Çocuk İştirak Nafakası Dilekçesi Yazdır: Çocuğunuzun Gerçek İhtiyacını Mahkemeye Gösterin

"Ne kadar nafaka isteyeyim?" sorusu bana en çok sorulan sorulardan biridir. Çoğu kişi bir rakam söyler ama o rakamın nereden çıktığını açıklayamaz. Mahkeme ise rakamın kendisine değil, arkasındaki hesaba bakar. İyi bir çocuk iştirak nafakası dilekçesi, çocuğunuzun aylık hayatını bir bütçe gibi gösteren dilekçedir.

İştirak nafakası kimden, ne için istenir?

Boşanmadan sonra velayet kendisine bırakılmayan ana ya da baba, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır (TMK m.182/3). Buna iştirak nafakası denir. Nafaka çocuk içindir; velayet sahibi ebeveyn bu parayı çocuk adına alır ve onun ihtiyaçları için kullanır.

Kanundaki ölçü iki yönlüdür: Çocuğun ihtiyacı ve nafaka ödeyecek ebeveynin gücü. Bakım borcunun miktarı belirlenirken çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın durumu ve olanakları birlikte göz önünde tutulur. Bu yüzden dilekçenizde iki şeyi göstermeniz gerekir: çocuğun neye ne kadar harcadığı ve karşı tarafın ne kadar ödeyebileceği. Dava süresince istenen geçici nafakayı ise tedbir nafakası dilekçesi sayfasında ayrıca anlattım.

Çocuğunuzun aylık bütçesini çıkarın

Dilekçeyi yazmadan önce, çocuğunuz için bir ayda harcadığınız her şeyi kalem kalem bir kâğıda dökün. Aşağıdaki tablo, en sık unutulan kalemleri de içeren bir kontrol listesidir. Tutarları siz kendi belgelerinize göre doldurursunuz.

Toplam tutarı çıkardıktan sonra unutmayın: Nafaka bu toplamın tamamı değildir. Siz de çocuğun giderlerine katkı sunuyorsunuz; mahkeme genellikle iki ebeveynin gücünü karşılaştırarak bir pay belirler. Dilekçede istediğiniz tutar bu toplamın makul bir kısmı olmalıdır. Abartılı bir rakam, geri kalan gerçek taleplerinizin de güvenilirliğini zedeler.

Karşı tarafın gücünü nasıl gösterirsiniz?

Nafaka ödeyecek ebeveynin nerede çalıştığını, ne kazandığını ve adına kayıtlı mal olup olmadığını biliyorsanız dilekçeye yazın. Bilmiyorsanız da sorun değil: SGK kaydının, adına kayıtlı taşınmaz ve araçların mahkeme aracılığıyla araştırılmasını isteyebilirsiniz. Mahkemeler ayrıca tarafların ekonomik ve sosyal durumunu kolluk aracılığıyla araştırtır. Kayıt dışı çalışan ya da gelirini gizleyen bir ebeveyn için yaşam tarzını gösteren deliller, örneğin araç kullanımı ya da işyerine ilişkin tanıklar, önem kazanır.

Bu dilekçede dikkat edilmesi gerekenler

• Dava açma süresi: Çocuk adına açılan iştirak nafakası davası için kanunda ayrı bir dava açma süresi öngörülmemiştir; boşanmada istenmemiş olsa bile çocuk adına sonradan istenebilir. Ancak nafaka kural olarak dava tarihinden itibaren hükmedilir. Geçen her ay, çocuğunuzun alamadığı bir ay demektir; beklemeyin.
• Ödeme şekli: Nafaka her ay peşin ödenir (TMK m.330). Dilekçede ödemenin ayın hangi gününde ve hangi hesaba yapılacağını istemeniz, ileride icra sırasında tartışmayı önler.
• Yıllık artış: Hâkim gelecek yıllardaki artışı da karara bağlayabilir (TMK m.176/5). Talebinizde bir artış ölçüsü isteyin; yoksa her yıl yeniden dava açmanız gerekebilir.
• Harç (2026): Nafaka hükümlerinde karar ve ilam harcı, bir senelik nafaka tutarı üzerinden binde 11,38 oranında hesaplanır. Örneğin aylık 10.000 TL nafakada yıllık tutar 120.000 TL olur ve bu oran 1.365,60 TL'ye karşılık gelir. Nispi harç 732 TL'den aşağı olamaz. Buna aile mahkemesi başvurma harcı (732 TL) ve gider avansı eklenir.
• Ekler: Nüfus kayıt örneği, boşanma kararı, gider belgeleri, okul yazıları.

En sık gördüğüm hata şu: Velayet sahibi ebeveyn, dilekçede kendi geçim sıkıntısını anlatır. Oysa iştirak nafakası çocuğun ihtiyacına göre belirlenir; sizin kendi geçiminiz bu davanın konusu değildir. Kendi geçiminiz için boşanma davasında ayrıca yoksulluk nafakası gündeme gelir.

Kim dava açar? Çocuk 18 yaşını geçince ne olur?

Küçüğe fiilen bakan ana ya da baba, çocuk adına nafaka davası açabilir (TMK m.329). Yani velayet sahibi ebeveyn davacı olarak değil, çocuğun yasal temsilcisi olarak davayı yürütür.

