Nafaka Dilekçesi Yazdır: Hangi Nafakayı, Kimden ve Ne Zaman İsteyeceksiniz?

"Nafaka" denince çoğu kişinin aklına boşanmadan sonra eski eşe ödenen aylık para gelir. Oysa Türk Medeni Kanunu'nda dört ayrı nafaka vardır ve her biri başka bir ilişkiden doğar: evlilik devam ederken, boşanmadan sonra, çocuk için ve aile içinde yoksul düşen yakın için. Yanlış nafaka türüyle yazılan dilekçe, haklı olsanız bile istediğiniz sonucu vermez. O yüzden önce hangi nafakayı istediğinizi netleştirelim.

Dört nafaka türü yan yana

Aşağıdaki tablo, bana en çok sorulan soruyu cevaplıyor: "Benim istediğim nafakanın adı ne?" Tablodaki maddeleri dilekçenizin hukuki sebepler kısmında da kullanabilirsiniz.

Tablonun ilk üç satırı evlilikten doğar. Dördüncüsü ise hiç evlilik gerektirmez. Örneğin geliri olmayan yaşlı bir anne, çocuklarından yardım nafakası isteyebilir. Bu dava çoğu kişinin aklına gelmediği için sayfanın ilerisinde bunun bir örneğini verdim.

Her nafakanın başladığı ve bittiği an

Tedbir nafakası: Dava süresince

Boşanma ya da ayrılık davası açıldığı anda, eşlerin barınma ve geçim ihtiyacı ile çocukların bakımı için gereken geçici önlemleri hâkim talep beklemeden alır (TMK m.169). Hâkim bunu kendisi düşünse de talebi dilekçede açıkça yazmanızı tavsiye ederim; hâkimin elinde rakam ve belge olursa karar daha isabetli olur. Dava yokken de eşlerden biri haklı olarak ayrı yaşıyorsa parasal katkıya karar verilebilir (TMK m.197). Ayrıntısını tedbir nafakası dilekçesi sayfasına bıraktım.

Yoksulluk nafakası: Boşanmadan sonra

Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla diğer taraftan nafaka isteyebilir. Miktar, ödeyecek tarafın malî gücü oranında belirlenir; ödeyecek tarafın kusurlu olması aranmaz (TMK m.175). Bu nafaka alacaklının yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümüyle kendiliğinden kalkar (TMK m.176/3).

Yoksulluk nafakasının nasıl ispatlanacağını, kusur dengesinin nasıl yazılacağını yoksulluk nafakası dilekçesi sayfasında ele aldım.

İştirak nafakası: Çocuk ergin olana ya da eğitimi bitene kadar

Velayeti almayan ebeveyn, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılır. Bakım borcu çocuk ergin olana kadar, eğitimi sürüyorsa eğitim bitene kadar devam eder (TMK m.328). Bu nafakanın hangi dosyada ve hangi anda isteneceğini iştirak nafakası dilekçesi sayfasında ayrıca anlattım.

Yardım nafakası: İhtiyaç sürdükçe

Yardım nafakası, yardım etmezse yoksulluğa düşecek üstsoy, altsoy ve kardeşlere verilir. Kardeşlerin yükümlülüğü, refah içinde olmalarına bağlıdır. Dava mirasçılık sırası gözetilerek açılır; yani önce en yakın akrabaya gidilir (TMK m.364).

Nafaka dilekçesinde dikkat edilmesi gerekenler

• Süre: Yoksulluk nafakasını boşanma davasında istemediyseniz, boşanmadan sonra ayrı bir davayla isteyebilirsiniz; ancak evliliğin boşanmayla sona ermesinden doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren 1 yılda zamanaşımına uğrar (TMK m.178). İştirak, tedbir ve yardım nafakasında ise kanun bir dava açma süresi öngörmüyor.
• Nafaka geçmişe yürümez: Kural olarak nafaka talep tarihinden sonrası için bağlanır. Beklediğiniz her ay sizin aleyhinize işler.
• Türü açıkça yazın: "Nafaka istiyorum" demek yetmez. Konu satırında "yoksulluk nafakası", "iştirak nafakası" gibi türü ve kimin için istediğinizi yazın.
• Rakam ve ödeme günü: Aylık tutarı, her ay peşin ödenmesini ve hangi hesaba ödeneceğini isteyin. Kanun, ilerideki yıllarda nafakanın hangi ölçüde artacağının da kararda belirlenmesine imkân tanır (TMK m.176/5); bu talebi atlamayın.
• Ekler: Nüfus kayıt örneği, varsa boşanma kararı ve kesinleşme şerhi, gelir ve gider belgeleriniz, karşı tarafın çalıştığı yere ilişkin bildiğiniz bilgiler, kira sözleşmesi, sağlık raporları.

Sık gördüğüm bir hata da şudur: Kişi kendi geçimi için yoksulluk nafakası, çocuğu için iştirak nafakası isteyeceği hâlde tek bir toplam rakam yazar. Bu iki nafaka farklı kurallara bağlıdır ve farklı zamanlarda sona erer; her birini ayrı satırda, ayrı tutarla isteyin. Talebi rakama dökmenin ve karşı tarafın gelirini göstermenin yollarını nafaka talep dilekçesi sayfasında anlattım.

Nereye verilir ve ne kadar sürer?

