Çek İptal Dilekçesi Yazdır: Kaybolan, Çalınan Çek İçin Bankaya ve Mahkemeye Ne Yazılır?

Çantanız çalındı ve içinde müşterinizden aldığınız çekler vardı. Ya da depoda çıkan yangında çek koçanınız yandı. İlk refleks bankayı aramaktır ve bu doğru bir başlangıçtır. Ama banka telefonla verdiğiniz bilgiyle çekin ödenmesini kalıcı olarak durduramaz. Çekin hukuken geçersiz hâle gelmesi için mahkemeden karar almanız gerekir. Bu sayfa, o kararın nasıl isteneceğini anlatıyor.

Önce durumunuzu adlandırın: Çek kimin elinden çıktı?

"Çek iptali" denince insanlar üç farklı durumu kastediyor. Dilekçe de, gideceği yer de her birinde farklıdır:

Üçüncü satır en çok karıştırılanıdır. Mal teslim edilmedi diye verdiğiniz çeki "iptal ettirmek" mümkün değildir; çek hukuken geçerlidir ve elinde tutan kişi onu bankaya ibraz edebilir. Bu durumda çekten dolayı borçlu olmadığınızın tespitini istersiniz. O davanın zamanlamasını ve teminatlı tedbir talebini menfi tespit dilekçesi sayfasında anlattım. Çek hakkında icra takibi başlatıldıysa yol yine değişir; o durumda çek itiraz dilekçesi sayfasına bakın.

Bankaya bildirmek neden yetmez?

Banka, çeki ödeyen kurumdur ama çek üzerindeki hakkın kime ait olduğuna karar veremez. Sizin "kaybettim" demenizle, çeki eline geçiren kişinin "bana ciro edildi" demesi arasında banka taraf tutamaz. Telefon ya da şube bildirimi, bankanın dikkatli davranmasını sağlar; ama bağlayıcı olan, mahkemenin bankaya gönderdiği ödeme yasağı kararıdır.

Mahkemeden istenen iki şey vardır ve dilekçede ikisini ayrı ayrı yazmanız gerekir:

1. Ödeme yasağı: Muhatap bankanın çeki ödememesi için verilen geçici karar. Bu karar, iptal süreci bitene kadar çekin el altından tahsil edilmesini engeller.
2. Çekin iptali: Çekin hükümsüz sayılmasına dair asıl karar. Mahkeme, çeki elinde tutan biri varsa ortaya çıkması için ilan yoluna gider ve kanundaki bekleme süresi dolmadan iptal kararı vermez.

İptal kararı çıktıktan sonra, çeke bağlı hakkınızı çekin kendisi olmadan da ileri sürebilirsiniz. Yani alacağınız yok olmaz; yalnızca kâğıt, hukuken yerini mahkeme kararına bırakır.

Çek iptal dilekçesinde dikkat edilmesi gerekenler

Kanunda bu başvuru için bir son gün yoktur. Ama acele etmeniz için çok somut bir sebep var: Çek, ödeme yasağı bankaya ulaşmadan ibraz edilip ödenirse, iş artık bir iptal meselesi olmaktan çıkar ve parayı alan kişiye karşı dava açmanız gerekir. Bu yüzden dilekçeyi aynı gün, en geç ertesi gün vermeye çalışın.

• Çekin kimliği: Banka ve şube adı, hesap numarası, çek seri numarası, keşide tarihi, tutar, keşidecinin adı. Bunlardan biri eksikse mahkeme hangi çeke yasak koyacağını bilemez.
• Hamil olduğunuzun gösterilmesi: Çeki hangi ticari ilişki karşılığında aldığınızı gösteren fatura, sözleşme ya da cari hesap kaydı. Çekin daha önce çekilmiş bir fotokopisi ya da fotoğrafı varsa paha biçilmezdir.
• Kaybın nasıl olduğu: Tarih, yer, olay. Kolluk tutanağı, yangın raporu, kargo şirketinin kayıp yazısı gibi belgeleri ekleyin.
• Cirolar: Çek size ciroyla geldiyse, ciro zincirindeki isimleri bildiğiniz kadarıyla yazın.
• İki talep, iki cümle: "Ödeme yasağı konulmasına" ve "çekin iptaline" taleplerini sonuç kısmında ayrı ayrı yazın.

