İcra Ceza Mahkemesi Dilekçesi Yazdır: Alacaklının Şikâyeti, Borçlunun Savunması

İcra ceza mahkemesi adını ilk kez duyan çoğu kişi korkar; "ceza" kelimesi insanın aklına sabıkayı, hapsi getirir. Gerçekte bu mahkemeye gelen dosyaların büyük kısmı, icra takibi sırasında borçlunun kanunun yüklediği bir yükümlülüğü yerine getirmemesinden doğar. Doğru dilekçe hem alacaklının elindeki en etkili baskı aracıdır hem de borçlunun çoğu zaman tek bir belgeyle kurtulabileceği bir savunma imkânıdır.

İcra ceza mahkemesi neye bakar, neye bakmaz?

Adliyelerde iki tür icra mahkemesi görürsünüz: icra hukuk mahkemesi ve icra ceza mahkemesi. Ödeme emrine itirazın kaldırılması, icra dairesi işlemlerine şikâyet, kambiyo senetlerinde borca ya da imzaya itiraz gibi işler icra hukuk tarafına gider. Bu işlerin dilekçelerini icra hukuk mahkemesi dilekçesi sayfasında anlattım.

İcra ceza tarafı ise icra ve iflas hukukundan doğan yaptırımlara bakar. Bu sayfada en sık karşılaşılan örneği, mal beyanında bulunmayan borçlu hakkındaki şikâyeti ele alıyorum. Kanunda icra takibiyle bağlantılı başka suç ve disiplin hapsi halleri de vardır; hangisinin sizin dosyanıza uyduğunu belirlemek, dosyanın evrakını görmeyi gerektirir.

Bir ayrımı daha yapmak gerekiyor. İcra dosyasıyla bağlantılı olsa bile genel bir suç söz konusuysa, örneğin takibe konan senedin sahte olduğunu düşünüyorsanız, yol icra ceza mahkemesi değil Cumhuriyet başsavcılığıdır. Bunun için suç duyurusu dilekçesi sayfasına bakabilirsiniz.

Alacaklıysanız: Mal beyanı vermeyen borçlu için şikâyet

İlamsız takipte borçlu ödeme emrine itiraz etmez ve borcu ödemezse, ödeme emrindeki 7 gün içinde mal beyanında bulunmak zorundadır (İİK m.60, m.74). İtirazın kaldırılması ya da itirazın iptali kararı verilmişse, kararın tebliğinden itibaren 3 gün içinde beyanda bulunması gerekir (m.75). Kambiyo senetlerine özgü takipte bu süreler, itiraz edilmezse 10 gün, itiraz reddedilirse 3 gündür (m.168).

Bu süreler geçtiği hâlde beyan verilmemişse, alacaklı icra mahkemesinden borçlu hakkında yaptırım isteyebilir. Kanuna göre beyanda bulunmayan borçlu, alacaklının talebiyle bir defaya mahsus ve en çok 3 ay tazyik hapsiyle cezalandırılır (m.76). Tazyik hapsinin amacı borçluyu beyana zorlamaktır; ceza mahkûmiyeti niteliğinde değildir.

Şikâyet dilekçesinden önce dosyanızda mal beyanı süresinin gerçekten dolduğunu kontrol edin. Ödeme emri borçluya tebliğ edilmiş olmalı, borçlu itiraz etmemiş olmalı ve beyan süresi bitmiş olmalıdır. Tebligat usulsüzse ya da borçlu süresinde itiraz etmişse şikâyetiniz reddedilir. Borçlunun malvarlığını takip yoluyla araştırmanın diğer yollarını mal varlığı haciz dilekçesi sayfasında anlattım.

Hakkınızda şikâyet varsa: Savunma dilekçesi

Borçluysanız ve icra ceza mahkemesinden duruşma davetiyesi aldıysanız, önce davetiyede hangi dosya ve hangi şikâyet için çağrıldığınızı okuyun. Mal beyanı şikâyetlerinde savunmanın özü çoğu zaman tektir: Beyanınızı süresinde verdiniz mi, vermediniz mi?

