Nafaka İndirim Dilekçesi Yazdır: Ödeyen Tarafın Gücü Azaldığında

Nafaka bağlandığı gün sizin o günkü gelirinize göre hesaplandı. Sonra işinizi kaybettiniz, emekli oldunuz ya da bakmanız gereken yeni bir çocuğunuz oldu. Kanun bu durumda size bir kapı açıyor, ama o kapıdan geçmek için gelir kaybınızı mahkemeye belgeyle göstermeniz gerekiyor. Bu sayfa nafakayı ödeyen taraf için yazıldı.

Hangi gelir düşüşü indirim sebebidir?

Türk Medeni Kanunu'na göre tarafların malî durumu değişirse ya da hakkaniyet gerektirirse irat biçimindeki nafaka azaltılabilir (TMK m.176/4). İştirak nafakası için de durum değişince yeniden belirleme yapılabilir (TMK m.331). Kanun "değişiklik" kavramını saymaz; hangi değişikliğin yeterli olduğuna hâkim bakar. Uygulamada en sık karşılaştığım sebepler şunlar:

Değişikliğin kalıcı olduğunu göstermek önemlidir. Birkaç aylık bir işsizlik dönemi, iş arayan ve yakında yeniden çalışabilecek biri için çoğu zaman yeterli görülmez. Uzun süreli bir düşüş ya da emeklilik gibi geri dönüşü olmayan bir değişiklik ise çok daha güçlü bir dayanaktır.

Gelirinizi bilerek düşürdüyseniz dava size karşı döner

Bu konuda dürüst olmam gerekiyor. Mahkemeler, nafaka yükünden kurtulmak için işten kendi isteğiyle ayrılan, maaşını kâğıt üzerinde düşük gösteren ya da şirketi başkasının üzerine geçiren yükümlüye iyi bakmaz. Hâkim yalnızca bordroya değil, yaşam düzeninize de bakar: kullandığınız araç, oturduğunuz ev, yurt dışı seyahatleri, banka hareketleri.

Örneğin aylık geliri yüksek bir esnaf, işyerini kardeşinin üzerine devredip kendisini asgari ücretli eleman olarak gösterirse, bu durum indirim gerekçesi olmaz; tersine dosyada aleyhine bir izlenim bırakır. İstifa ettiyseniz istifanın sebebini, örneğin sağlık nedenini ya da işyerinin taşınmasını, belgeyle açıklamanız gerekir.

Dava sürerken ne ödeyeceksiniz?

İndirim davası açmak, nafakayı kendiliğinden düşürmez. Mahkeme yeni bir tutara hükmedene kadar eski karar geçerlidir ve alacaklı bu karara göre icra takibi yapabilir. Davayı açtıktan sonra ödemeyi kendi kafanıza göre azaltırsanız biriken farklar için takip başlatılır, üstüne faiz ve masraf eklenir.

Gelir kaybı nafakayı ödeyemeyeceğiniz noktaya geldiyse bile şunu bilin: İşsizlik ödeneği nafaka dışındaki borçlar için haczedilemez, ama nafaka için haczedilebilir (4447 s.K.). SGK'dan aldığınız emekli aylığı da nafaka borcu için haczedilebilir (5510 s.K. m.93). Yani gelir kaynağınız değişse bile nafaka takibinin önü kapanmaz. Bu yüzden ödeyebildiğiniz kadarını açıklamalı banka transferiyle ödemeye devam etmenizi ve indirim davasını gecikmeden açmanızı tavsiye ederim.

Süresiz yoksulluk nafakası konusundaki gelişmeyi de kısaca anmak gerekiyor. Anayasa Mahkemesi TMK m.175'teki "süresiz olarak" ibaresini iptal etti; ancak iptal 30 Haziran 2027'de yürürlüğe girecek. O tarihe kadar mevcut metin uygulanıyor. Bu karar mevcut nafakanızı kendiliğinden azaltmaz; indirim için yine somut bir değişiklik göstermeniz gerekir.

Nafaka indirim dilekçesinde dikkat edilmesi gerekenler

Süre: Kanunda indirim davası için bir süre yok. Durum değiştiği sürece dava açılabilir. Ancak beklemek size para kaybettirir: Geciktiğiniz her ay, eski tutar üzerinden borç biriktirirsiniz.

Karşılaştırma yapın: Dilekçenin omurgası "o gün" ile "bugün" arasındaki farktır. Nafakanın bağlandığı kararda hâkimin hangi geliri esas aldığını gerekçeli karardan bulun, bugünkü gelirinizle yan yana koyun. Karar gerekçesinde geliriniz yazmıyorsa o dosyadaki SGK ya da bordro kayıtlarına atıf yapın.

Somut bir tutar isteyin: "Nafakanın makul bir seviyeye indirilmesini talep ederim" yerine "aylık [....] TL'ye indirilmesini talep ederim" yazın. Tutar istemek, hâkimin önüne net bir seçenek koyar.

Eklenecek belgeler: Nafakayı bağlayan kararın kesinleşme şerhli örneği, eski ve yeni gelir belgeleri, SGK hizmet dökümü, varsa sağlık raporu ve yeni nüfus kayıtları, bakmakla yükümlü olduğunuz kişileri gösteren aile nüfus kayıt örneği.

Sık yapılan hatalar: Kaldırma ile indirimi karıştırmak bunların başında gelir. Karşı tarafın evlendiğini ya da artık yoksul olmadığını düşünüyorsanız talebiniz indirim değil kaldırmadır. Diğer bir hata, yalnızca kendi giderlerinizi sayıp karşı tarafın ihtiyacını hiç tartışmamaktır. Hâkim iki tarafı birlikte tartar.