Bakım borcu çocuk ergin olana kadar sürer. Ancak çocuk ergin olduğu hâlde eğitimi devam ediyorsa, ana ve baba durumun hakkaniyete göre kendilerinden beklenebileceği ölçüde eğitim bitene kadar bakmakla yükümlüdür (TMK m.328). Bu dönemde çocuk ergin olduğu için davayı artık kendi adına açar. Üniversiteye devam ettiğini öğrenci belgesiyle göstermesi gerekir; belgenin nereden alınacağını öğrenci işleri dilekçesi sayfasında bulabilirsiniz.

Nafakanın sonradan değiştirilmesi de mümkündür: Durum değişirse hâkim, ana ya da babanın istemi üzerine nafakayı yeniden belirler ya da kaldırır (TMK m.331). Artırım için iştirak nafakası dilekçesi sayfasındaki değişiklik bölümüne, ödeyen taraf olarak kaldırma için nafaka kaldırma dilekçesi sayfasına bakabilirsiniz.

Nereye verilir, ne kadar sürer?

Boşanma davası devam ediyorsa iştirak nafakası o dosyada istenir. Boşanmadan sonra açılan nafaka davaları aile mahkemesinde görülür; nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir (TMK m.177). Yani çocuğun sizinle birlikte yaşadığı yerde dava açabilirsiniz; karşı tarafın şehrine gitmeniz gerekmez. Aile mahkemesi yoksa asliye hukuk mahkemesine başvurursunuz.

Elden verirken karşı taraf sayısından bir fazla nüsha hazırlayın. e-İmzanız varsa UYAP Vatandaş Portal üzerinden de dava açabilirsiniz. Nafaka davaları adli tatilde de görülür (HMK m.103).

Süreye gelince: Adalet Bakanlığı'nın 2019'da açıkladığı hedef süre nafaka davaları için 8 aydır. Bu bir garanti değil, mahkemelere konan idari bir hedeftir. Adalet İstatistikleri 2025'e göre aile mahkemelerinde genel olarak bir dosyanın ortalama görülme süresi 204 gündür. Karşı tarafın ekonomik durumunun araştırılması, süreyi en çok etkileyen adımdır.

Çocuk iştirak nafakası dilekçesi örnekleri

Örnek 1'i ne zaman kullanırsınız? Boşanırken iştirak nafakası istenmemiş ya da çocuk o dönemde çok küçük olduğu için konu gündeme gelmemiş; şimdi giderler arttı ve diğer ebeveynin katılmasını istiyorsunuz.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Davacı olarak çocuğu, yanına "velayeten annesi" diye temsilciyi yazdım. Toplam gideri dilekçeye tek rakam olarak koydum, ayrıntıyı ekli tabloya bıraktım; dilekçe kısa kalırken hesap da kanıtlanmış olur. Artış ölçüsünü talebin içine yerleştirdim.

Örnek 2'yi ne zaman kullanırsınız? 18 yaşını doldurdunuz, üniversiteye devam ediyorsunuz ve iştirak nafakası erginlikle sona erdi. Eğitiminiz bitene kadar babanızın ya da annenizin katkı sunmasını kendi adınıza istiyorsunuz.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Eğitimin ne zaman biteceğini yazdım; bu, mahkemenin nafakanın süresini belirlemesini kolaylaştırır. Kendi gelirinizin olmadığını ya da yetersiz olduğunu açıkça belirtin, çünkü bu dönemde kanun "hakkaniyete göre beklenebilecek ölçüde" katkıdan söz eder.

Kimler verebilir, kime yazdırabilirsiniz?

Çocuk ergin değilse dilekçeyi ona fiilen bakan ana ya da baba verir; ergin ve öğrenciyse çocuk kendisi verir. Avukat aracılığıyla da başvurulabilir. Büyükanne gibi bir yakın, vasi olarak atanmadıkça çocuk adına dava açamaz.

Kimden destek alırsınız?

İştirak nafakası dilekçesi, kendiniz yazabileceğiniz dilekçelerden biridir; asıl iş, bütçeyi doğru çıkarmaktır. Karşı taraf gelirini gizliyorsa, yurt dışında yaşıyorsa ya da dava başka taleplerle birleşiyorsa bir avukatla çalışmanız yerinde olur; duruşma takibi avukatlık işidir. Masrafları karşılayamıyorsanız adli yardım isteyebilirsiniz.

Bizler çocuk iştirak nafakası dilekçesini, çocuğunuzun gider tablosunu da hazırlayarak, belgelerinize dayalı biçimde yazıyoruz. Bu dilekçeyi dilekçe yazdırmak için 0551 837 30 04 numarasını arayabilirsiniz; hangi kalemlerin talebinize girebileceğini birlikte netleştirelim. Ön görüşme ücretsizdir.

Ücret konusunda "dilekçe yazdırmak kaç para" diye merak ediyorsanız, dilekçenin kapsamına göre size görüşmede bilgi veriyoruz. Nafaka kararı çıktıktan sonra ödeme yapılmazsa yolunuz icradır; bunu icra dilekçesi sayfasında anlattım.

Sık sorulan sorular