• Beyanı süresinde verdiyseniz: İcra dairesinden aldığınız beyan tutanağını ya da evrak kayıt numaralı dilekçe örneğini savunmanıza ekleyin. Bu, şikâyetin reddi için çoğu zaman yeterlidir.
• Ödeme emrine süresinde itiraz ettiyseniz: İtiraz eden borçlunun o aşamada mal beyanı yükümlülüğü doğmaz. İtiraz dilekçenizin ya da itiraz tutanağının örneğini ekleyin.
• Ödeme emri size usulüne uygun tebliğ edilmediyse: Süre hiç başlamamış olabilir. Tebligat belgesindeki tarih ve teslim alan kişiyi kontrol edin. Usulsüz tebliğin kendisine karşı icra hukuk mahkemesine nasıl başvurulacağını icra mahkemesi şikâyet dilekçesi sayfasında anlattım.
• Hiç beyan vermediyseniz: Beyanı hemen icra dairesine verin ve bunu belgeleyerek mahkemeye bildirin; beyanın kalem kalem nasıl yazılacağını icra dilekçesi sayfasında örnekledim. Kanunun amacı borçluyu beyana zorlamaktır; beyanın sonradan verilmesinin dosyanızdaki etkisini avukatınızla değerlendirin.

Duruşmaya gidemeyecekseniz, mazeretinizi belgelendirerek önceden bildirmeniz gerekir. Bunun nasıl yapılacağını duruşma mazeret dilekçesi sayfasında anlattım.

İcra ceza mahkemesi dilekçesinde dikkat edilmesi gerekenler

• Dosya bağlantısı: Şikâyet, belirli bir icra dosyasına dayanır. İcra dairesinin adı ve dosya numarası dilekçenin başında yer almalıdır.
• Tarihler: Ödeme emrinin tebliğ tarihi, itiraz olup olmadığı ve beyan süresinin bittiği gün dilekçede açıkça yazılmalıdır. Mahkeme şikâyeti bu tarihler üzerinden inceler.
• Ekler: Ödeme emri ve tebliğ mazbatasının örneği, borçlunun beyanda bulunmadığını gösteren dosya kaydı. UYAP üzerinden dosyanın güncel durumunu yazdırıp eklemek işinizi kolaylaştırır.
• Talep tek olmalı: Mal beyanı şikâyetine alacak talebi, faiz hesabı ya da başka şikâyetler eklemeyin. Uzun dilekçe, güçlü dilekçe demek değildir.
• Borçlunun adresi: Mahkeme borçluyu duruşmaya çağıracaktır; güncel adresi yazmazsanız dosya tebligat aşamasında bekler.

En sık gördüğüm hata, alacaklının ödeme emrinin tebliğinden hemen sonra şikâyete koşmasıdır. Beyan süresi dolmadan yapılan şikâyet reddedilir ve gereksiz yere masraf yapılmış olur. Süre hesabında ilk gün sayılmaz; son gün resmî tatile denk gelirse süre tatili izleyen günde biter (İİK m.19).

Dilekçe nereye, hangi kanaldan verilir?

Şikâyet dilekçesi, takibin yapıldığı icra dairesinin bulunduğu adliyedeki icra ceza mahkemesine verilir. Büyük adliyelerde birden fazla icra ceza mahkemesi varsa dilekçe ön büroya verilir ve dağıtımla bir mahkemeye gönderilir. Mahkemenin adını "( ). İcra Ceza Mahkemesi" şeklinde boş bırakabilirsiniz.

E-imza ya da mobil imzanız varsa, UYAP Vatandaş Portal üzerinden icra ceza mahkemelerine doğrudan başvurabilirsiniz; bu imkân resmî hizmet listesinde açıkça yer alır. E-Devlet şifresiyle yalnızca inceleme yapabilirsiniz. Elden verecekseniz dilekçeyi ve eklerini bir nüsha mahkemeye, bir nüsha karşı taraf sayısınca hazırlayın ve kendinize kayıt numaralı bir örnek ayırın. Bu tür başvurularda ödenecek masraf kalemlerini ön bürodan öğrenin.

Savunma dilekçesini ise davetiyedeki mahkemeye, davetiyedeki dosya numarasıyla verirsiniz. Duruşmadan önce verilen yazılı savunma, duruşmada söyleyeceklerinizi unutmanızı önler.