En sık gördüğüm hata, çek bilgileri olmadan başvurmaktır. Kişi çeki aldığında fotoğrafını çekmemiştir, seri numarasını da bilmez. Bu durumda önce keşideciyi arayın: Kendi koçanının dipkoçanında bu bilgiler yazılıdır. Keşideci yardımcı olmazsa, muhatap bankadan bilgi istenmesini mahkemeden talep edebilirsiniz.

Dilekçe nereye ve nasıl verilir?

Ödeme yasağı ve iptal talebi asliye ticaret mahkemesine yapılır. Ayrı bir ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi bu işi ticaret mahkemesi sıfatıyla görür. Uygulamada çekin ödeme yeri esas alınır; çekte yazılı şubenin bulunduğu yerdeki mahkemeyi tercih edin, emin değilseniz başvurmadan önce adliyenin ön bürosuna sorun. Ticaret mahkemelerinin genel işleyişini ticaret mahkemesi dilekçesi sayfasında anlattım.

Dilekçeyi adliyedeki ön büroya elden verebilir ya da e-imza veya mobil imzanız varsa UYAP Vatandaş Portal üzerinden gönderebilirsiniz. Bu işin bir karşı tarafı olmadığı için tek nüsha ve ekler yeterlidir. 2026 yılı için asliye mahkemelerinde başvurma harcı 732 TL'dir; buna ek olarak ilan ve tebligat giderleri için avans istenir. Kesin tutarı başvuru sırasında mahkeme veznesi hesaplar.

Keşidecinin boş çek yaprakları için yazacağı bildirim ise mahkemeye değil, hesabın bulunduğu banka şubesine verilir. Şubeye elden teslim edip üzerine teslim aldığına dair kaşe ve imza alın. Banka sizi oyalıyor ya da bildirimi kabul etmiyorsa, bankanın kendi şikâyet kanalına yazılı başvuruyu banka şikâyet dilekçesi sayfasındaki gibi yapabilirsiniz.

Çek iptal dilekçe örnekleri

İki farklı kişinin iki farklı dilekçesini hazırladım: elindeki çek çalınan hamilin mahkemeye başvurusu ve koçanını kaybeden hesap sahibinin bankaya bildirimi.

Örnek 1'i ne zaman kullanırsınız? Bir müşterinizden ya da ciro yoluyla aldığınız, vadesi gelmemiş bir çek kaybolduysa, çalındıysa ya da yok olduysa.

Bu örnekte şuna dikkat edin: "Derhâl ödeme yasağı" ifadesi süs değil; mahkemenin önce bu talebi değerlendirmesini sağlar. Çekin fotokopisi yoksa ekler kısmından çıkarın ama bilgileri keşideciden ya da kendi muhasebe kayıtlarınızdan mutlaka tamamlayın. Şirket adına başvuruyorsanız imza sirküleri ekleyin.

Örnek 2'yi ne zaman kullanırsınız? Kendi hesabınıza ait, henüz doldurmadığınız ve kimseye vermediğiniz çek yapraklarını ya da koçanın tamamını kaybettiyseniz.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Seri numaralarını aralık olarak yazın, tek tek saymaya çalışmayın. "Hiçbiri imzalanmamıştır" cümlesi önemlidir; içlerinde imzalayıp sonra kaybettiğiniz bir yaprak varsa bu cümleyi yazmayın ve o yaprak için ayrıca mahkemeye başvurmayı düşünün.

Mahkeme başvurunuzu ne kadar sürede sonuçlandırır?

