzun olamaz (HMK m.147/3). Bilirkişi incelemesi, tanık sayısı ve tebligat hızı toplam süreyi belirler.

Dava sonunda iki ihtimal vardır. Dava lehinize biterse borçlu olmadığınız kesinleşir; bu karar icra dosyasına sunulduğunda takibin dayanağı ortadan kalkar ve varsa teminatınız size iade edilir. Takip haksız ve kötü niyetliyse alacaklı aleyhine yüzde 20'den aşağı olmayan tazminata da hükmedilir. Dava aleyhinize biterse ve siz tedbir kararı almışsanız, tedbir nedeniyle alacaklının uğradığı zarar için yüzde 20'den aşağı olmamak üzere tazminata mahkûm edilebilirsiniz (İİK m.72/4). Bu yüzden tedbir istemeden önce borçsuzluk iddianızın belgeyle desteklendiğinden emin olun.

Kararın kesinleşmesi de ayrı bir süredir: Taraflardan biri karara karşı istinafa giderse, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık istinaf süresi ve bölge adliye mahkemesindeki inceleme toplam süreye eklenir.

Bu dilekçeyi kimler verebilir, kime yazdırabilirsiniz?

Davayı, kendisinden borç istenen ya da aleyhine takip yapılan kişi açar. Şirket adına yetkilisi, küçük veya kısıtlı adına veli ya da vasisi, avukatınız varsa vekil olarak avukatınız açabilir. Mirasçılar, murislerinden kaldığı iddia edilen bir borç için de bu davayı açabilir.

Kimden destek alırsınız?

Dava dilekçesini kendiniz yazabilirsiniz; avukat zorunluluğu yoktur. Adliyedeki ön büro dilekçenin hangi mahkemeye verileceğini gösterir, ama tedbir talebini ve teminat tutarını sizin için kurmaz. Bir arzuhalci bu metni hazırlar. Tutar yüksekse, karşı taraf bir banka ya da büyük bir şirketse ve yargılama birkaç duruşma sürecekse, davayı avukatla yürütmenizi tavsiye ederim; duruşma takibi avukatlık işidir.

Bizler menfi tespit dava dilekçesini sizin için hazırlıyoruz. Borç bildirimini ya da icra dosyasını, elinizdeki ödeme veya iptal belgeleriyle birlikte gönderin; tedbir isteyip istemeyeceğinize birlikte karar verelim. Önce danışmak isterseniz 0551 837 30 04 numarasını arayın, ön görüşme ücretsizdir. Profesyonel dilekçe yazımı sürecimizin nasıl işlediğini ana sayfamızda bulabilirsiniz.

Elinizde süre baskısı varsa, örneğin arabuluculuk son tutanağından sonraki 2 haftalık süre işliyorsa, hızlı dilekçe yazdır talebinizi bu tarihi belirterek iletin; öncelik sırasını ona göre kurarız.

Sık sorulan sorular