Nafaka davalarına aile mahkemesi bakar; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde bu işi asliye hukuk mahkemesi görür. Boşanma davası sürüyorsa yeni bir dava açmazsınız, talebi o dosyaya verirsiniz. Yetki türe göre değişir:

• Boşanmadan sonraki nafaka davalarında nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (TMK m.177).
• Yardım nafakasında taraflardan birinin yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (TMK m.365).

Sunuş için iki kanal var. Birincisi adliyedeki ön büro: Dilekçenin karşı taraf sayısı kadar kopyasını ve mahkeme için bir asıl nüshayı götürürsünüz. İkincisi elektronik kanal: Dava açmak için e-imza ya da mobil imza gerekir, e-Devlet şifresi yalnızca dosyayı izlemeye ve harç ödemeye yarar.

2026 yılında ödeyeceğiniz kalemler: Dava açarken 732 TL başvurma harcı yatırılır. Mahkeme nafakaya hükmederse, karar harcı nafakanın bir yıllık toplamının binde 11,38'i olarak hesaplanır; örneğin aylık 5.000 TL'lik bir nafakada yıllık toplam 60.000 TL, harç ise 682,80 TL olur. Ayrıca gider avansı istenir; hesabı, her taraf için beşer tebligat ücretine 530 TL eklenerek yapılır. Masrafları karşılayamıyorsanız adli yardım talebinde bulunabilirsiniz.

Ne kadar sürer: Mahkemeyi bağlayan kanuni bir karar süresi bulunmuyor. Elimizdeki iki resmî ölçü şunlar: Bakanlığın nafaka davaları için belirlediği hedef süre 8 ay (2019 açıklaması), aile mahkemelerinin 2025 yılı ortalama görülme süresi ise 204 gün (Adalet İstatistikleri 2025). Sizin dosyanız mahkemenin yüküne göre daha kısa ya da daha uzun sürebilir. Yaz aylarındaki adli tatil nafaka dosyalarını durdurmaz (HMK m.103/1).

Mahkeme nafakaya hükmettiği hâlde karşı taraf ödemiyorsa ilamla icra takibi başlatırsınız. Takip talebinin nasıl yazılacağını icra dilekçesi sayfasında bulabilirsiniz.

Nafaka dilekçe örnekleri

Örnek 1 kimin için? Boşandınız ama boşanma davasında yoksulluk nafakası istemediniz; o sırada çalışıyordunuz ya da konuyu hiç bilmiyordunuz. Boşanmanın kesinleşmesinin üzerinden henüz 1 yıl geçmedi ve boşanma yüzünden geçiminizi sağlayamaz hâle geldiniz.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Davayı kendi yerleşim yerinizde açabilirsiniz; bu, m.177'nin size tanıdığı bir kolaylıktır. Kesinleşme tarihini açıkça yazdım, çünkü 1 yıllık süre buradan hesaplanır. Kusur dengesini tek cümleyle, boşanma kararına dayanarak verdim; boşanmanın gerekçelerini yeniden tartışmaya açmadım.

Örnek 2 kimin için? Annenizin ya da babanızın geliri yok veya çok düşük; kardeşleriniz arasında maddi durumu iyi olduğu hâlde katkı vermeyen var. Burada dilekçeyi verecek olan yardıma muhtaç ebeveyndir; aşağıdaki örnekte yaşlı bir anne, çocuğundan nafaka istiyor.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Bu davada yoksulluğun kendisini belgelemek her şeydir; kira, ilaç ve gelir belgesi olmadan dilekçe zayıf kalır. Birden fazla çocuk varsa, kimin ne kadar ödeyebileceğini düşünerek davalıları seçin. Duygusal kırgınlıkları değil, ihtiyaç ve gelir dengesini yazın.

Kimler verebilir, kime yazdırabilirsiniz?

Tedbir ve yoksulluk nafakasını eş ya da eski eş, iştirak nafakasını çocuğun yanında kaldığı ebeveyn onu temsilen, yardım nafakasını ise ihtiyaç içindeki akrabanın kendisi ister. Kişi kısıtlıysa vasisi, küçükse velisi onu temsil eder. Avukatla çalışıyorsanız dilekçe onun imzasıyla verilir.

Kimden destek alırsınız?

Basit bir nafaka talebini, türünü doğru belirlediğiniz sürece kendiniz de yazabilirsiniz. Adliye ön bürosu size dilekçe yazmaz ama hangi mahkemeye gideceğinizi ve harcı söyler. Bir arzuhalci ya da online dilekçe hizmeti metni hazırlar. Karşı tarafın gelirini gizlediği, yurt dışında yaşadığı ya da nafakanın velayet ve mal davalarıyla iç içe geçtiği dosyalarda ise işi bir avukata bırakın; sizi duruşmada temsil etmek ve dosyayı adım adım izlemek avukatın görevidir.

Bizler nafaka dilekçesini, önce hangi nafakayı kimden istediğinizi netleştirerek hazırlıyoruz. Dilekçe yazdırmak istiyorsanız hangi ilde olursanız olun online çalışıyoruz; 0551 837 30 04 numarasından da bize ulaşırsınız. Hangi nafakanın size uyduğunu ilk görüşmede birlikte belirleriz, bu görüşme ücretsizdir.

Kendiniz yazmayı tercih ediyorsanız dilekçe yazma ile ilgili genel kurallarımıza da göz atın. Nafaka zaten bağlandıysa ve artık ödenmesi gerekmediğini düşünüyorsanız bu başka bir davadır; o konuyu nafaka kaldırma dilekçesi sayfasında ele aldım.

Sık sorulan sorular