Kanunda mahkemeye bu iş için konmuş bir karar süresi yoktur. Ödeme yasağı, iptal sürecinin başında ve ilan beklenmeden verilebilen bir karardır; bu yüzden dilekçenizi "ivedi" olarak işaretlemenizi ve ödeme yasağı kararının bankaya ne zaman gönderildiğini kalemden sormanızı tavsiye ederim. Asıl iptal kararı ise kanundaki ilan ve bekleme süreleri dolmadan verilmez.

Genel bir fikir vermesi için: Adalet İstatistikleri 2025'e göre asliye ticaret mahkemelerinde bir dosya ortalama 383 günde sonuçlanıyor. Bu rakam, karşı tarafı ve tanıkları olan bütün ticari davaları kapsar. Çek iptali gibi karşı tarafı olmayan işlerde süreyi daha çok ilan ve bekleme süreleri belirler. Hiçbiri bir garanti değildir; mahkemenin iş yüküne göre değişir. Banka bildiriminde ise kanunda bir cevap süresi yok; şubeden yazılı cevap istemeniz kendi kaydınız açısından yeterlidir.

İlan süresi içinde çeki elinde tuttuğunu söyleyen biri ortaya çıkarsa iş çekişmeli hâle gelir. Böyle bir durumda tek başınıza ilerlemeyin; çekin size ait olduğunu ispat etmeniz gereken bir davaya dönüşebilir.

Bu dilekçeyi kimler verebilir, kime yazdırabilirsiniz?

Mahkemeye başvuru hakkı, çekin elinden çıktığı anda meşru hamili olan kişiye aittir: Çek kendisine verilen lehtar ya da ciroyla devralan kişi. Şirket çeklerinde başvuruyu şirket yetkilisi, avukat varsa vekâletnameyle avukat yapar. Hamil öldüyse mirasçılar, mirasçılık belgesiyle birlikte başvurabilir. Boş çek yapraklarında bildirim hakkı ise yalnız hesap sahibinindir.

Kimden destek alırsınız?

Bankaya verilecek bildirimi kendiniz yazabilirsiniz; şube görevlileri de çoğu zaman bu konuda yol gösterir. Mahkemeye verilecek ödeme yasağı ve iptal dilekçesi ise çek bilgilerinin eksiksiz ve talebin doğru kurulmasını gerektirir; bunu bir arzuhalci hazırlayabilir. Çekin tutarı yüksekse, üçüncü bir kişinin hak iddia etme ihtimali varsa ya da şirketinizin birden fazla çeki aynı anda kaybolduysa avukatla çalışmanızı öneririm. Biz metni hazırlarız; dosyanın mahkemede takibi ve temsil avukatlık işidir.

Bizler çek iptal dilekçenizi elinizdeki bilgilere göre hazırlıyoruz. Çekin fotoğrafı, keşideci bilgisi ve kaybı gösteren tutanak gibi ne varsa göndermeniz yeterli; eksik bilgiyi nereden tamamlayacağınızı da söyleriz. Ana sayfadaki dilekçe yazdır bölümünden bize yazabilir ya da vakit kaybetmemek için doğrudan 0551 837 30 04 numarasını arayabilirsiniz. Ön görüşme ücretsizdir.

İptalden sonra: Alacağınızı nasıl tahsil edersiniz?

Çekin iptali, keşidecinin borcunu ortadan kaldırmaz. İptal kararıyla birlikte, çeke dayanan hakkınızı keşideciye karşı ileri sürmeye devam edersiniz. Keşideci gönüllü olarak ödemezse bu karar ve ticari ilişkinizi gösteren belgelerle alacağınızı isteyebilirsiniz.

Kaybolan belge bir çek değil de bono ise yol benzer olsa da ayrıntılar farklıdır; onu senet iptal dilekçesi sayfasında ayrıca ele alıyorum. Birden fazla çek, bono ve banka bildirimini aynı anda yönetmeniz gerekiyorsa, ana sayfadaki dilekçe hazırlama hizmetleri bölümünden hangi belgenin hangi sırayla verilmesi gerektiğini bize sorabilirsiniz.

Sık sorulan sorular