Nereye verilir, ne zaman sonuçlanır?

İndirim davası aile mahkemesinde, aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesinde görülür. Bu davada siz davacı, nafakayı alan taraf davalıdır. Kanun, boşanmadan sonraki nafaka davalarında nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesini yetkili saydığından (TMK m.177), davayı karşı tarafın oturduğu yerdeki mahkemede açmak en sorunsuz yoldur. Hangi adliyenin yetkili olduğundan emin değilseniz ön büroya sorun.

Dilekçeyi adliye ön bürosuna mahkeme ve davalı için birer nüsha olarak verebilir ya da e-imza veya mobil imzanızla UYAP Vatandaş Portal üzerinden gönderebilirsiniz. 2026 yılı için başvurma harcı 732,00 TL'dir. Nafaka hükümlerinde karar harcı bir yıllık nafaka üzerinden binde 11,38 oranında hesaplanır; indirim davasında hangi tutarın esas alınacağını ön büroya hesaplatın. Gider avansı, taraf sayısının beş katı tebligat ücreti ile 530 TL'nin toplamıdır.

Kanunda hâkim için bir karar süresi yok. Adalet Bakanlığı 2019'da nafaka davaları için 8 aylık bir hedef süre açıkladı; Adalet İstatistikleri 2025'e göre aile mahkemelerinde bir dosyanın ortalama görülme süresi 204 gün. Bunlar sizin dosyanız için bir taahhüt değil, mahkemenin iş yüküne göre değişen ortalamalardır. Kendi dosyanızın hedef süresini UYAP Vatandaş Portal'dan görebilirsiniz.

Nafaka indirim dilekçesi örnekleri

Örnek 1'i ne zaman kullanırsınız? Boşanmadan sonra eski eşinize yoksulluk nafakası ödüyorsunuz ve işyerinizin kapanması ya da işten çıkarılmanız yüzünden düzenli maaşınızı kaybettiyseniz.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Üçüncü maddede işten kendi isteğinizle ayrılmadığınızı ayrıca yazdık. Karşı tarafın ilk itirazı büyük ihtimalle bu olacaktır; onu baştan cevaplamak dilekçenizi güçlendirir.

Örnek 2'yi ne zaman kullanırsınız? Çocuğunuz için iştirak nafakası ödüyorsunuz; bu arada emekli oldunuz, geliriniz düştü ve yeniden evlendiğiniz eşinizden bir çocuğunuz daha oldu.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Dördüncü madde, çocuğun ihtiyacını yok saymadığınızı gösteriyor. İştirak nafakasında hâkimin ilk bakacağı şey çocuğun yararıdır; talebinizi ölçülü kurmak sizi daha inandırıcı kılar.

Kimler verebilir, kime yazdırabilirsiniz?

İndirim davasını nafakayı ödeyen taraf açar. İştirak nafakasında davalı, çocuğa fiilen bakan ve onu temsil eden ana ya da babadır. Çocuk ergin olup eğitimine devam ediyorsa ve nafakayı kendisi alıyorsa dava doğrudan ona yöneltilir.

Kimden destek alırsınız?

Gelir kaybınız açık ve belgeliyse, örneğin emeklilik gibi, dilekçeyi kendiniz de yazabilirsiniz. Bir arzuhalci ya da online dilekçe hizmeti, belgelerinizi "o gün ve bugün" karşılaştırması hâlinde düzenleyip metni hazırlayabilir. Karşı tarafın gelirinizin gizlendiğini iddia etmesi beklenen, şirket ortaklığı ya da serbest meslek geliri olan dosyalarda ise avukatla ilerlemenizi tavsiye ederim; duruşma takibi ve temsil avukatlık işidir. Adliye ön bürosu yetkili mahkemeyi ve harcı söyler, metin yazmaz.

Bizler nafaka indirim dilekçesini, nafakanın bağlandığı tarihteki geliriniz ile bugünkü gelirinizi yan yana koyan bir tabloyla hazırlıyoruz. Dilekçe yazdır talebinizi iletin ya da 0551 837 30 04 numarasını arayın; durumunuzun indirim mi yoksa kaldırma mı gerektirdiğini birlikte netleştirelim. Ön görüşme ücretsizdir, Türkiye'nin her yerine online hizmet veriyoruz.

Nafaka boşanma kararıyla yeni bağlandıysa ve karar henüz kesinleşmediyse, indirim davası yerine tutarı kanun yolunda tartışmak daha doğrudur; bunu boşanma istinaf dilekçesi sayfasında anlattım. Gelir kaybı nedeniyle mahkeme masraflarını karşılayamıyorsanız adli yardım dilekçesi ile harç ve giderlerden geçici muafiyet isteyebilirsiniz. Daha geniş bir bakış için dilekçe yazdırma merkezi olarak hizmet verdiğimiz ana sayfamızda hangi işlere baktığımızı görebilirsiniz.

Karşı tarafın yeniden evlendiğini öğrendiyseniz indirim davasıyla vakit kaybetmeyin; o durumda nafaka kaldırma dilekçesi sayfasındaki yol geçerlidir.

İşsizlik ödeneği başvurunuz reddedildiyse önce işsizlik maaşı itiraz dilekçesi ile bu kaydı düzeltin; indirim davasında gelir kaybını göstermenin en güçlü belgesi odur. Eski kararla birikmiş nafaka için icra takibi başlatıldıysa da nafaka borcu itiraz dilekçesi sayfasında anlattığım sınırlar geçerlidir.

Sık sorulan sorular