İcra ceza mahkemesi dilekçe örnekleri

İki örnek hazırladım: biri alacaklının, diğeri borçlunun ağzından. İkisi de aynı türden bir dosyaya, mal beyanı yükümlülüğüne dayanıyor.

Örnek 1'i ne zaman kullanırsınız? Borçlunuza ödeme emri tebliğ edildi, itiraz etmedi, borcu ödemedi ve mal beyanı süresi doldu. Borçluyu beyana zorlamak istiyorsunuz.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Açıklamaları üç numaralı maddeye ayırdım: tebliğ, itiraz yokluğu ve sürenin dolması. Mahkemenin incelediği şey tam olarak bu üç olgudur. Alacak tutarını ya da borçlunun kişiliği hakkındaki görüşlerinizi yazmanıza gerek yok; bunlar şikâyetin konusu değildir.

Örnek 2'yi ne zaman kullanırsınız? Hakkınızda mal beyanında bulunmadığınız gerekçesiyle şikâyet yapılmış ve duruşma davetiyesi gelmiş. Oysa siz beyanınızı süresinde icra dairesine verdiniz.

Bu örnekte şuna dikkat edin: Savunmanın tamamı iki tarihe ve bir belgeye dayanıyor. Borcun haksız olduğunu ya da alacaklının kötü niyetli olduğunu bu dilekçeye yazmayın; icra ceza mahkemesi borcun varlığını tartışmaz. Borca itiraz etmek istiyorsanız bunun yolu bu mahkeme değildir.

Ortalama kaç günde sonuçlanır?

Adalet İstatistikleri 2025'e göre icra ceza mahkemelerinde bir dosyanın ortalama görülme süresi 179 gündür (2024'te 180 gün). Bu süre dosyanın mahkemeye gelişinden karara bağlanıp çıkışına kadar geçen ortalamadır; tebligatın ne kadar sürdüğü, tarafların duruşmaya gelip gelmediği ve mahkemenin iş yükü bu süreyi belirler.

Bu rakam sizin dosyanız için bir tahmin ya da garanti değildir. Mal beyanı şikâyetlerinde borçlunun ilk duruşmadan önce beyanını vermesi ya da savunmasında beyanın kayıtlı örneğini sunması, dosyanın kısa sürede kapanmasını sağlayabilir.

Kimler verebilir, kime yazdırabilirsiniz?

Mal beyanı şikâyetini takip dosyasındaki alacaklı ya da onun avukatı yapar. Şirket alacaklarında şirketi temsile yetkili kişi imzalar. Savunma dilekçesini hakkında şikâyet bulunan borçlu kendisi ya da avukatı verir. Kısıtlı borçlularda vasi devreye girer.

Kendiniz mi, arzuhalci mi, avukat mı?

Şikâyet dilekçesini kendiniz yazabilirsiniz; dosyanın tarihleri açıksa mesele karmaşık değildir. Adliyedeki ön büro da dilekçenin hangi mahkemeye verileceği konusunda yardımcı olur. Hakkınızda şikâyet varsa durum farklıdır: Bu bir yaptırım yargılamasıdır ve özgürlüğünüzü doğrudan ilgilendirir. Beyanınızı verdiğinize dair belgeniz yoksa ya da dosyada başka şikâyetler de varsa avukatla çalışmanızı tavsiye ederim. Bizler dilekçenizi yazarız ama duruşmada sizi temsil etmek avukatlık işidir; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde icra mahkemesindeki ceza işleri için maktu ücret 15.000 TL'dir.

Bizler şikâyet ve savunma dilekçelerini sizin için hazırlıyoruz. İcra dosya numarasını, ödeme emrinin tebliğ tarihini ve elinizdeki belgeleri paylaşmanız yeterli. Bulunduğunuz şehirden online dilekçe yazdır seçeneğiyle bilgilerinizi gönderebilir ya da 0551 837 30 04 numarasından arayabilirsiniz; durumunuzu dinleyip hangi dilekçenin gerektiğini birlikte netleştirelim, ön görüşme ücretsizdir.

Adliyeye gidip gelmek zorunda kalmadan çalışmak isteyenler için Türkiye'nin her yerine online hizmet veriyoruz. Nasıl çalıştığımızı ve neden bir dilekçe yazdırma merkezi gibi tek noktadan ilerlediğimizi ana sayfamızda anlattık.

Sık sorulan sorular